Công tác đấu thầu qua mạng vốn được xem là giải pháp căn cơ nhằm tăng cường tính minh bạch, tạo môi trường cạnh tranh bình đẳng và tối ưu hóa hiệu quả sử dụng nguồn vốn ngân sách nhà nước. Tuy nhiên, tại không ít dự án đầu tư công cấp cơ sở, đặc biệt ở những địa bàn vùng sâu, việc tổ chức đấu thầu đôi khi vẫn đối mặt với tình trạng vắng bóng đối thủ cạnh tranh. Điển hình là công tác lựa chọn nhà thầu vừa diễn ra tại xã Đam Rông 1, tỉnh Lâm Đồng, khi dự án xây lắp trị giá hơn 3 tỷ đồng chỉ có một nhà thầu tham dự cùng tỷ lệ tiết kiệm khiêm tốn.
Ngày 06/04/2026, Văn phòng HĐND&UBND xã Đam Rông 1 ký Quyết định số 33/QĐ-VP về việc phê duyệt Kế hoạch lựa chọn nhà thầu cho công trình Đường và cống hộp vào nghĩa địa thôn Đơng Glê. Dự án sử dụng nguồn vốn ngân sách nhà nước, hướng tới mục tiêu hoàn thiện hạ tầng giao thông nông thôn. Đến ngày 08/04/2026, Quyết định số 37/QĐ-VP phê duyệt E-HSMT được ban hành, làm cơ sở pháp lý để tổ chức đấu thầu rộng rãi qua mạng Gói thầu số 01: Thi công xây dựng công trình, theo phương thức một giai đoạn một túi hồ sơ. Giá dự toán của gói thầu được ấn định ở mức 3.006.600.733 đồng.
Đến 10h00 ngày 17/04/2026, thời điểm đóng thầu chính thức khép lại. Dữ liệu từ Biên bản mở thầu hoàn thành lúc 11h41 cùng ngày ghi nhận chỉ có duy nhất Công ty TNHH Đông Hải nộp hồ sơ tham dự.
Ngày 22/04/2026, Chánh Văn phòng HĐND&UBND xã Đam Rông 1 ký Quyết định số 49/QĐ-VP, phê duyệt cho Công ty TNHH Đông Hải trúng thầu với giá 3.002.965.167 đồng, hợp đồng trọn gói trong 270 ngày. Số tiền tiết kiệm cho ngân sách nhà nước thông qua đấu thầu rộng rãi chỉ vỏn vẹn 3.635.566 đồng (tương đương khoảng 0,12%).
Về năng lực của đơn vị trúng thầu, Công ty TNHH Đông Hải (mã số thuế 5800691387, trụ sở tại thôn Trung Tâm, xã Đam Rông 1, tỉnh Lâm Đồng) sở hữu hồ sơ kinh nghiệm đáng chú ý. Hệ thống mạng đấu thầu ghi nhận doanh nghiệp này đã tham gia 22 gói thầu và đạt tỷ lệ trúng thầu tuyệt đối 100% (trúng cả 22 gói). Tổng giá trị các gói thầu mà đơn vị này đã trúng (bao gồm cả tư cách độc lập và liên danh) khoảng 49.023.687.785 đồng.
Bên cạnh tỷ lệ trúng thầu tuyệt đối, hồ sơ dự án tại xã Đam Rông 1 còn cho thấy một mối liên hệ lịch sử đáng lưu tâm. Báo cáo đánh giá E-HSDT số 09/2026/BCĐG-E-HSDT lập ngày 20/04/2026 thể hiện, đơn vị đóng vai trò "Tổ chuyên gia" trực tiếp chấm thầu cho Công ty TNHH Đông Hải là Công ty TNHH TMDV và TVXD Hoàng Phúc Group. Theo dữ liệu trích xuất, trong quá khứ, Công ty TNHH Đông Hải từng tham gia và trúng trọn vẹn 13/13 gói thầu do chính Công ty TNHH TMDV và TVXD Hoàng Phúc Group làm bên mời thầu.
Phân tích dưới góc độ pháp lý, Luật sư Nguyễn Thị Hương cho biết: "Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 và các văn bản hướng dẫn như Nghị định 214/2025/NĐ-CP đặt ra các quy định nghiêm ngặt về tính độc lập, khách quan giữa các bên tham gia nhằm bảo đảm cạnh tranh. Pháp luật hiện hành không cấm một đơn vị tư vấn đánh giá hồ sơ cho một nhà thầu mà họ từng làm bên mời thầu ở các dự án trước đây. Tuy nhiên, khi dữ liệu thống kê cho thấy một nhà thầu trúng 100% số gói thầu có sự xuất hiện của cùng một đơn vị tư vấn là một câu chuyện đáng lưu ý".
QUY ĐỊNH PHÁP LUẬT VỀ TÍNH MINH BẠCH VÀ BẢO ĐẢM CẠNH TRONG ĐẤU THẦU
Nhằm đảm bảo hiệu quả sử dụng vốn ngân sách nhà nước và tạo môi trường kinh doanh bình đẳng, Luật Đấu thầu và các văn bản hướng dẫn thi hành đã quy định rất chặt chẽ về tính độc lập, khách quan giữa các bên tham gia. Cụ thể:
1. Theo Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15:
- Điều 6 (Bảo đảm cạnh tranh trong đấu thầu): Quy định nhà thầu tham dự thầu phải độc lập về pháp lý và độc lập về tài chính với các bên: Chủ đầu tư, bên mời thầu; Các nhà thầu tư vấn lập, thẩm tra, phê duyệt thiết kế toán; Các nhà thầu tư vấn lập, thẩm định hồ sơ mời thầu, đánh giá hồ sơ dự thầu. Điều này nhằm ngăn chặn các mối quan hệ có thể dẫn đến việc thiếu khách quan trong lựa chọn nhà thầu.
- Điều 16 (Các hành vi bị cấm trong hoạt động đấu thầu): Khoản 6 cấm hành vi không bảo đảm công bằng, minh bạch, bao gồm: Tham gia thầu với tư cách là nhà thầu đối với gói thầu do mình làm bên mời thầu, chủ đầu tư hoặc thực hiện các nhiệm vụ tư vấn liên quan. Đồng thời, cấm việc thiết lập các tiêu chuẩn kỹ thuật riêng biệt nhằm tạo lợi thế cho một hoặc một số nhà thầu.
2. Theo Nghị định 214/2025/NĐ-CP (Quy định chi tiết thi hành Luật Đấu thầu):
- Quy định về Tổ chuyên gia: Thành viên tổ chuyên gia khi thực hiện đánh giá E-HSDT phải có chứng chỉ hành nghề, am hiểu pháp luật và đặc biệt phải ký cam kết về tính độc lập, khách quan, không có xung đột lợi ích với nhà thầu tham dự.
- Trường hợp thành viên Tổ chuyên gia có mối quan hệ gia đình hoặc lợi ích kinh tế mật thiết với nhà thầu phải tự giác báo cáo để chủ đầu tư thay thế, nhằm đảm bảo kết quả lựa chọn nhà thầu không bị chi phối bởi các mối quan hệ cá nhân hoặc liên kết trước đó.
3. Theo Thông tư 79/2025/TT-BTC (Hướng dẫn thông tin và mẫu hồ sơ đấu thầu qua mạng):
- Thông tư yêu cầu toàn bộ quá trình mở thầu, công khai danh sách nhà thầu tham dự và kết quả đánh giá phải được minh bạch hóa hoàn toàn trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia.
- Việc chỉ có duy nhất một nhà thầu tham gia thầu rộng rãi qua mạng đòi hỏi bên mời thầu và tổ chuyên gia phải thực hiện rà soát kỹ lưỡng các tiêu chí trong hồ sơ mời thầu (E-HSMT) để đảm bảo không có các điều kiện gây hạn chế nhà thầu, đảm bảo tính cạnh tranh thực chất theo đúng tinh thần của Luật Đấu thầu hiện hành.
![Đấu thầu tại xã Bảo Lâm 2: Xuất hiện những đơn vị tư vấn "ruột" đồng hành cùng dự án [Kỳ 3]](https://cdn.kienthuc.net.vn/images/c6a54639258df8851c3f9673f0474cd7078d750e13b89dcfb6532a3dc3900cb4a8aa6f06d68785e20876e5a2913220a4619127bf89394bbeef4322ce40ebebc6/screen-shot-2026-05-15-at-145213.png.avif)
![Đấu thầu tại xã Tân Tiến: Những gói thầu giao thông "một mình một ngựa" về đích [Kỳ 2]](https://cdn.kienthuc.net.vn/images/c6a54639258df8851c3f9673f0474cd7a9a57ae43ef362cbd399ff0dfe9df8b0a8aa6f06d68785e20876e5a2913220a42549b5df654a591f9acac1703bb767e8/screen-shot-2026-05-14-at-150314.png.avif)
