Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) vừa ban hành Thông tư số 86/2026/TT-BGDĐT quy định về tổ chức hoạt động giáo dục tích hợp khoa học, công nghệ, kĩ thuật và toán học trong giáo dục phổ thông (STEM). Thông tư cụ thể hóa Luật Giáo dục và các chủ trương về đổi mới giáo dục, phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; tạo cơ sở thống nhất để tổ chức giáo dục STEM trong giáo dục phổ thông.

Dù Thông tư này đưa ra tinh thần đổi mới tích cực như "không gây áp lực, không phát sinh thủ tục hành chính và không bắt buộc mua sắm tốn kém", thực tế triển khai giáo dục STEM trong nhà trường phổ thông vẫn đối mặt với khoảng cách lớn giữa mục tiêu chính sách và năng lực đáp ứng thực tiễn.

Việc tích hợp các nội dung công nghệ hiện đại như lập trình, Robotics, trí tuệ nhân tạo (AI), IoT hay phương pháp dạy học thiết kế kỹ thuật đòi hỏi giáo viên phải thay đổi toàn diện về tư duy và năng lực chuyên môn. Trong điều kiện đội ngũ giáo viên hiện nay còn mỏng, chương trình GDPT 2018 vốn đã gánh nặng khối lượng kiến thức, việc yêu cầu giáo viên tự cập nhật kiến thức công nghệ mới mà không có chương trình bồi dưỡng chuyên sâu đồng bộ liệu có dẫn đến tình trạng "bình mới rượu cũ" hoặc gây ra áp lực quá tải ngầm lên đội ngũ trực tiếp giảng dạy?.

Giáo dục STEM không phải môn học mới, không làm tăng áp lực

Theo Bộ GD&ĐT, giáo dục STEM là phương pháp tổ chức dạy học và giáo dục tích hợp, giúp học sinh vận dụng sáng tạo kiến thức khoa học, công nghệ, kỹ thuật và toán học để giải quyết các vấn đề thực tiễn; qua đó phát triển phẩm chất, năng lực, năng lực số, đổi mới sáng tạo và định hướng nghề nghiệp.

Thông tư xác định giáo dục STEM không làm phát sinh môn học, hoạt động giáo dục bắt buộc; thời lượng học tập bắt buộc, đầu điểm, hồ sơ, sổ sách riêng; không gây áp lực, quá tải cho học sinh và giáo viên.

Nội dung STEM được tích hợp trong kế hoạch giáo dục của nhà trường, kế hoạch dạy học môn học, hoạt động giáo dục và kế hoạch bài dạy; không yêu cầu xây dựng kế hoạch riêng về giáo dục STEM.

Giáo dục STEM được tổ chức theo ba hình thức: bài học STEM; hoạt động trải nghiệm STEM; hoạt động nghiên cứu khoa học, kĩ thuật của học sinh. Hoạt động trải nghiệm theo nhu cầu người học được thực hiện trên cơ sở tự nguyện.

Nội dung STEM được triển khai thông qua khám phá khoa học, thiết kế kỹ thuật; khuyến khích tiếp cận phù hợp với lập trình, robot, dữ liệu, trí tuệ nhân tạo (AI), Internet vạn vật (IoT) và tích hợp yếu tố nghệ thuật, nhân văn theo hướng STEAM.

Hoạt động STEM có thể được tổ chức ngoài nhà trường tại cơ sở sản xuất, cơ sở giáo dục đại học, viện nghiên cứu, bảo tàng và địa điểm phù hợp khác, bảo đảm mục tiêu giáo dục, an toàn và các điều kiện theo quy định.

Không bắt buộc phòng STEM riêng, không mua sắm thiết bị đồng loạt

Thông tư yêu cầu khai thác hiệu quả cơ sở vật chất, thiết bị dạy học hiện có; không bắt buộc cơ sở giáo dục phải có phòng STEM riêng hoặc đầu tư một danh mục thiết bị riêng mới được tổ chức giáo dục STEM.

Việc sử dụng AI phải bảo đảm an toàn, có trách nhiệm, minh bạch, trung thực và phù hợp với lứa tuổi. Học sinh phải kiểm chứng thông tin, chịu trách nhiệm về sản phẩm của mình; giáo viên chịu trách nhiệm chuyên môn đối với nội dung có sự hỗ trợ của AI.

Việc trang bị thiết bị được thực hiện theo lộ trình phù hợp nhu cầu và điều kiện thực tế, theo ba mức từ khai thác thiết bị, vật liệu hiện có đến bổ sung thiết bị và tổ chức STEM chuyên sâu.

Danh mục thiết bị STEM kèm theo Thông tư là danh mục khung định hướng, không phải danh mục thiết bị dạy học tối thiểu, không phải tiêu chuẩn, định mức và không bắt buộc trang bị đồng thời, đầy đủ. Việc mua sắm, quản lí và sử dụng phải đảm bảo thiết thực, hiệu quả, tránh dàn trải, lãng phí và đúng quy định pháp luật.

Thông tư khuyến khích kết nối nhà trường với cơ sở giáo dục đại học, cơ sở giáo dục nghề nghiệp, viện nghiên cứu, doanh nghiệp, gia đình và cộng đồng; không yêu cầu cơ sở giáo dục phải có đầy đủ các thành phần của một hệ sinh thái STEM mới được tổ chức hoạt động.

Việc tổ chức ngày hội, cuộc thi hoặc giao lưu STEM không phải điều kiện bắt buộc và không lấy số lượng sản phẩm, dự án, giải thưởng làm tiêu chí thi đua bắt buộc. Việc thống kê, theo dõi được thực hiện trong chế độ báo cáo hiện hành, không phát sinh báo cáo riêng về giáo dục STEM.