Công tác đấu thầu tại cơ sở và bài toán hiệu quả kinh tế

Kể từ sau khi thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính theo mô hình chính quyền địa phương 2 cấp (cấp tỉnh và cấp xã) từ ngày 01/7/2025, vai trò của các chủ đầu tư cấp xã/phường trong việc quản lý và sử dụng nguồn vốn ngân sách nhà nước thông qua hoạt động đấu thầu ngày càng được chú trọng. Việc tuân thủ nghiêm ngặt Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15, Nghị định 214/2025/NĐ-CP và Thông tư 79/2025/TT-BTC không chỉ là yêu cầu bắt buộc về mặt pháp lý mà còn là thước đo năng lực quản trị, điều hành của chính quyền cơ sở. Mục tiêu tối thượng của mọi gói thầu luôn là đảm bảo tính cạnh tranh, công bằng, minh bạch và đặc biệt là hiệu quả kinh tế.

Trong bối cảnh đó, các dự án đầu tư công tại tỉnh Khánh Hòa đang đề cao tính cạnh tranh, công bằng, minh bạch và đặc biệt là hiệu quả kinh tế. Mới đây nhất, kết quả lựa chọn nhà thầu tại dự án "Xây mới Hội trường và phòng ở học viên của Trung tâm Chính trị xã Vạn Ninh" (do UBND xã Vạn Ninh phê duyệt tại Quyết định số 549/QĐ-UBND) đã trở thành một ví dụ điển hình mang lại nhiều góc nhìn đa chiều về bức tranh đấu thầu hiện nay. Điểm nhấn của gói thầu này không chỉ nằm ở tỉ lệ tiết kiệm ngân sách đầy ấn tượng, mà còn ở diễn biến cạnh tranh vô cùng quyết liệt ngay từ khâu nộp hồ sơ, trước khi kết thúc bằng việc hàng loạt nhà thầu đồng loạt dừng bước ở bước đánh giá kỹ thuật và năng lực.

Tiết kiệm hơn 629 triệu đồng cho ngân sách địa phương

Theo các tài liệu được công bố công khai trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia, nhằm thực hiện dự án nêu trên, ngày 06/04/2026, Giám đốc Trung tâm Chính trị xã Vạn Ninh đã ký Quyết định số 34-QĐ/TTCT phê duyệt kế hoạch lựa chọn nhà thầu. Trong đó, Gói thầu số 04: Thi công xây dựng đóng vai trò quan trọng nhất với giá dự toán được phê duyệt là 3.698.428.206 đồng, sử dụng nguồn vốn từ ngân sách xã năm 2026. Hình thức lựa chọn nhà thầu là đấu thầu rộng rãi qua mạng, phương thức một giai đoạn một túi hồ sơ.

Quá trình mời thầu diễn ra công khai, thu hút sự quan tâm của nhiều doanh nghiệp xây lắp. Đến thời điểm đóng thầu (08h00 ngày 20/04/2026), Biên bản mở thầu mã IB2600144458 ghi nhận có tới 05 nhà thầu tham gia nộp hồ sơ dự thầu (E-HSDT). Số lượng nhà thầu tham gia đông đảo cho thấy tính hấp dẫn của dự án cũng như sự minh bạch bước đầu trong khâu tiếp cận thông tin.

Trải qua quá trình đánh giá hồ sơ do Công ty TNHH Xây dựng Lâm Hoa thực hiện, ngày 11/05/2026, Giám đốc Trung tâm Chính trị xã Vạn Ninh đã chính thức ký Quyết định số 39-QĐ/TTCT phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu. Đơn vị xuất sắc vượt qua các đối thủ để giành được gói thầu này là Công ty TNHH Tư vấn và Xây dựng Gia Lộc (Mã số doanh nghiệp: 4200675494; địa chỉ trụ sở tại 47 Mê Linh, Phường Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa).

Điểm đáng ghi nhận nhất tại quyết định phê duyệt này chính là mức giá trúng thầu của Công ty TNHH Tư vấn và Xây dựng Gia Lộc. Doanh nghiệp này đã đưa ra mức giá 3.068.868.000 đồng, giảm tới 629.560.206 đồng so với giá dự toán ban đầu. Mức giảm giá này tương đương với tỉ lệ tiết kiệm ngân sách lên tới hơn 17,02%. Trong lĩnh vực đấu thầu xây lắp công trình dân dụng, đây được xem là một con số tiết kiệm rất cao, thể hiện rõ tính hiệu quả kinh tế của công tác tổ chức đấu thầu qua mạng theo đúng định hướng của pháp luật. Đơn vị trúng thầu sẽ có thời gian 210 ngày để thực hiện hợp đồng theo đơn giá trọn gói.

Lý do 4 nhà thầu cùng "dừng bước"

Bên cạnh tín hiệu tích cực về mặt tiết kiệm ngân sách, dư luận và giới chuyên môn cũng dành sự quan tâm đặc biệt đến diễn biến của quá trình xét thầu, nơi 4 doanh nghiệp khác đã phải ngậm ngùi nói lời chia tay với dự án.

Cụ thể, Báo cáo đánh giá E-HSDT số 06/2026/BCĐG.E-HSDT ngày 04/5/2026 do Công ty TNHH Xây dựng Lâm Hoa lập đã chỉ rõ danh sách 04 nhà thầu không trúng thầu bao gồm: Công ty TNHH Tư vấn Xây dựng và Thương mại Vinh Huy, Công ty TNHH THT, Công ty TNHH Tư vấn và Xây dựng Việt Sơn và Công ty TNHH Tư vấn Thiết kế Xây dựng Thành Danh.

Điều trùng hợp là cả 4 nhà thầu này đều bị đánh trượt với cùng một lý do được nêu rõ trong Quyết định số 39-QĐ/TTCT: "Chưa đáp ứng yêu cầu về năng lực, kinh nghiệm và kỹ thuật của E-HSMT". Việc 4 tổ chức kinh tế có tư cách pháp nhân, hoạt động trong lĩnh vực xây dựng lại không thể vượt qua các tiêu chuẩn về năng lực, kỹ thuật tại một gói thầu có quy mô hơn 3 tỷ đồng là một chi tiết đáng chú ý.

Góc nhìn chuyên gia pháp lý

Nhìn nhận sự việc dưới lăng kính pháp luật về đấu thầu, Luật sư Nguyễn Thị Hương (Đoàn Luật sư TP HCM) phân tích: "Tinh thần của Luật Đấu thầu năm 2023 và Nghị định 214/2025/NĐ-CP luôn hướng tới việc tạo ra một sân chơi công bằng, cạnh tranh bình đẳng. Việc một gói thầu có 5 nhà thầu tham dự chứng tỏ thông tin đã được công khai rộng rãi. Tuy nhiên, khi có tới 4 nhà thầu cùng bị loại ở bước năng lực và kỹ thuật, các cơ quan quản lý chuyên môn và chủ đầu tư cần tiếp tục phát huy việc rà soát, đảm bảo các tiêu chí trong E-HSMT được xây dựng tuân thủ đúng quy định của Thông tư 79/2025/TT-BTC, tuyệt đối không chứa đựng các điều kiện mang tính chất hạn chế sự tham gia của nhà thầu. Mặt khác, đối với các nhà thầu bị loại, đây là cơ sở pháp lý minh bạch để họ nhận thấy những điểm chưa đáp ứng của mình nhằm hoàn thiện hồ sơ năng lực cho các dự án sau."

​