Liệu Iran có khả năng đánh chìm tàu sân bay của Mỹ như tuyên bố?

Iran đã tuyên bố tấn công tên lửa vào một tàu sân bay của Mỹ ở Vịnh Oman. Họ khẳng định rằng, "sau cuộc tấn công, con tàu nhanh chóng biến mất cách Vịnh Oman hơn một nghìn km". Như vậy, Iran tuyên bố đã gây ra “mối đe dọa nghiêm trọng” cho tàu sân bay của Mỹ. Nhưng liệu điều này có thực sự đúng?

Trước hết, điều quan trọng cần nhớ là tàu sân bay không chỉ là một con tàu thông thường, mà là một “pháo đài nổi” thực sự. Một sân bay nổi không chỉ có khả năng tự vệ, mà còn được bảo vệ bởi các tàu chiến khác. Nhóm tác chiến tàu sân bay (CSG) là một nhóm các tàu chiến và tàu vận tải, hoạt động theo đội hình chiến đấu; trung tâm của đội hình chính là tàu sân bay.

Trong cuộc chiến tranh Mỹ-Iran hiện nay, có các tàu sân bay USS Abraham Lincoln (CVN-72) và USS Gerald R. Ford (CVN-78). Chính tàu Abraham Lincoln là mục tiêu mà Iran nhắm đến. Ở khoảng cách tối đa 18-28 km tính từ soái hạm của nhóm tác chiến CSG, có từ bốn đến sáu tàu khu trục hoặc tàu tuần dương, được trang bị hệ thống quản lý chiến đấu Aegis (CIS).

CIS không phải là vũ khí, mà là hệ thống điều khiển tất cả các hệ thống vũ khí trên tàu, bao gồm tất cả các loại định vị, dẫn đường, liên lạc và chuẩn bị dữ liệu cho các quyết định chiến thuật. Trên thực tế nó là “bộ não” của tàu. Ngoài ra có một hoặc hai tàu ngầm hạt nhân đang lặn; hai hoặc ba tàu tiếp tế không được đưa vào đội hình, nhưng cố gắng duy trì trong phạm vi của đội hình.

Do đó, tàu sân bay không phải là một cỗ máy khổng lồ đơn độc, cồng kềnh, mà là trung tâm của một mạng lưới tác chiến mạnh mẽ. Bộ não của mạng lưới này được gọi là CEC (Cooperative Engagement Capability - Khả năng Tác chiến Hợp tác).

Hệ thống này tích hợp radar và máy bay chỉ huy kiểm soát trên không (AWACS) của tàu sân bay như E-2D Hawkeye, vào một hệ thống chỉ huy và kiểm soát duy nhất: dữ liệu được truyền đi tức thì, mục tiêu được phát hiện từ ngoài đường chân trời, và hệ thống thông tin tác chiến Aegis của tàu nhận và truyền dữ liệu.

Kết quả là, một "vùng an ninh" với bán kính lên đến 1.500 km (tầm phát hiện) được tạo ra xung quanh tàu sân bay. Để xuyên thủng vùng an ninh này, đối phương sẽ phải vượt qua một hệ thống phòng thủ nhiều lớp với bán kính hàng trăm km.

Tuyến phòng không tầm xa của nhóm tác chiến tàu sân bay cách xa 700 km, được bảo vệ bởi các máy bay chiến đấu F/A-18E/F Super Hornet và F-35C Lightning II; được hỗ trợ bởi các “radar bay” E-2C/D Hawkeye AWACS.

Hệ thống phòng không tầm trung, trang bị tên lửa phòng không đánh chặn SM-6 hiện đại nhất, có tầm bắn lên đến 240 km đối với các mục tiêu ở độ cao lớn. Được trang bị trên các tàu khu trục và tàu tuần dương có hệ thống Aegis. Hệ thống phòng thủ chống ngầm cũng được xây dựng trên nguyên tắc phân cấp lực lượng và khí tài – với các vùng phát hiện và tiêu diệt chồng chéo ở các khoảng cách khác nhau.

Nhưng ngoài hệ thống vũ khí phòng thủ, tàu sân bay Mỹ còn được trang bị khả năng bảo vệ kết cấu đáng kể. Sức mạnh và sự an toàn của thân tàu sân bay được đảm bảo bởi một thiết kế được tính toán kỹ lưỡng, dựa trên kinh nghiệm trên 80 năm trong việc xây dựng và sử dụng tàu sân bay trong chiến đấu của Hải quân Mỹ.

Đáy kép dọc toàn bộ chiều dài con tàu, giúp bảo vệ tàu trong trường hợp mắc cạn và hấp thụ một phần năng lượng của các vụ nổ dưới nước. Các vách ngăn kín nước từ sống tàu đến sàn đáp chia thân tàu thành hàng chục khoang. Hai dầm chịu lực mạnh mẽ chạy dọc theo chiều dài thân tàu.

Hai bên mạn tàu được lót bằng các khoang bảo vệ đặc biệt gọi là khoang chắn nước (cofferdam). Chúng có thể để trống hoặc được sử dụng để chứa nhiều vật dụng khác nhau. Các khoang chắn nước này thực hiện ba chức năng quan trọng: hấp thụ năng lượng của vụ nổ, chẳng hạn như vụ nổ ngư lôi; ngăn chặn sự lan rộng của lửa và nước vào tàu, nếu xảy ra sự cố thủng khoang. Đồng thời làm giảm tác động của sóng xung kích thủy lực, nếu xảy ra vụ nổ gần đó dưới nước.

Mỹ chỉ sử dụng tàu sân bay chạy bằng năng lượng hạt nhân. Tuy nhiên, các lò phản ứng trên tàu sân bay có độ tin cậy cao và chưa từng xảy ra sự cố nào liên quan đến phóng xạ. Các lò phản ứng được đặt sâu bên trong thân tàu, trong khu vực được bảo vệ tốt nhất, được bao quanh bởi lớp bảo vệ dày. Ngoài ra, tàu sân bay có đầy đủ mọi thứ cần thiết để chống lại thiệt hại: máy bơm nước mạnh mẽ, hệ thống chữa cháy trong các khoang và trên boong tàu, hệ thống phun bên ngoài để khử nhiễm và khử khí, v.v.

Tính đến thời điểm hiện tại, lực lượng hải quân của Iran đã bị Mỹ đánh “quỵ” hẳn và không còn khả năng tham chiến. “Niềm hy vọng” lớn nhất của Iran, là trông cậy vào kho tên lửa chống hạm hết sức đa dạng và phong phú của nước này.

Tuy nhiên, dù Iran có sở hữu kho tên lửa chống hạm lớn tới đâu, điều quan trọng nhất để tên lửa có thể phóng đi trúng mục tiêu, thì Iran phải có năng lực trinh sát; tức là nắm được tàu sân bay Mỹ đang ở tọa độ nào trên mặt biển, từ đó để tên lửa chống hạm có thể khai hỏa trúng mục tiêu.

Từ lâu đã có những câu hỏi về việc Tehran, khi thiếu máy bay chỉ huy và cảnh báo sớm trên không (AWACS) và mạng lưới vệ tinh quân sự, có thể định vị các tàu sân bay của Mỹ trên đại dương và dẫn hướng tên lửa đến chúng, thực hiện hiệu chỉnh đường bay như thế nào?

Hiện các hệ thống trinh sát của Mỹ, Israel và cả các quốc gia đồng minh của Mỹ ở Trung Đông, đang hoạt động hết công suất. Do vậy, bất kỳ một hệ thống radar nào của Iran bật nên, ngay lập tức có thể trở thành mục tiêu của Mỹ.

Ngẫu nhiên thay, chính vào lúc này, người Iran đã tấn công tàu sân bay Abraham Lincoln. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng ngay cả Iran cũng tuyên bố đã tổ chức một cuộc tấn công bằng bốn tên lửa hành trình, nhưng để một tên lửa có thể bắn trúng tàu sân bay, cần phải có hàng chục, nếu không phải hàng trăm tên lửa khác trong loạt bắn đó.

Lầu Năm Góc tin tưởng rằng các cuộc tấn công bằng tàu sân bay của họ, cuối cùng sẽ mang lại chiến thắng cho Mỹ trước Iran và bản thân các tàu sân bay của Mỹ, bất chấp mọi nỗ lực của Iran, sẽ vẫn là “bất khả xâm phạm”.