Bảo vệ trẻ em trước bạo lực: Không chỉ là trách nhiệm của gia đình
Từ ngày 18-19/11/2026, Hội nghị Bộ trưởng toàn cầu lần thứ 2 về chấm dứt bạo lực đối với trẻ em (Second Global Ministerial Conference on Ending Violence Against Children) diễn ra tại Manila, Philippines.
Hội nghị do Chính phủ Philippines phối hợp với Tổ chức Y tế thế giới (WHO), Quỹ Nhi đồng Liên hợp quốc (UNICEF) và Đại diện đặc biệt của Tổng Thư ký Liên hợp quốc về Bạo lực đối với Trẻ em (SRSG-VAC) tổ chức. Mục tiêu là thúc đẩy cam kết chính trị và tài chính mạnh mẽ từ các chính phủ, tổ chức quốc tế và tổ chức xã hội nhằm xóa bỏ mọi hình thức bạo lực đối với trẻ em trên toàn cầu.
Đoàn Việt Nam tham dự hội nghị gồm đại diện Bộ Y tế, Bộ Công an và Bộ Giáo dục và Đào tạo. Đây là dịp để Việt Nam chia sẻ những kết quả, kinh nghiệm trong công tác bảo vệ trẻ em, đồng thời thúc đẩy hợp tác quốc tế nhằm xây dựng môi trường sống an toàn, lành mạnh cho trẻ.
Theo số liệu thống kê, đến năm 2025, Việt Nam có 24.950.416 trẻ em. Trong đó, trẻ em nam là 13.092.705, chiếm 52,5%; trẻ em nữ là 11.857.711, chiếm 47,5%. Trẻ em dân tộc thiểu số chiếm 18,3%, tỷ lệ trẻ em nghèo đa chiều là 8,4%.
Đáng chú ý, cả nước có 790.514 trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt, chiếm 3,2% tổng số trẻ em. Khoảng 15.000 trẻ em trong nhóm này được hưởng chính sách trợ giúp xã hội hằng tháng.
Những con số trên cho thấy quy mô và tính đa dạng của nhóm trẻ cần được bảo vệ, hỗ trợ. Trong đó, trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt, trẻ em nghèo, trẻ có nguy cơ bị xâm hại, bóc lột hoặc bỏ rơi cần được tiếp cận các dịch vụ bảo vệ phù hợp.
Nhiều kết quả tích cực trong bảo vệ, chăm sóc trẻ em
Những năm qua, công tác bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em tại Việt Nam có nhiều chuyển biến tích cực. Các quyền cơ bản của trẻ ngày càng được bảo đảm tốt hơn thông qua chính sách y tế, giáo dục và an sinh xã hội.
Tỷ lệ trẻ em dưới 5 tuổi được đăng ký khai sinh đạt 99,3%. Tất cả trẻ em dưới 6 tuổi và trẻ em hưởng trợ cấp xã hội hằng tháng được ngân sách nhà nước đóng bảo hiểm y tế, góp phần bảo đảm quyền tiếp cận dịch vụ y tế.
Trong lĩnh vực y tế dự phòng, chương trình tiêm chủng mở rộng quốc gia đã bao phủ hầu hết các loại vaccine thiết yếu, góp phần khống chế và đẩy lùi nhiều bệnh truyền nhiễm nguy hiểm ở trẻ em. Tỷ lệ tiêm chủng đầy đủ cho trẻ dưới 1 tuổi đạt 97%.
Ở lĩnh vực giáo dục, 100% trẻ em 5 tuổi được đi học mẫu giáo. Nhà nước thực hiện miễn học phí đối với trẻ em mầm non, học sinh phổ thông và người học chương trình giáo dục phổ thông trong cơ sở giáo dục công lập; đồng thời hỗ trợ học phí đối với các nhóm tương ứng tại cơ sở giáo dục dân lập, tư thục.
Đối với nhóm trẻ có hoàn cảnh đặc biệt, trên 80% được trợ giúp phù hợp với nhu cầu và điều kiện phát triển kinh tế - xã hội của địa phương. Tỷ lệ trẻ em lao động trái quy định của pháp luật giảm từ 5,4% xuống còn 1,31%. Đặc biệt, 100% trẻ em bị xâm hại được áp dụng các biện pháp hỗ trợ, can thiệp phù hợp.
Tăng cường phát hiện, hỗ trợ và can thiệp khi trẻ bị bạo lực
Một trong những giải pháp quan trọng là triển khai hệ thống dịch vụ bảo vệ trẻ em theo 3 cấp độ: phòng ngừa, hỗ trợ và can thiệp. Cách tiếp cận này hướng tới phát hiện sớm nguy cơ, hỗ trợ kịp thời và xử lý các trường hợp trẻ bị bạo lực, xâm hại.
Tổng đài điện thoại quốc gia bảo vệ trẻ em 111 tiếp tục phát huy vai trò là địa chỉ tiếp nhận thông tin, tư vấn và phối hợp xử lý các vụ việc vi phạm quyền trẻ em.
Sự phối hợp liên ngành cũng được tăng cường, đặc biệt giữa ngành y tế với giáo dục, công an và tư pháp. Việc phối hợp tập trung vào phát hiện, chuyển tuyến, chăm sóc, điều trị và hỗ trợ trẻ em là nạn nhân của bạo lực, xâm hại, trẻ bị bỏ rơi hoặc cần can thiệp khẩn cấp.
Đến nay, 34/34 tỉnh, thành phố đã thành lập, kiện toàn Ban chỉ đạo/Ban điều hành công tác trẻ em cấp tỉnh. Cùng với đó, việc huy động nguồn lực từ các tổ chức quốc tế, cộng đồng doanh nghiệp và tổ chức xã hội ngày càng được đẩy mạnh, góp phần bổ sung nguồn lực cho các hoạt động bảo vệ trẻ em.
Để tiếp tục hoàn thiện chính sách, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 468/QĐ-TTg ngày 23/3/2026 phê duyệt Chương trình “Bảo vệ và hỗ trợ trẻ em phát triển trên môi trường mạng giai đoạn 2026-2030”.
Tiếp đó, Quyết định số 1415/QĐ-TTg ngày 28/7/2026 về Chương trình quốc gia bảo vệ trẻ em và phòng ngừa, giảm thiểu trẻ em lao động trái quy định của pháp luật giai đoạn 2026-2030 được ban hành.
Các chương trình này hướng tới mục tiêu bảo đảm trẻ em được sống trong môi trường an toàn, lành mạnh; giảm thiểu tình trạng trẻ bị xâm hại, bóc lột, bỏ rơi và tạo điều kiện để trẻ có hoàn cảnh đặc biệt được hòa nhập, phát triển toàn diện.
Bảo vệ trẻ em khỏi bạo lực không chỉ là trách nhiệm của gia đình hay một cơ quan chuyên trách mà cần sự chung tay của toàn xã hội. Từ nhận diện sớm nguy cơ, lên tiếng trước hành vi xâm hại đến bảo đảm trẻ được tiếp cận dịch vụ hỗ trợ, mỗi hành động đều góp phần ngăn chặn bạo lực và bảo vệ quyền trẻ em.
Mời quý độc giả theo dõi video: Việt Nam đang đối mặt bài toán dân số già hóa