Nằm trên đảo Borneo, thuộc bang Sarawak của Malaysia, Vườn quốc gia Gunung Mulu được UNESCO công nhận là Di sản thế giới từ năm 2000. Nơi đây nổi tiếng không chỉ vì rừng nhiệt đới đa dạng mà còn bởi một trong những hệ thống hang động ngoạn mục nhất hành tinh. Ít nhất 295 km đường hang đã được khám phá, và các nhà nghiên cứu vẫn tiếp tục tìm hiểu mạng lưới ngầm này.
Ảnh: Wikimedia Commons
Điều khiến Mulu đặc biệt là quy mô của những khoảng không nằm dưới lòng đất. Buồng Sarawak, thuộc hệ thống hang Good Luck, dài khoảng 600 m, rộng 415 m và cao 80 m. UNESCO xác định đây là buồng hang lớn nhất được biết đến trên thế giới, với thể tích khoảng 12 triệu m³. Khoảng không khổng lồ này lớn đến mức những con người đứng bên trong có thể trở nên cực kỳ nhỏ bé giữa một “đại sảnh” do thiên nhiên tạo ra.
Ảnh: worldkings
Một kỳ quan khác là hang Hươu, được biết đến với một trong những lối hang lớn nhất thế giới. Cửa hang khổng lồ mở ra giữa những vách đá vôi, tạo cảm giác giống như một cánh cổng dẫn xuống lòng đất. Vào buổi chiều, hàng triệu con dơi rời hang để kiếm ăn, tạo thành một dòng chuyển động ngoạn mục trên bầu trời. Riêng hang Hươu từng ghi nhận khoảng hai triệu con dơi xuất hiện trong những đàn bay ra khỏi hang.
Trong khi đó, hang Nước Trong lại nổi tiếng với hệ thống sông ngầm. Nước đã len qua đá vôi trong thời gian địa chất cực dài, tạo nên mạng lưới hành lang, hồ và những cấu trúc đá kỳ lạ. Theo UNESCO, hệ thống hang Nước Trong từng được ghi nhận với khoảng 110 km đường hang được lập bản đồ và khám phá, thuộc nhóm những hệ thống hang dài nhất châu Á.
Ảnh: Wikimedia Commons
Nhưng Mulu không phải chỉ là một “thế giới dưới lòng đất”. Trên mặt đất là rừng nhiệt đới nguyên sinh, núi đá vôi, sông, hẻm núi và những đỉnh đá sắc nhọn. Toàn bộ cảnh quan này hình thành trong một quá trình địa chất kéo dài hàng triệu năm. UNESCO cho rằng các hang động ở Mulu lưu giữ những bằng chứng đặc biệt về lịch sử địa chất và sự phát triển của địa hình karst.
Đáng kinh ngạc hơn, các hang động còn là một hệ sinh thái sống. Hàng triệu dơi và chim yến hang sử dụng những khoảng không khổng lồ này làm nơi cư trú, trong khi nhiều loài động vật không xương sống đã thích nghi với bóng tối gần như vĩnh viễn dưới lòng đất. Chính vì vậy, Mulu vừa là kỳ quan địa chất vừa là một “phòng thí nghiệm” tự nhiên để nghiên cứu sự tiến hóa của sinh vật trong môi trường hang động.
Có lẽ điều hấp dẫn nhất ở Mulu là cảm giác Trái Đất có một thế giới thứ hai nằm ngay bên dưới thế giới mà chúng ta quen thuộc. Trên cao là rừng Borneo đầy ánh sáng và sự sống; phía dưới là những dòng sông ngầm, đại sảnh đá và bóng tối đã tồn tại qua hàng triệu năm.