Một mỏ đá ở Mông Cổ gần đây đã vô tình hé lộ ngôi mộ nghìn năm tuổi, chứa đựng chiếc quan tài khắc hình rồng và phượng bằng vàng tinh xảo cùng nhiều đồ tùy táng. Hộp sọ của người nằm trong mộ bị đen - phát hiện đã khiến các chuyên gia khảo cổ học phải suy ngẫm.

Ngôi mộ ban đầu được phát hiện bởi các công nhân mỏ đá Mông Cổ. Vào ngày phát hiện, họ đang tiến hành các hoạt động nổ mìn thường lệ thì nhận thấy một tảng đá khác biệt rõ rệt so với xung quanh, bề mặt của nó phủ đầy dấu vết nhân tạo. Người quản lý mỏ đá ngay lập tức cảnh giác, dừng hoạt động và liên hệ với bộ phận di tích văn hóa địa phương, mời các chuyên gia đến tiến hành điều tra tại chỗ.

Các chuyên gia về di vật văn hóa đã rất nghiêm túc đón nhận tin tức và nhanh chóng đến hiện trường. Sau cuộc điều tra sơ bộ, họ vô cùng phấn khởi vì có một ngôi mộ cổ được giấu kín ở đó. Lối đi vào trong mộ dài khoảng 30 mét. Theo quy định cổ xưa, một ngôi mộ có kích thước lối vào mộ như vậy không phải là thứ mà người thường có thể sở hữu, rõ ràng nó thuộc về giới quý tộc.

Các chuyên gia ngay lập tức quyết định tiến hành khai quật bảo vệ để đảm bảo rằng, các báu vật không bị cướp phá và thu thập dữ liệu khảo cổ quan trọng càng sớm càng tốt.

Tuy nhiên, khi các chuyên gia cẩn thận tiến vào buồng mộ, họ thấy nó hoàn toàn trống rỗng. Buồng mộ chỉ khoảng chục mét vuông, không có hiện vật nào đáng chú ý hoặc có giá trị xung quanh. Thoạt nhìn, có vẻ như ngôi mộ đã bị cướp phá, nhưng quan sát kỹ hơn cho thấy không có dấu vết của các lỗ do kẻ cướp đào xung quanh ngôi mộ, cho thấy những kẻ trộm mộ đã không đặt chân đến đó.

Nếu vậy, thì những báu vật đáng lẽ phải được chôn cùng người chết ở đâu? Ánh mắt của các chuyên gia cuối cùng dừng lại trên chiếc quan tài nổi bật nhất trong ngôi mộ.

Mặt ngoài của quan tài được vẽ hình rồng, phượng hoàng sống động và trang trí bằng những chiếc chuông đồng treo. Khi mở quan tài, các chuyên gia phát hiện người quá cố được quấn trong nhiều lớp quần áo dày, một tục lệ mai táng phổ biến của người Khitan cổ đại, nhằm bảo vệ các bảo vật khỏi bị hư hại.

Các chuyên gia đã mượn thiết bị chuyên dụng từ bệnh viện để tiến hành kiểm tra kỹ lưỡng hài cốt. Họ nhanh chóng phát hiện nhiều dụng cụ bằng kim loại và một số vật thể không xác định hình chấm được giấu bên trong quần áo. Thông qua phân tích hình ảnh và tháo dỡ tỉ mỉ, các chuyên gia đã dần dần lấy ra các đồ vật bằng vàng dùng trong mai táng.

Những hiện vật bằng vàng có hình dạng độc đáo và được trang trí tinh xảo này là những bảo vật cổ của người Khitan có giá trị nghiên cứu vô cùng to lớn. Các vật thể hình chấm được quan sát trước đó thực chất là thủy ngân có nồng độ cao, cực kỳ độc hại và gây nguy hiểm cho con người. Sọ của người quá cố bị đen, răng và xương cho thấy những dấu hiệu rõ ràng của ngộ độc.

Các chuyên gia xác định bà là một phụ nữ khoảng ba mươi tuổi, có khả năng bị giết bằng thuốc độc. Băng đô vàng và các đồ vật mai táng khác là những vật phẩm độc nhất vô nhị của hoàng tộc Khitan. Các ghi chép lịch sử cho thấy chỉ có Công chúa Yelü Abuli đáp ứng được những tiêu chí này.

Công chúa Yelü Abuli là con gái của Hoàng đế Shizong nhà Liêu. Chồng bà đã âm mưu nổi loạn, nhưng thất bại. Hoàng đế Shizong đã phát hiện ra âm mưu từ trước và bắt giữ tất cả những kẻ nổi loạn. Mặc dù công chúa cũng có liên quan, nhưng bà không bị xử tử trực tiếp do địa vị đặc biệt của mình.

Tuy nhiên, sau khi chồng và đồng phạm bị hành quyết, bà không thể chịu đựng được bi kịch của cha và gia đình nên đã chọn cách tự kết liễu đời mình. Hoàng đế Shizong đã chôn cất bà theo đúng nghi thức dành cho một công chúa, điều này đã dẫn đến việc các chuyên gia phát hiện ra những báu vật quý giá trong lăng mộ của bà.

Là một triều đại được thành lập bởi người Khitan, triều đại Liêu có lịch sử tương đối ngắn, rất ít hiện vật còn tồn tại. Mỗi hiện vật Liêu được bảo tồn tốt đều vô cùng quý giá. Những báu vật được khai quật từ lăng mộ của Công chúa Yelü Abuli hiện đã được gửi đến bảo tàng để bảo quản, cung cấp nguồn tư liệu quý giá cho các thế hệ tương lai nghiên cứu lịch sử triều đại Liêu và văn hóa Khitan.

>>> Mời quý độc giả xem video: Đậu gà có thể là nguồn thực phẩm đầu tiên được trồng trên mặt trăng?