Nhằm tăng cường khả năng lưu thông hàng hóa, vận chuyển nông sản và cải thiện an sinh xã hội cho người dân khu phố Chợ, UBND phường Trung An (tỉnh Đồng Tháp) đã phê duyệt dự án đầu tư xây dựng hệ thống đường và thoát nước. Dự án này áp dụng hình thức chỉ định thầu rút gọn cho gói thầu xây lắp chính.
Tốc độ phê duyệt và tỷ lệ tiết kiệm ngân sách
Ngày 24/4/2026, bà Nguyễn Thị Vinh Quang – Chủ tịch UBND phường Trung An đã ký Quyết định số 1507/QĐ-UBND phê duyệt dự án "Đường + HTTN hẻm 5 tổ 10+11; hẻm tuyến ngang tổ 17, 17+18, 18 khu phố Chợ, phường Trung An". Dự án có tổng mức đầu tư là 2.599.702.586 đồng, trong đó chi phí xây dựng chiếm 1.959.907.062 đồng. Nguồn vốn thực hiện được xác định từ ngân sách Nhà nước với tiến độ triển khai trong vòng 02 năm.
Cùng ngày 24/4/2026, ông Lê Tấn Hùng – Trưởng Phòng Kinh tế, Hạ tầng và Đô thị phường Trung An đã ký ban hành Quyết định số 1317/QĐ-PKTHT&ĐT phê duyệt kế hoạch lựa chọn nhà thầu cho dự án này. Theo đó, gói thầu "Thi công xây dựng" được xác định giá trị dự toán khớp tuyệt đối với chi phí xây dựng là 1.959.907.062 đồng và áp dụng hình thức chỉ định thầu rút gọn.
Chỉ sau 05 ngày, ngày 29/4/2026, Trưởng Phòng Kinh tế, Hạ tầng và Đô thị phường Trung An tiếp tục ký Quyết định số 1375/QĐ-PKTHT&ĐT phê duyệt kết quả chỉ định thầu gói thầu xây lắp nêu trên. Đơn vị được lựa chọn là Công ty TNHH một thành viên Cơ khí xây dựng Quỳnh Thuận (gọi tắt là Công ty Cơ khí xây dựng Quỳnh Thuận). Giá trị chỉ định thầu được ấn định ở mức 1.860.000.000 đồng với loại hợp đồng trọn gói, thời gian thực hiện trong 90 ngày.
Như vậy, thông qua việc thương thảo trực tiếp và áp dụng quy trình rút gọn, giá trị trúng thầu đã giảm được 99.907.062 đồng so với giá dự toán ban đầu. Tỷ lệ tiết kiệm cho ngân sách nhà nước tại gói thầu này đạt khoảng 5,1%.
Lịch sử năng lực của Công ty Cơ khí xây dựng Quỳnh Thuận
Theo tìm hiểu của Báo Tri thức và Cuộc sống, Công ty Cơ khí xây dựng Quỳnh Thuận có mã số thuế là 1200659218, được thành lập từ ngày 23/9/2009. Doanh nghiệp có địa chỉ trụ sở đăng ký sau khi sáp nhập tại ấp Mỹ Lợi, phường Mỹ Phong, Đồng Tháp, do ông Nguyễn Văn Sang làm Giám đốc kiêm người đại diện theo pháp luật. Xét về quy mô, đây là doanh nghiệp thuộc nhóm siêu nhỏ, hoạt động chính trong các lĩnh vực hàng hóa và xây lắp.
Trong lịch sử hoạt động đấu thầu, tính đến giữa năm 2026, Công ty Cơ khí xây dựng Quỳnh Thuận đã tham gia khoảng 21 gói thầu trên phạm vi toàn quốc. Trong đó, doanh nghiệp này đã trúng 14 gói, trượt 5 gói và có 2 gói bị hủy thầu. Tổng giá trị các gói thầu trúng (bao gồm cả tư cách độc lập và liên danh) đạt 49.439.153.000 đồng.
Nếu bóc tách sâu hơn về vai trò thực hiện, tổng giá trị trúng thầu với tư cách nhà thầu độc lập của doanh nghiệp là 9.272.906.000 đồng. Đáng chú ý, trong cơ cấu này, số tiền đến từ các gói thầu được chỉ định thầu chiếm tới 3.841.906.000 đồng. Điều này cho thấy hình thức chỉ định thầu đóng góp một tỷ trọng không hề nhỏ trong tổng doanh thu xây lắp độc lập của doanh nghiệp trong suốt quá trình hoạt động.
Ngoài gói thầu đã trúng đang phân tích nêu trên thì trong giai đoạn 2025-2026 nhà thầu này còn trúng các gói như: Gói thầu: Thi công xây dựng tại Trung Tâm cung ứng dịch vụ công phường Đạo Thành, trị giá 1.165.200.000 đồng, trúng tháng 04/2026; Gói thầu số 02: Thi công xây dựng tại Ban Quản lý dự án và Phát triển quỹ đất thành phố Mỹ Tho, trị giá 7.803.000.000 đồng, trúng tháng 06/2025.
Góc nhìn từ các chuyên gia pháp lý và đấu thầu
Việc áp dụng hình thức chỉ định thầu rút gọn đối với các gói thầu xây lắp thuộc dự án sử dụng vốn ngân sách nhà nước luôn đòi hỏi sự kiểm soát nghiêm ngặt về cả định mức chi phí lẫn quy trình thủ tục.
Trao đổi về vấn đề này dưới góc độ chuyên môn, Luật sư Nguyễn Thị Hương (Đoàn Luật sư TP HCM) phân tích, theo quy định của Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 và hệ thống văn bản hướng dẫn thi hành, hình thức chỉ định thầu rút gọn được áp dụng nhằm tối ưu hóa thời gian tổ chức đối với các gói thầu trong hạn mức hoặc các trường hợp cấp bách cần triển khai ngay. Tuy nhiên, hành lang pháp lý mới cũng đặt ra yêu cầu rất cao về trách nhiệm giải trình của người quyết định đầu tư và chủ đầu tư. Mọi quy trình từ chuẩn bị hồ sơ yêu cầu, thương thảo hợp đồng cho đến khâu công khai kết quả trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia phải bảo đảm tính minh bạch, tuyệt đối không được có hành vi chia nhỏ gói thầu để né tránh hình thức đấu thầu rộng rãi.
Đồng quan điểm trên, chuyên gia đấu thầu Nguyễn Quốc Vũ lưu ý thêm về khía cạnh hiệu quả kinh tế. Đối với các gói thầu chỉ định thầu rút gọn, do không có sự cạnh tranh trực tiếp về giá giữa nhiều nhà thầu như hình thức đấu thầu rộng rãi, khâu thương thảo giá giữa chủ đầu tư và nhà thầu được chỉ định đóng vai trò quyết định. Tỷ lệ tiết kiệm khoảng 5,1% tại gói thầu xây lắp của phường Trung An là một tín hiệu cho thấy bước đầu có sự đối thoại, giảm giá để bảo vệ dòng vốn ngân sách. Dù vậy, các cơ quan quản lý nhà nước về đấu thầu vẫn cần tăng cường công tác hậu kiểm, rà soát chặt chẽ định mức kỹ thuật và chất lượng thi công thực tế tại hiện trường. Việc này nhằm bảo đảm công trình giao thông cấp IV có thời hạn sử dụng thiết kế đúng tiêu chuẩn kỹ thuật quy định, mang lại giá trị thụ hưởng thực chất cho cộng đồng cư dân khu phố Chợ.
HÌNH THỨC CHỈ ĐỊNH THẦU – DANH MỤC ÁP DỤNG VÀ RÀO CẢN PHÁP LÝ CHI TIẾT
Hình thức chỉ định thầu được quy định nghiêm ngặt tại Điều 23 Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 (đã được sửa đổi bởi Luật số 57/2024 và Luật số 90/2025). Đây là hình thức lựa chọn nhà thầu đặc thù, chỉ được áp dụng trong các trường hợp giới hạn nhằm đảm bảo tính cấp bách hoặc tính chuyên biệt của gói thầu. Cụ thể, luật cho phép chỉ định thầu đối với các gói thầu cấp bách nhằm bảo vệ chủ quyền, an ninh quốc gia; khắc phục sự cố thiên tai, hỏa hoạn; hoặc các gói thầu duy trì hoạt động của cơ sở y tế trong trường hợp cấp bách.
Chi tiết hơn, Điều 78 Nghị định 214/2025/NĐ-CP đã cụ thể hóa các nhóm trường hợp này. Nhóm đầu tiên là các gói thầu có yêu cầu cấp bách, khẩn cấp như: ngăn chặn nguy hại đến tính mạng và tài sản cộng đồng; gói thầu mua thuốc, thiết bị y tế để cấp cứu người bệnh; hoặc phục vụ công tác phòng, chống dịch bệnh theo chỉ đạo. Đặc biệt, trong bối cảnh năm 2026, Nghị định 214/2025/NĐ-CP quy định tại điểm đ khoản 2 Điều 78 về việc áp dụng chỉ định thầu đối với gói thầu sửa chữa, cải tạo trụ sở làm việc, nhà lưu trú công vụ cho cán bộ, công chức cấp tỉnh, cấp xã để phục vụ việc sắp xếp đơn vị hành chính và tổ chức bộ máy nhà nước.
Về hạn mức giá, khoản 4 Điều 78 Nghị định 214/2025/NĐ-CP quy định chỉ định thầu áp dụng cho gói thầu thuộc dự toán mua sắm không hình thành dự án có giá không quá 500 triệu đồng. Đối với các gói thầu thuộc dự án, hạn mức là không quá 800 triệu đồng cho dịch vụ tư vấn và không quá 02 tỷ đồng cho các gói thầu phi tư vấn, hàng hóa, xây lắp, hỗn hợp. Ngoài ra, các gói thầu có tính chất đặc thù về công nghệ, bản quyền hoặc chỉ có duy nhất một nhà thầu có khả năng thực hiện cũng thuộc phạm vi áp dụng chỉ định thầu.
Tuy nhiên, việc áp dụng chỉ định thầu thông thường phải đáp ứng đủ 03 điều kiện tại khoản 2 Điều 79 Nghị định 214/2025/NĐ-CP: Có kế hoạch lựa chọn nhà thầu được duyệt; có kế hoạch bố trí vốn (trừ đấu thầu trước); và có dự toán được phê duyệt