Dù hoàn thành khối lượng lớn xây dựng hoặc đã được cập nhật vào quy hoạch năng lượng quốc gia, nhiều dự án thủy điện và điện gió trên địa bàn vẫn chưa thể đưa vào vận hành thương mại do vướng mắc các quy định pháp lý về lâm nghiệp, mặt bằng và khoáng sản.
Điển hình tại dự án Thủy điện Đa Nhim Thượng 2, tiến độ thi công hiện đã đạt khoảng 75% khối lượng và đặt mục tiêu phát điện thương mại trong quý I/2027. Tuy nhiên, công trình đang gặp trở ngại ở khâu hoàn tất thủ tục chuyển đổi mục đích sử dụng 4,49 ha rừng đặc dụng thuộc khu vực bờ trái hồ chứa. Dù chủ đầu tư đã nộp hồ sơ lên Sở Nông nghiệp và Môi trường sau khi có chấp thuận chủ trương, thủ tục đến nay vẫn chưa được xử lý dứt điểm.
Tương tự, dự án Thủy điện Sông Lũy đã cơ bản hoàn thiện hạng mục nhà máy nhưng đành "đắp chiếu" do chưa thể thi công xong tuyến đường dây đấu nối và trạm cắt 110 kV. Nguyên nhân xuất phát từ công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng chưa hoàn tất. Dù cơ quan chức năng đã kiểm đếm xong 30/32 hộ gia đình bị ảnh hưởng, dự án vẫn bế tắc ở các điểm vướng liên quan đến hành lang công trình thủy lợi và đất do doanh nghiệp quản lý.
Bên cạnh các công trình thủy điện, nhóm 6 dự án điện gió gồm Nam Bình 1, Đắc Hòa, Asia Đắc Song 1, Đắc N'Đrung 1, Đắc N'Đrung 2 và Đắc N'Đrung 3 cũng dậm chân tại chỗ. Mặc dù đã có tên trong Quy hoạch điện VIII cùng Quy hoạch điện VIII điều chỉnh, các doanh nghiệp chưa thể triển khai bước tiếp theo do vị trí dự án chồng lấn với quy hoạch khoáng sản bô xít và khu vực dự trữ khoáng sản quốc gia.
Những điểm nghẽn trên được các doanh nghiệp báo cáo cụ thể tại buổi làm việc diễn ra sáng 6/8 do đồng chí Lê Trọng Yên - Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh chủ trì. Cuộc họp diễn ra theo hình thức trực tiếp kết hợp trực tuyến với UBND các xã, phường cùng đại diện các chủ đầu tư nhằm rà soát toàn bộ các dự án điện theo Quy hoạch điện VIII, Quy hoạch điện VIII điều chỉnh và Quy hoạch tỉnh.
Số liệu báo cáo từ Sở Tài chính cho thấy, đơn vị này đã tiếp nhận tổng cộng 35 hồ sơ xin chấp thuận chủ trương đầu tư dự án nguồn điện với tổng mức đầu tư ước tính khoảng 75.639 tỷ đồng. Tính đến thời điểm hiện tại, UBND tỉnh đã chấp thuận chủ trương đầu tư cho 7 dự án; 2 dự án đang được trình UBND tỉnh và Tỉnh ủy xem xét; 15 dự án nằm trong giai đoạn thẩm định và 11 dự án đã nhận hướng dẫn hoàn thiện hồ sơ.
Tại hội nghị, đại diện các sở, ngành và chính quyền địa phương đã thảo luận chi tiết từng hồ sơ, tập trung giải mã các nút thắt về bồi thường mặt bằng, quy định đất đai, thủ tục lâm nghiệp và sự chồng lấn quy hoạch khoáng sản.
Phát biểu chỉ đạo tại buổi làm việc, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Lê Trọng Yên giao Sở Công Thương làm cơ quan đầu mối chịu trách nhiệm đôn đốc, theo dõi sát tiến độ từng dự án. Sở Công Thương có nhiệm vụ chủ động phối hợp với Sở Nông nghiệp và Môi trường cùng các cơ quan liên quan rà soát, tháo gỡ toàn diện các vướng mắc thủ tục đất đai, rừng và khoáng sản.
Đối với các nhà đầu tư, lãnh đạo UBND tỉnh yêu cầu khẩn trương lập danh mục phần việc còn lại, hoàn thiện đầy đủ pháp lý và điều kiện kỹ thuật để sẵn sàng phát điện ngay khi vướng mắc được khép lại. Đồng thời, UBND các xã, phường được giao chủ động giải quyết công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng theo thẩm quyền phân cấp, tạo hành lang thoáng cho các dự án năng lượng triển khai đúng kế hoạch, đảm bảo an ninh năng lượng địa phương.