Đấu thầu qua mạng tại xã Lâm Sơn: Ghi nhận gói thầu xây lắp trúng sát giá
Công tác quản lý, đầu tư và xây dựng hạ tầng giao thông nông thôn tại các địa phương luôn đòi hỏi tính công khai, minh bạch nhằm tối ưu hóa nguồn ngân sách nhà nước. Khi các dự án sử dụng vốn công quỹ được triển khai, hiệu quả kinh tế thông qua hoạt động đấu thầu rộng rãi hoặc chào hàng cạnh tranh luôn là thước đo quan trọng để đánh giá mức độ tối ưu hóa dòng vốn.
Tuy nhiên, số liệu từ hệ thống đấu thầu qua mạng quốc gia đối với một gói thầu xây lắp vừa hoàn thành tại xã Lâm Sơn đang thu hút sự chú ý khi tỷ lệ tiết kiệm ngân sách ở mức khá khiêm tốn cùng với việc chỉ có duy nhất một doanh nghiệp nộp hồ sơ tham gia dự thầu.
Cụ thể, ngày 19/05/2026, Giám đốc Ban quản lý dự án xã Lâm Sơn đã ký Quyết định số 208/QĐ-BQL về việc phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu qua mạng cho Gói thầu số 05: Thi công xây dựng công trình, thuộc dự án Đường nội đồng (Đồng Suối Le đi Tầm Ngân 1). Theo nội dung văn bản pháp lý này, đơn vị được lựa chọn để thực hiện công trình là Công ty TNHH Xây dựng Liên Hoa. Giá trúng thầu được công bố chính xác là 3.040.510.682 đồng. Trong khi đó, giá trần của gói thầu được phê duyệt tại kế hoạch lựa chọn nhà thầu trước đó là 3.056.526.785 đồng.
Như vậy, thông qua phương thức đấu thầu chào hàng cạnh tranh công khai trên không gian mạng, tổng số tiền tiết kiệm được cho công quỹ địa phương sau khi trừ đi giá trúng thầu của doanh nghiệp là 16.016.103 đồng. Phép tính từ số liệu thực tế này chỉ ra tỷ lệ tiết kiệm kinh tế tại gói thầu hạ tầng này chỉ đạt xấp xỉ 0,52%.
Diễn biến mở thầu và kịch bản một nhà thầu tham gia
Trước đó, Kế hoạch lựa chọn nhà thầu ban đầu được thông qua theo Quyết định số 58/QĐ-BQL ngày 22/04/2026 của Ban quản lý dự án xã Lâm Sơn. Đến ngày 28/04/2026, đơn vị này tiếp tục ban hành Quyết định số 120/QĐ-BQL để phê duyệt bộ tiêu chí của hồ sơ mời thầu (E-HSMT). Quá trình lập hồ sơ mời thầu và tổ chức đánh giá hồ sơ dự thầu do một pháp nhân tư vấn chuyên trách đảm nhiệm là Công ty TNHH Đồng Lợi Ninh Thuận. Đơn vị tư vấn này đăng ký địa chỉ hoạt động tại số 39 Thái Thị Bôi, phường Phan Rang, tỉnh Khánh Hòa.
Mặc dù gói thầu được thông báo mời thầu rộng rãi dưới mã định danh số IB2600176824 và áp dụng hình thức đấu thầu qua mạng công khai, song diễn biến thực tế lại diễn ra khá trầm lắng. Biên bản mở thầu đã công bố trên hệ thống mạng đấu thầu quốc gia chỉ ghi nhận duy nhất Công ty TNHH Xây dựng Liên Hoa dự thầu.
Do không xuất hiện bất kỳ đối thủ cạnh tranh nào trong phân khúc chào hàng này, Công ty TNHH Xây dựng Liên Hoa đã bước vào giai đoạn đánh giá chi tiết mà không phải chịu áp lực giảm giá sâu để giành lợi thế về mặt tài chính. Báo cáo đánh giá hồ sơ dự thầu qua mạng sau đó được lập theo đúng quy chuẩn quy định tại Thông tư số 79/2025/TT-BTC đã xác nhận hồ sơ của doanh nghiệp đáp ứng toàn bộ các yêu cầu cơ bản về năng lực, kỹ thuật và tài chính.
Năng lực nhà thầu
Theo tìm hiểu khách quan từ Cổng thông tin quốc gia về đăng ký doanh nghiệp, Công ty TNHH Xây dựng Liên Hoa là một pháp nhân có thâm niên hoạt động lâu năm trong lĩnh vực xây lắp hạ tầng cơ sở. Doanh nghiệp có mã số thuế là 4500244347 và chính thức được thành lập từ ngày 26/07/2005. Trụ sở đăng ký của công ty tại xã Bác Ái Tây, tỉnh Khánh Hòa.
Theo dữ liệu từ Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia, công ty đã tham gia 43 gói thầu, trong đó trúng 35 gói, trượt 2 gói, 3 chưa có kết quả, 3 gói đã bị huỷ. Tổng giá trị các gói thầu đã trúng (bao gồm liên danh) khoảng 526.592.655.557 đồng.
Về mặt năng lực thi công, việc một doanh nghiệp có tuổi đời hơn 20 năm trúng thầu một công trình đường nội đồng trị giá hơn 3.000.000.000 đồng là điều hoàn toàn phù hợp về mặt tiêu chuẩn kỹ thuật phổ thông. Dù vậy, một công trình hạ tầng giao thông nông thôn không đòi hỏi các biện pháp công nghệ quá phức tạp, lại không thể thu hút thêm các doanh nghiệp xây dựng khác ở khu vực lân cận cùng tham gia bỏ thầu để tăng tính cạnh tranh thương mại.
Góc nhìn từ chuyên gia đấu thầu về hiệu quả kinh tế
Bình luận về diễn biến pháp lý và tính kinh tế của gói thầu này, Chuyên gia đấu thầu Nguyễn Quốc Vũ phân tích, xét về mặt quy định pháp luật, Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 và các văn bản hướng dẫn thi hành như Nghị định số 214/2025/NĐ-CP hoàn toàn cho phép chủ đầu tư công nhận kết quả lựa chọn nhà thầu trong trường hợp chỉ có duy nhất một nhà thầu tham gia, miễn là hồ sơ dự thầu đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn kỹ thuật và năng lực tài chính mà E-HSMT đề ra. Quy trình xử lý tình huống một nhà thầu đã được pháp luật quy định rất rõ ràng nhằm đảm bảo các dự án đầu tư công không bị đình trệ tiến độ giải ngân do phải tổ chức đấu thầu lại nhiều lần một cách hình thức.
PHƯƠNG PHÁP ĐÁNH GIÁ HỒ SƠ DỰ THẦU ĐỐI VỚI HÀNG HÓA, XÂY LẮP
Điều 58 Luật Đấu thầu quy định các phương pháp đánh giá hồ sơ dự thầu bao gồm: Phương pháp giá thấp nhất; Phương pháp giá đánh giá; Phương pháp kết hợp giữa kỹ thuật và giá. Phương pháp giá thấp nhất thường áp dụng cho các gói thầu đơn giản, các yêu cầu về kỹ thuật, tài chính được quy định thành các tiêu chuẩn "đạt" hoặc "không đạt". Nhà thầu nào có hồ sơ đáp ứng tất cả các tiêu chuẩn và có mức giá thấp nhất sẽ được xếp hạng thứ nhất.
Phương pháp giá đánh giá (thường dùng cho các gói thầu quy mô lớn) là phương pháp quy đổi các yếu tố về kỹ thuật, chất lượng, tiến độ và giá về cùng một mặt bằng giá để so sánh. Nhà thầu có giá đánh giá thấp nhất là nhà thầu trúng thầu. Cuối cùng, phương pháp kết hợp kỹ thuật và giá áp dụng cho các gói thầu công nghệ cao hoặc có tính chất đặc thù, trong đó điểm tổng hợp được tính theo tỷ trọng (thường kỹ thuật chiếm 70-80%, giá chiếm 20-30%).
Theo Nghị định 214/2025/NĐ-CP, hội đồng đánh giá (Tổ chuyên gia) phải có chứng chỉ hành nghề đấu thầu và phải chịu trách nhiệm cá nhân về kết quả chấm thầu. Với sự hỗ trợ của công nghệ năm 2026, việc chấm thầu qua mạng giúp loại bỏ các sai sót thủ công và đảm bảo tính khách quan. Người dân và các nhà thầu có thể tra cứu biên bản mở thầu công khai để biết giá dự thầu của các đối thủ, từ đó giám sát được sự minh bạch trong khâu chấm thầu của chủ đầu tư.