Chỉ định thầu rút gọn và bài toán tối ưu hóa nguồn vốn đầu tư công
Phát triển và hoàn thiện hạ tầng cơ sở, đặc biệt là các công trình trụ sở hành chính công, luôn là một trong những nhiệm vụ quan trọng nhằm nâng cao chất lượng phục vụ, tạo bộ mặt khang trang và đáp ứng nhu cầu giao dịch của người dân tại các địa phương. Trong quá trình triển khai các dự án này, việc quản lý và sử dụng nguồn vốn đầu tư công như thế nào để vừa bảo đảm tiến độ cấp bách, vừa tối ưu hóa hiệu quả từng đồng ngân sách luôn là thước đo đánh giá năng lực quản lý và trách nhiệm giải trình của các chủ đầu tư. Mới đây, hoạt động lựa chọn nhà thầu tại công trình Nâng cấp sân nền, cổng UBND xã do Văn phòng HĐND & UBND xã Đức Trọng (tỉnh Lâm Đồng) làm chủ đầu tư đã hoàn tất quy trình lựa chọn nhà thầu thi công.
Cụ thể, vào ngày 05/5/2026, Chánh Văn phòng HĐND & UBND xã Đức Trọng đã chính thức ký Quyết định số 227/QĐ-VP về việc phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu gói thầu số 01 (Thi công xây dựng công trình Nâng cấp sân nền, cổng Ủy ban nhân dân xã). Căn cứ theo nội dung quyết định này, đơn vị được chọn để thực hiện dự án thông qua hình thức chỉ định thầu rút gọn là Công ty TNHH Thương mại và Dịch vụ Toàn Hảo. Giá trị trúng thầu được phê duyệt là 1.667.000.000 đồng. Theo cam kết trong hồ sơ, nhà thầu sẽ thực hiện hợp đồng trọn gói trong thời gian 40 ngày kể từ ngày hợp đồng có hiệu lực.
Trước đó, vào ngày 13/4/2026, Chánh Văn phòng HĐND & UBND xã Đức Trọng đã ban hành Quyết định số 188/QĐ-VP nhằm phê duyệt kế hoạch lựa chọn nhà thầu cho tổng thể dự án này. Trong đó, chi phí dành cho Gói thầu thi công xây dựng công trình (Gói thầu số 03 theo bản kế hoạch được duyệt) có mức giá là 1.697.094.802 đồng.
Thực hiện phép tính đối chiếu giữa giá gói thầu được phê duyệt ban đầu (1.697.094.802 đồng) và giá trị hợp đồng được chỉ định cho Công ty TNHH Thương mại và Dịch vụ Toàn Hảo (1.667.000.000 đồng), số tiền ngân sách nhà nước thực tế tiết giảm được qua quá trình xét duyệt hồ sơ và thương thảo là 30.094.802 đồng. Con số này tương đương với tỷ lệ tiết kiệm ngân sách đạt khoảng 1,77%.
Bề dày năng lực của nhà thầu quen thuộc tại địa phương
Dữ liệu trích xuất công khai từ Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia cho thấy, Công ty TNHH Thương mại và Dịch vụ Toàn Hảo (Mã số doanh nghiệp: 5801371051) được thành lập và chính thức đi vào hoạt động từ ngày 21/3/2018. Doanh nghiệp này do ông Hoàng Minh Châu đảm nhiệm vai trò Giám đốc kiêm người đại diện theo pháp luật. Trụ sở chính của công ty tọa lạc tại Số 50 Phạm Ngọc Thạch, xã Đức Trọng.
Ghi nhận về lịch sử năng lực từ Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia, Công ty TNHH Thương mại và Dịch vụ Toàn Hảo đã sở hữu một bề dày kinh nghiệm vô cùng ấn tượng trên cả sàn đấu thầu trực tuyến lẫn trực tiếp. Cụ thể, tính đến thời điểm hiện tại, doanh nghiệp này đã tham gia tổng cộng 50 gói thầu, trong đó xuất sắc trúng 29 gói, trượt 20 gói, 1 gói đã bị huỷ. Tổng giá trị các gói thầu mà công ty này đã trúng (bao gồm cả tư cách tham gia độc lập và liên danh) đạt mức khoảng 75.645.114.067 đồng.
Việc doanh nghiệp này được Văn phòng HĐND & UBND xã Đức Trọng tin tưởng giao phó thi công gói thầu nâng cấp bộ mặt trụ sở hành chính trung tâm xã phần nào minh chứng cho sự tín nhiệm cao của chủ đầu tư đối với hồ sơ năng lực thực tế của nhà thầu.
Góc nhìn chuyên gia pháp lý
Trao đổi chuyên sâu dưới góc độ pháp lý, Chuyên gia đấu thầu Nguyễn Quốc Vũ nhận định, Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 (được Quốc hội sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 57/2024/QH15 và Luật số 90/2025/QH15) cùng Nghị định 214/2025/NĐ-CP và Thông tư 79/2025/TT-BTC đã tạo lập một hành lang pháp lý cực kỳ chặt chẽ, chi tiết đối với mọi hình thức lựa chọn nhà thầu, bao gồm cả cơ chế chỉ định thầu rút gọn.
Theo phân tích của vị chuyên gia này, chỉ định thầu rút gọn là một công cụ pháp lý quan trọng được Nhà nước thiết kế nhằm đẩy nhanh tiến độ triển khai các gói thầu có quy mô giá trị nhỏ, hoặc thuộc các trường hợp cấp bách nhằm giảm thiểu tối đa các bước thủ tục hành chính không cần thiết. Việc áp dụng hình thức này cho một công trình hạ tầng dưới 2 tỷ đồng tại cấp xã là phù hợp với hành lang pháp lý hiện hành.
PHÁP LUẬT QUY ĐỊNH THẾ NÀO VỀ TRÁCH NHIỆM VÀ HIỆU QUẢ KINH TẾ TRONG CHỈ ĐỊNH THẦU?
Nhằm bảo đảm tính cạnh tranh, công bằng, minh bạch và đặc biệt là hiệu quả kinh tế trong hoạt động lựa chọn nhà thầu đối với các dự án đầu tư công, Nghị định số 214/2025/NĐ-CP ngày 04/8/2025 của Chính phủ (Quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Đấu thầu về lựa chọn nhà thầu) đã có những ràng buộc rất chặt chẽ đối với quy trình chỉ định thầu.
Cụ thể, tại Điều 79 quy định về Quy trình chỉ định thầu, đối với yêu cầu về đàm phán, thương thảo giá và bảo đảm tỷ lệ tiết kiệm ngân sách nhà nước, văn bản pháp luật quy định rõ:
"Trong quá trình hoàn thiện hợp đồng, chủ đầu tư và nhà thầu thương thảo về giá, bảo đảm giá đề nghị trúng thầu tiết kiệm, hiệu quả kinh tế; đối với gói thầu xây lắp thuộc trường hợp chỉ định thầu theo quy định tại điểm e khoản 2 Điều 78 của Nghị định này, chủ đầu tư và nhà thầu thương thảo về giá, bảo đảm tiết kiệm tối thiểu 5% giá gói thầu."
Đồng thời, pháp luật hiện hành cũng gắn chặt trách nhiệm của cá nhân người đứng đầu, thủ trưởng cơ quan đối với các quyết định áp dụng hình thức chỉ định thầu (bao gồm cả quy trình chỉ định thầu rút gọn):
"Đối với gói thầu hoặc nội dung mua sắm có giá không quá 50 triệu đồng, thủ trưởng cơ quan, đơn vị mua sắm chịu trách nhiệm quyết định việc mua sắm bảo đảm tiết kiệm, hiệu quả và tự chịu trách nhiệm về quyết định của mình..."
Quy định này là hành lang pháp lý quan trọng nhằm nhấn mạnh thông điệp: Dù áp dụng hình thức lựa chọn nhà thầu nào theo tinh thần của Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 (sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 57/2024/QH15 và Luật số 90/2025/QH15), mục tiêu tối thượng vẫn là tối ưu hóa nguồn vốn nhà nước. Các chủ đầu tư, bên mời thầu có trách nhiệm đàm phán, thương thảo hợp đồng một cách thực chất để mang lại mức tiết kiệm tốt nhất, bảo đảm hài hòa giữa tiến độ triển khai dự án và kỷ luật tài chính ngân sách.