Bé gái 7 tuổi loạn thần vì dùng miếng dán chống say tàu xe

Ngày 14/5, Bệnh viện Nhi đồng 2 (TP HCM) cho biết các bác sĩ Khoa Nhiễm vừa tiếp nhận bé P.L.D.A (7 tuổi) nhập viện trong tình trạng thức trắng đêm, nói nhảm liên tục và mất kiểm soát hành vi. Trẻ có biểu hiện rối loạn tâm thần cấp tính như bò lê trên sàn, ngã quỵ đột ngột, kèm sốt 38,2 độ C.

Ban đầu, gia đình lo ngại bé mắc bệnh lý thần kinh nguy hiểm. Tuy nhiên, qua khai thác bệnh sử và thăm khám kỹ lưỡng, bác sĩ phát hiện nguyên nhân có thể liên quan đến miếng dán chống say tàu xe chứa scopolamine.

Theo người nhà, trưa 2/5, bé cùng mẹ đi từ quê vào TP HCM. Do hành trình kéo dài và kẹt xe nhiều giờ, người mẹ lo con mệt nên đã dán cho bé 2 miếng chống say phía sau tai trong suốt 5 giờ di chuyển.

Sau khi về đến nhà, miếng dán được tháo ra. Tuy nhiên, đến tối cùng ngày, bé bắt đầu xuất hiện các biểu hiện bất thường về tâm thần và hành vi.

Theo bác sĩ bệnh viện, liều khuyến cáo đối với trẻ em hoặc người dưới 40 kg chỉ khoảng nửa miếng dán. Trong khi đó, bé đã sử dụng lượng thuốc cao gấp nhiều lần khuyến nghị.

Sau khi loại trừ các nguyên nhân nguy hiểm như viêm não, viêm màng não, ê-kíp điều trị nhận định đây nhiều khả năng là trường hợp tác dụng phụ của scopolamine.

Bệnh nhi được theo dõi sát tại phòng cấp cứu. Sau khoảng 12 giờ, các biểu hiện loạn thần giảm dần nên bé được chuyển sang phòng thường. Sau 3 ngày điều trị, trẻ hồi phục hoàn toàn, trở lại lanh lợi và sinh hoạt bình thường.

Nguy hiểm miếng dán chống say tàu xe

Những ngày nghỉ lễ hay mùa hè, nhiều gia đình đưa trẻ đi du lịch xa. Không ít phụ huynh mua miếng dán chống say tàu xe chứa scopolamine với suy nghĩ "dán cho khỏe, khỏi ói". Tuy nhiên, đây không phải sản phẩm vô hại. Với trẻ nhỏ, đặc biệt dưới 8 tuổi, việc dùng sai, quá liều có thể dẫn đến những phản ứng nguy hiểm.

Scopolamine là hoạt chất có nguồn gốc từ nhóm cây cà độc dược. Thuốc tác động lên hệ thần kinh bằng cách ức chế chất dẫn truyền acetylcholine - một chất tham gia điều khiển nhiều hoạt động của não bộ và hệ tiền đình.

Theo BSCKI Trần Ngọc Lưu - Bệnh viện Nhi đồng 2, hoạt chất scopolamine trong miếng dán chống say tàu xe có thể gây ra nhiều tác dụng phụ như khô miệng, chóng mặt, buồn ngủ, kích động, giảm thị lực, lú lẫn, giãn đồng tử. Những trường hợp nặng có thể xuất hiện loạn thần cấp tính với các biểu hiện mất phương hướng, ảo giác, hoang tưởng, mất trí nhớ, rối loạn ngôn ngữ hoặc tăng thân nhiệt ác tính. Các triệu chứng nghiêm trọng thường gặp hơn ở trẻ em và người cao tuổi.

Nhà sản xuất cũng khuyến cáo không sử dụng miếng dán chống say tàu xe chứa scopolamine cho trẻ dưới 8 tuổi, đồng thời cần giảm liều đối với trẻ em hoặc người có cân nặng dưới 40kg.

Các bác sĩ khuyến cáo phụ huynh cần đặc biệt thận trọng khi cho con dùng thuốc, đọc kỹ hướng dẫn sử dụng, chỉ định và chống chỉ định trước khi dùng.

Khi trẻ xuất hiện dấu hiệu bất thường sau khi dùng thuốc như sốt cao, thay đổi hành vi, phát ban, phụ huynh cần nhanh chóng đưa con đến cơ sở y tế để được thăm khám, đồng thời cung cấp thông tin về loại thuốc đã sử dụng, mang theo vỏ thuốc hoặc hình ảnh nhãn thuốc để hỗ trợ chẩn đoán.

Phòng ngừa say tàu xe cho trẻ thế nào là an toàn nhất?

Say xe không chỉ khiến trẻ em mệt mỏi, suy nhược cơ thể, choáng váng mà còn làm chuyến đi của cả gia đình kém vui. Làm thế nào để giảm thiểu tình trạng này một cách hiệu quả và an toàn?

Trước khi lên xe khoảng 1-2 giờ nên cho trẻ ăn nhẹ, tránh quá no nhưng cũng không để bụng đói.

Khi đi máy bay, tàu nên cho trẻ ngồi vị trí ít rung lắc như gần cánh máy bay hoặc khoang giữa tàu. Nếu đi ô tô, nên để trẻ ngồi ở phía trước của xe hoặc các hàng ghế phía trên thay vì ngồi ở các hàng ghế dưới. Nếu đi thuyền, nên để trẻ ngồi ở boong dưới hoặc cabin.

Không nên để trẻ nhìn điện thoại, đọc sách hoặc chơi game liên tục vì mắt phải tập trung gần sẽ làm não dễ rối loạn cảm giác hơn.

Sử dụng gối cổ chữ U hoặc gối tựa đầu để tránh các chuyển động không cần thiết cho phần đầu của trẻ. Ghế ngồi cho trẻ nên để ở trạng thái ngả càng nhiều càng tốt.

Trong trường hợp trẻ bắt đầu xuất hiện tình trạng say xe, hãy dừng xe càng sớm càng tốt và để trẻ ra ngoài môi trường đi lại cho thoáng, hoặc nằm ngửa trong vài phút và nhắm mắt. Đặt một miếng vải mát lên trán của trẻ cũng có thể hữu ích trong trường hợp này. Khi các biện pháp trên không phát huy tác dụng, hãy tham khảo ý kiến bác sĩ để có những lựa chọn khác phù hợp hơn.