Không quân Mỹ đang xúc tiến kế hoạch trang bị hệ thống phòng thủ laser hiện đại cho trực thăng cứu hộ HH-60W Jolly Green II, nhằm tăng khả năng sống sót trước các mối đe dọa tên lửa trong môi trường tác chiến cường độ cao.

Lỗ hổng phòng thủ lộ rõ sau chiến dịch tại Iran

Theo các tài liệu kỹ thuật mới công bố, HH-60W hiện chỉ được trang bị hệ thống cảnh báo tên lửa AAR-57, cho phép phi hành đoàn phát hiện nguy cơ bị tấn công nhưng chưa có khả năng chủ động vô hiệu hóa tên lửa đang bay tới.

Điều này buộc phi công phải cơ động né tránh trong điều kiện tác chiến nguy hiểm, làm tăng rủi ro bị bắn hạ, đặc biệt trước các loại tên lửa tầm thấp dẫn đường hồng ngoại (MANPADS).

Thực tế chiến trường đã cho thấy rõ hạn chế này khi Mỹ tiến hành chiến dịch cứu hộ phi công tiêm kích F-15E bị bắn rơi tại Iran đầu tháng 4/2026.

Trong chiến dịch này, nhiều trực thăng tham gia nhiệm vụ tìm kiếm - cứu nạn (CSAR) đã bị hỏa lực phòng không Iran tấn công.

Một trực thăng UH-60 Black Hawk được ghi nhận bị bắn trúng và hư hại nặng khi đang tìm kiếm phi công, có thể do pháo phòng không hoặc tên lửa vác vai.

Các báo cáo khác cũng cho thấy ít nhất một trực thăng HH-60W và một UH-60 đã bị trúng đạn trong chiến dịch, khiến một số thành viên phi hành đoàn bị thương nhưng vẫn kịp rút lui.

Dù chiến dịch cuối cùng thành công khi giải cứu được cả hai thành viên phi hành đoàn F-15E, vụ việc đã gióng lên hồi chuông cảnh báo về mức độ nguy hiểm của môi trường tác chiến hiện đại.

Laser - “lá chắn mềm” trước tên lửa

Để khắc phục điểm yếu này, Không quân Mỹ đang xem xét tích hợp các hệ thống đối kháng hồng ngoại tiên tiến (DIRCM/AIRCM) sử dụng laser.

Các hệ thống này hoạt động bằng cách chiếu tia laser năng lượng thấp vào đầu dò hồng ngoại của tên lửa, làm “mù” hệ thống dẫn đường và khiến tên lửa mất mục tiêu.

Hai giải pháp đang được cân nhắc gồm hệ thống CIRCM của Northrop Grumman và DAIRCM của Leonardo DRS.

Việc trang bị laser sẽ giúp HH-60W không chỉ phát hiện mà còn chủ động đánh bại các mối đe dọa, đặc biệt là tên lửa vác vai - loại vũ khí phổ biến trong các xung đột hiện nay.

HH-60W Jolly Green II là trực thăng cứu hộ chiến đấu thế hệ mới, được phát triển từ nền tảng Black Hawk, chuyên thực hiện nhiệm vụ giải cứu phi công và binh sĩ phía sau chiến tuyến.

Trong chiến dịch tại Iran, loại trực thăng này lần đầu tiên được sử dụng trong môi trường chiến đấu thực sự để giải cứu phi công bị bắn rơi.

Tuy nhiên, sự kiện này cũng cho thấy ngay cả các nền tảng hiện đại vẫn dễ bị tổn thương trước các hệ thống phòng không giá rẻ nhưng hiệu quả cao.

Giới chuyên gia nhận định, việc Mỹ đẩy mạnh trang bị laser phòng thủ cho trực thăng phản ánh xu hướng mới của chiến tranh hiện đại:

• Tên lửa vác vai ngày càng phổ biến và nguy hiểm

• Máy bay trực thăng dễ trở thành mục tiêu khi hoạt động ở độ cao thấp

• Công nghệ laser trở thành giải pháp phòng thủ chi phí thấp nhưng hiệu quả

Nếu được triển khai rộng rãi, các hệ thống laser có thể thay đổi đáng kể khả năng sống sót của trực thăng Mỹ trong các chiến dịch tương lai.