Trong vụ gian lận đấu giá lô đất số 9, khu quy hoạch dân cư Bồ Xuyên, TP Thái Bình, theo bản kết luận điều tra số 36 ngày 13/7/2020, 4 đối tượng là cán bộ Sở Tư pháp, Sở Tài nguyên môi trường tỉnh Thái Bình bị khởi tố về tội "Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ".
Nguyễn Thị Dương, Giám đốc Công ty bất động sản Đường Dương bị khởi tố về tội "Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ" với vai trò là đồng phạm.
Công an tỉnh Thái Bình xác định, Nguyễn Xuân Đường (Đường Nhuệ) chỉ làm theo ý muốn của vợ mình, bản thân không đặt vấn đề gì, không tác động với những người có chức vụ quyền hạn của cuộc đấu giá, không biết làm thế nào thay đổi kết quả đấu giá. Do đó, không đủ căn cứ buộc Nguyễn Xuân Đường là đồng phạm với các bị can trong vụ án này.
Tuy nhiên, trao đổi với Đất Việt, LS Trương Xuân Tám, Ủy viên Hội đồng Luật sư toàn quốc, Chủ nhiệm Đoàn Luật sư tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu, bày tỏ quan điểm, việc kết luận cho rằng không đủ căn cứ buộc Nguyễn Xuân Đường là đồng phạm với các bị can trong vụ án là chưa thuyết phục.
Lý do, theo LS Tám, là Đường Nhuệ có nhận thức khi vợ gọi điện nhờ can thiệp. Bản thân Đường Nhuệ đã tìm và dùng lời lẽ đe dọa, ép người đấu giá thắng lô đất phải từ bỏ quyền trúng đấu giá lô đất. Thậm chí, khi Đường Nhuệ và nạn nhân ở quán nước, Đường Nhuệ còn để cho đàn em hành hung người này.
 |
| Theo kết luận điều tra, không đủ căn cứ buộc Nguyễn Xuân Đường là đồng phạm với các bị can trong vụ án gian lận đấu giá đất. |
"Chưa biết vai trò của Đường Nhuệ và vợ ai lớn hơn ai và đàn em phải quy phục cả hai vợ chồng. Nhưng người chồng được mô tả là có uy tín trong giới giang hồ thì có căn cứ cho rằng Đường Nhuệ có vai trò trong vụ gian lận đấu giá đất này.
Khi để cho đàn em hành hung nạn nhân, có thể hiểu rằng Đường Nhuệ đang mong muốn làm thế và đàn em làm theo mong muốn của vợ chồng đối tượng này.
Sau khi nạn nhân bỏ chạy, Đường Nhuệ còn đuổi theo lên xe và yêu cầu anh này nhượng lại quyền đấu giá thắng lô đất. Người đó vì sợ bị đánh tiếp nên phải đồng ý. Rõ ràng, vai trò của Đường Nhuệ cần được ghi nhận" , LS Trương Xuân Tám nói và đề nghị cần làm rõ vai trò của Đường Nhuệ trong vụ án.
Cũng cho ý kiến về vấn đề này, LS Nguyễn Đức Hùng, Phó Trưởng phòng Tranh tụng, Công ty Luật TNHH TGS (Đoàn Luật sư TP Hà Nội) cho biết, để xác định Đường Nhuệ có phải là đồng phạm trong vụ án trên không thì phải xét hành vi của Đường Nhuệ có thỏa mãn dấu hiệu cấu thành tội phạm theo Điều 356 Bộ luật Hình sự năm 2015, sửa đổi bổ sung năm 2017 (BLHS) về tội Lợi dụng chức vụ quyền hạn trong khi thi hành công vụ hay không.
Bộ luật Hình sự 2015, sửa đổi bổ sung 2017 cũng đã có quy định chi tiết về Đồng phạm để soi chiếu trường hợp này.
 |
| LS Nguyễn Đức Hùng, Phó Trưởng phòng Tranh tụng, Công ty Luật TNHH TGS (Đoàn Luật sư TP Hà Nội) |
"Theo đó, việc Đường Nhuệ có phải là người chủ mưu, cầm đầu, chỉ huy thực hiện tội phạm hay là người giúp sức tạo điều kiện tinh thần vật chất cho việc thực hiện tội phạm, bản thân Đường Nhuệ có đặt vấn đề gì, có tác động gì với những người có chức vụ, quyền hạn tổ chức cuộc đấu giá hay không, có biết cách thức phải làm như thế nào để thay đổi kết quả người trúng đấu giá hay không là những căn cứ quan trọng, cốt yếu để xác định Đường Nhuệ có là đồng phạm với các bị can trong vụ án hay không", LS Nguyễn Đức Hùng cho biết.
Cũng theo vị luật sư, trong trường hợp kết luận điều tra của Công an tỉnh Thái Bình chưa đầy đủ, chưa làm rõ trách nhiệm của những người có liên quan thì Viện kiểm sát nhân dân tỉnh ra quyết định trả hồ sơ vụ án, yêu cầu Cơ quan điều tra điều tra bổ sung theo quy định tại Điều 245 Bộ luật tố tụng hình sự 2015.
Bản kết luận điều tra số 36/KLĐT của Công an tỉnh Thái Bình có nhắc đến hành vi của Nguyễn Xuân Đường trong vụ gian lận đấu giá lô đất số 9, khu quy hoạch dân cư Bồ Xuyên, TP Thái Bình.
Theo đó, khi bị can Nguyễn Thị Dương hay tin đấu giá đất thất bại, người thắng là anh Vũ Thành Đ. (SN 1995, TP Thái Bình) nên đã gọi điện cho chồng là Nguyễn Xuân Đường nhờ "can thiệp".
Đường hay tin, qua các mối quan hệ quen biết đã tìm thấy anh Đ. trong một quán internet đường Đinh Tiên Hoàng, TP Thái Bình. Mục đích của Đường là thuyết phục anh Đ. nhường lại quyền đấu giá thắng lô đất số 9.
Khi thấy anh Đ., Đường "mời" nạn nhân lên xe của mình, rồi cho xe quay lại Sở Tư pháp TP Thái Bình. Trên đường đi, Nguyễn Xuân Đường thuyết phục anh Đ. nhượng lại quyền đấu giá thắng lô đất, đổi lại Đường sẽ cho anh Đ. 20 triệu đồng. Nhưng anh Đ. không đồng ý.
Khi đến cổng Sở Tư pháp, Đường và anh Đ. xuống ngồi một quán nước. Lúc sau thì Nguyễn Thị Dương và một số đàn em là Đào Văn Bằng (SN 1986, TP Thái Bình), Nguyễn Đức Huy (SN 1988, TP Thái Bình) xuất hiện tại đây.
Tại quán nước, Dương tiếp tục ép anh Đ. nhượng lại quyền đấu giá thắng. Anh Đ. không đồng ý thì bị Dương hắt cốc nước chè vào mặt, đàn em Dương xông vào đánh đấm anh Đ.
Anh Đ. vùng bỏ chạy ra xe của một người bạn gần đó. Thấy vậy, Đường đuổi theo lên xe và yêu cầu anh Đ. nhượng lại quyền đấu giá thắng lô đất. Anh Đ. sợ bị đánh tiếp nên phải đồng ý.
Nguyễn Xuân Đường tuy không có hành động gì xâm hại sức khỏe của anh Đ., song đã tìm và dùng lời đe dọa, ép anh Đ. từ bỏ quyền trúng đấu giá lô đất số 9.
Theo Cơ quan điều tra, Nguyễn Xuân Đường chỉ làm theo ý muốn của vợ mình, bản thân không đặt vấn đề gì, không tác động với những người có chức vụ quyền hạn của cuộc đấu giá, không biết làm thế nào thay đổi kết quả đấu giá. Do đó, không đủ căn cứ buộc Nguyễn Xuân Đường là đồng phạm với các bị can trong vụ án này.
Theo luật sư Nguyễn Đức Hùng có 4 dấu hiệu cấu thành tội phạm như sau:
Thứ nhất là về khách thể của tội phạm: Tội phạm xâm phạm đến hoạt động đúng đắn của cơ quan, tổ chức xã hội, đồng thời xâm phạm đến quyền và lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức và công dân.
Thứ hai là về mặt khách quan của tội phạm: Hành vi khách quan của tội này là hành vi lợi dụng chức vụ, quyền hạn làm trái công vụ. Trong thực tế làm trái công vụ có thể là không làm trong trường hợp phải làm và có điều kiện để làm hoặc làm nhưng không đầy đủ hoặc làm ngược lại quy định hoặc yêu cầu của công vụ.
Quy định về công vụ có thể tồn tại trong các quy định của pháp luật, nội quy, chế độ, thể lệ của ngành hoặc địa phương. Hành vi làm trái của người có chức vụ, quyền hạn phải gây ra những thiệt hại cụ thể cho lợi ích của nhà nước, của xã hội, quyền, lợi ích hợp pháp của công dân.
Như vậy, hậu quả nguy hiểm cho xã hội của tội phạm này là dấu hiệu pháp lý bắt buộc trong cấu thành tội phạm. Đây là loại tội phạm mà hậu quả nguy hiểm của nó rất đa dạng. Chúng có thể là những thiệt hại mang tính vật chất như tính mạng, sức khỏe, tài sản nhưng cũng có thể là những thiệt hại phi vật chất như uy tín, danh dự, nhân phẩm con người... Khi có hậu quả xảy ra thì hành vi lợi dụng chức vụ, quyền hạn làm trái công vụ bị coi là tội phạm.
Thứ ba là về mặt chủ quan của tội phạm: Lỗi của người phạm tội là lỗi cố ý. Động cơ phạm tội là động cơ vụ lợi hoặc động cơ cá nhân khác. Động cơ vụ lợi là động cơ mưu cầu lợi ích vật chất cho mình hoặc cho người khác mà mình quan tâm. Động cơ cá nhân khác trong thực tế có thể là động cơ củng cố địa vị, uy tín cá nhân hoặc quyền lực cá nhân mà không mưu cầu lợi ích vật chất. Động cơ phạm tội là dấu hiệu pháp lý bắt buộc của tội này.
Thứ tư là về chủ thể của tội phạm: Chủ thể của tội phạm là chủ thể đặc biệt, là người có chức vụ, quyền hạn. Ngoài hai dấu hiệu pháp lý thông thường của chủ thể của tội phạm là độ tuổi và năng lực trách nhiệm hình sự, người thực hiện hành vi phạm tội ở đây phải là người có chức vụ, quyền hạn theo quy định của điều 352 BLHS.
Nếu người gây thiệt hại cho xã hội không có dấu hiệu về chức vụ, quyền hạn thì hành vi gây thiệt hại có thể cấu thành một tội phạm khác. Dấu hiệu về chủ thể đặc biệt là người có chức vụ quyền hạn chỉ yêu cầu người phạm tội, trong trường hợp đồng phạm thì những người đồng phạm khác như người tổ chức, người xúi giục, người giúp sức không cần dấu hiệu trên đây.
