Theo ghi nhận của Báo Tri thức và Cuộc sống cho thấy, các dự án giao thông và chỉnh trang đô thị do Trung tâm Dịch vụ Tổng hợp Phường Mỹ Thới, tỉnh An Giang làm chủ đầu tư, quy trình phân chia và tổ chức các bước lựa chọn nhà thầu được thực hiện một cách chuyên nghiệp, bám sát các hạn định pháp luật hiện hành.

Đối với các gói thầu thi công xây lắp chính (Gói thầu số 09) có quy mô vốn lớn từ hơn 2 tỷ đến hơn 4,7 tỷ đồng, chủ đầu tư đã áp dụng hình thức Đấu thầu rộng rãi qua mạng trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia. Đây là phương thức bắt buộc nhằm tuân thủ quy định của Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15, giúp mở rộng cơ hội tiếp cận tối đa cho các nhà thầu đủ năng lực trên thị trường, bảo đảm tính cạnh tranh, minh bạch và tối ưu hóa hiệu quả sử dụng ngân sách nhà nước.

Song song với đó, đối với các gói thầu dịch vụ tư vấn phụ trợ có giá trị nhỏ dưới hạn mức đấu thầu (như gói thầu tư vấn lập hồ sơ mời thầu, đánh giá hồ sơ dự thầu, và thẩm định kết quả), chủ đầu tư áp dụng hình thức Chỉ định thầu rút gọn để giao cho các đơn vị chuyên môn độc lập thực hiện. Quy trình này hoàn toàn phù hợp với quy định về hạn mức và thẩm quyền giao thầu theo Điều 23 Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 và các điều khoản hướng dẫn tại Nghị định số 214/2025/NĐ-CP, giúp đẩy nhanh tiến độ hoàn thiện thủ tục hành chính để dự án sớm được triển khai thực tế tại địa phương.

Tuy nhiên, dưới góc độ giám sát chất lượng và bảo đảm tính độc lập khách quan trong đầu tư công, các chuyên gia lưu ý chủ đầu tư cần chú trọng nâng cao hơn nữa vai trò hậu kiểm đối với các bước tư vấn chuẩn bị đầu tư này. Việc kiểm soát chặt chẽ quy trình lập tiêu chuẩn kỹ thuật trong hồ sơ mời thầu (HSMT) và khâu thẩm định kết quả chấm thầu sẽ giúp loại bỏ mọi rủi ro cài cắm tiêu chí hạn chế cạnh tranh, bảo đảm rằng cuộc thầu thi công xây lắp rộng rãi sau đó được diễn ra một cách thực chất, công bằng và mang lại giá trị tiết kiệm kinh tế cao nhất cho ngân sách địa phương

Quy trình chuẩn bị hồ sơ mời thầu và vai trò của đơn vị tư vấn lập hồ sơ

Tại dự án Cải tạo theo hiện trạng đường Trần Quý Cáp (chợ Cái Sao cũ), để bảo đảm tiến độ chuẩn bị và tổ chức lựa chọn nhà thầu xây lắp một cách khoa học, chủ đầu tư đã tiến hành lựa chọn đơn vị tư vấn chuyên môn để lập hồ sơ mời thầu (HSMT) và đánh giá hồ sơ dự thầu (HSDT) xây lắp. Do giá trị của các gói thầu dịch vụ tư vấn phụ trợ này có quy mô nhỏ (chỉ dưới 20 triệu đồng), việc chủ đầu tư áp dụng hình thức Chỉ định thầu rút gọn là hoàn toàn đúng thẩm quyền, đúng trình tự pháp luật và tuân thủ nghiêm ngặt các quy định về hạn mức chỉ định thầu quy định tại Điều 23 Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 và Điều 78, Điều 80 Nghị định số 214/2025/NĐ-CP. Quy trình hành chính này giúp tối giản hóa thủ tục, bảo đảm tính khả thi và đẩy nhanh tiến độ đầu tư công ích tại cơ sở.

Cụ thể, tại Gói thầu số 05: Tư vấn lập HSMT và đánh giá HSDT xây lắp thuộc công trình Cải tạo theo hiện trạng đường Trần Quý Cáp (chợ Cái Sao cũ), Phó Giám đốc Nguyễn Thanh Hà đã ký ban hành Quyết định phê duyệt chỉ định thầu số 183/QĐ-TTDVTH ngày 05/06/2026. Đơn vị chuyên môn được lựa chọn thực hiện là Công ty TNHH Thương mại Xây dựng Á Châu (địa chỉ tại Số 69 đường Nguyễn Văn Trỗi, xã Thoại Sơn, An Giang). Gói thầu này có giá dự toán được duyệt là 7.123.000 đồng và giá trúng chỉ định thầu sau khi hai bên tiến hành thương thảo, hoàn thiện hợp đồng đạt đúng 6.766.000 đồng. Quy trình đàm phán thương thảo giá trị hợp đồng trọn gói này đã mang lại tỷ lệ giảm giá tiết kiệm đạt chuẩn là 5,01% so với dự toán ban đầu.

Phương án lựa chọn nhà thầu tư vấn lập HSMT có năng lực phù hợp thông qua hình thức chỉ định thầu rút gọn đúng quy định tiếp tục được chủ đầu tư triển khai đồng bộ tại công trình Cải tạo theo hiện trạng đường Tăng Bạt Hổ (từ Cầu Lộ Xã đến biên quy hoạch Khu Công nghiệp Vàm Cống). Theo Quyết định số 184/QĐ-TTDVTH ngày 05/06/2026 do Phó Giám đốc Nguyễn Thanh Hà ký duyệt, Công ty TNHH Thương mại Xây dựng Á Châu được chỉ định thực hiện Gói thầu số 05: Tư vấn lập HSMT và đánh giá HSDT xây lắp. Giá trị gói thầu theo kế hoạch được duyệt là 15.682.000 đồng và giá trị hợp đồng được ký kết sau thương thảo là 14.897.000 đồng, bảo đảm tỷ lệ tiết kiệm ngân sách nhà nước đạt đúng 5,01%.

Tương tự, tại công trình Cải tạo theo hiện trạng đường từ cầu Bờ Hồ đến cầu ranh Phú Thuận, chủ đầu tư cũng phê duyệt kết quả chỉ định thầu rút gọn cho Công ty TNHH Thương mại Xây dựng Á Châu thực hiện Gói thầu số 05: Tư vấn lập HSMT và đánh giá HSDT xây lắp theo đúng trình tự thủ tục hiện hành thông qua Quyết định số 185/QĐ-TTDVTH ngày 05/06/2026. Giá gói thầu dự toán được duyệt là 16.295.000 đồng và giá trị hợp đồng trúng thầu đạt đúng 15.480.000 đồng, ghi nhận hiệu quả kinh tế tiết kiệm thông qua thương thảo đàm phán đạt tỷ lệ chuẩn là 5%.

Việc áp dụng hình thức chỉ định thầu rút gọn đối với các gói thầu dịch vụ tư vấn phụ trợ có giá trị nhỏ là giải pháp nghiệp vụ hoàn toàn hợp pháp, giúp chủ đầu tư vừa bảo đảm tiến độ hoàn thiện hồ sơ dự án theo đúng quy định của Luật Xây dựng, vừa tiết giảm tối đa thời gian và chi phí hành chính. Công tác đàm phán giá đối với cả ba gói thầu tư vấn lập HSMT nêu trên đều được thực hiện nghiêm túc, đạt định mức tiết kiệm từ 5% đến 5,01%, thể hiện sự tuân thủ nghiêm túc kỷ cương tài chính và tinh thần tiết kiệm trong đầu tư công của cả chủ đầu tư lẫn doanh nghiệp

Đảm bảo tính khách quan và vai trò giám sát trong các bước tư vấn chuẩn bị thầu

Trong quy trình chuẩn bị đầu tư và tổ chức lựa chọn nhà thầu đối với các công trình hạ tầng giao thông quy mô lớn tại địa phương, việc phân tách và thực hiện nghiêm túc các bước tư vấn phụ trợ là điều kiện tiên quyết để bảo đảm hồ sơ pháp lý của dự án đạt chuẩn chất lượng theo quy định của Bộ Xây dựng và Bộ Tài chính.

Tại dự án cải tạo đường từ cầu Bờ Hồ đến Phú Thuận, đối với các gói thầu dịch vụ tư vấn quy mô nhỏ như Gói thầu số 05: Tư vấn lập HSMT và đánh giá HSDT xây lắp (giá gói thầu 16.295.000 đồng) hay Gói thầu số 06: Tư vấn thẩm định HSMT và KQLCNT xây lắp (giá gói thầu 9.419.000 đồng), chủ đầu tư đã áp dụng hình thức Chỉ định thầu rút gọn và phê duyệt kết quả cho các đơn vị có chuyên môn phù hợp như Công ty TNHH Thương mại Xây dựng Á Châu (trúng gói số 05 với giá 15.480.000 đồng, tiết kiệm 5%) và Trung tâm Tư vấn Đầu tư và Hỗ trợ doanh nghiệp tỉnh An Giang (trúng gói số 06 với giá 8.948.000 đồng, tiết kiệm 5%).

Việc áp dụng hình thức chỉ định thầu rút gọn đối với các gói thầu dịch vụ tư vấn chuẩn bị đầu tư này là hoàn toàn phù hợp với hạn mức và tuân thủ nghiêm túc quy định tại Điều 78 và Điều 80 Nghị định số 214/2025/NĐ-CP của Chính phủ. Cơ chế này giúp tối giản hóa thủ tục hành chính, đẩy nhanh tiến độ chuẩn bị dự án và bảo đảm tính chủ động cho chủ đầu tư trong việc lựa chọn các đơn vị có năng lực chuyên môn phù hợp trên địa bàn để thực hiện các công việc kỹ thuật chuyên sâu.

Tuy nhiên, dưới góc nhìn quản trị dòng vốn và kiểm soát chất lượng đấu thầu, các chuyên gia lưu ý rằng khi chủ đầu tư giao các khâu tư vấn liên hoàn cho một nhóm đối tác quen thuộc, vai trò giám sát, thẩm định độc lập của chủ đầu tư cần phải được đề cao hơn bao giờ hết. Điều này nhằm bảo đảm rằng dù các bước chuẩn bị được thực hiện qua hình thức chỉ định thầu, nhưng "luật chơi" cuối cùng (Hồ sơ mời thầu xây lắp của Gói thầu số 09) vẫn hoàn toàn công bằng, mở rộng cơ hội cho mọi nhà thầu đủ năng lực trên thị trường tham gia cạnh tranh sòng phẳng.

Bình luận về nội dung này, Chuyên gia đấu thầu Nguyễn Quốc Vũ chia sẻ góc nhìn chuyên môn:

"Việc chỉ định thầu đối với các gói dịch vụ tư vấn dưới hạn mức là chuẩn mực nghiệp vụ hoàn toàn hợp pháp và cần thiết để bảo đảm tiến độ dự án. Tuy nhiên, để tối ưu hóa hiệu quả của cuộc thầu xây lắp rộng rãi sau đó, chủ đầu tư cần thực hiện tốt vai trò hậu kiểm, yêu cầu đơn vị lập HSMT và đơn vị thẩm định HSMT phối hợp chặt chẽ nhưng phải giữ vững tính độc lập, khách quan theo quy định tại Điều 4 Nghị định số 214/2025/NĐ-CP. Việc này giúp bảo đảm hồ sơ mời thầu không xuất hiện các tiêu chuẩn kỹ thuật mang tính định hướng, cục bộ, tạo ra sân chơi thực sự minh bạch cho dòng vốn đầu tư công."

Đồng quan điểm, Luật sư Võ Quang Vinh (Đoàn Luật sư Vĩnh Long) dẫn chiếu quy định tại Điều 37 Nghị định số 214/2025/NĐ-CP và nhấn mạnh:

"Pháp luật hiện hành quy định rất rõ hồ sơ mời thầu phải bảo đảm công bằng, không được nêu bất kỳ điều kiện nào nhằm hạn chế sự tham gia của nhà thầu. Khi các đơn vị tư vấn kỹ thuật được chỉ định thầu trực tiếp thực hiện nhiệm vụ, tính tuân thủ pháp lý của các tiêu chuẩn đánh giá chính là thước đo năng lực quản lý của chủ đầu tư. Sự đồng hành chặt chẽ của các cơ quan quản lý cấp trên trong việc kiểm tra, hỗ trợ chuyên môn cho cấp cơ sở sẽ giúp các chủ đầu tư thực thi tốt hơn nữa nghĩa vụ công khai, minh bạch và nâng cao chất lượng công tác đấu thầu tại địa phương."

Báo Tri thức và Cuộc sống tiếp tục thông tin./.

[Kỳ 3:] Găm giữ kết quả đấu thầu và trách nhiệm người đứng đầu tại phường Mỹ Thới