Da lão hóa vì ánh sáng xanh

Trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, việc phải làm việc nhiều giờ liên tục trước máy tính, điện thoại là đặc thù của nhiều ngành nghề.

Nhân viên văn phòng, học sinh, sinh viên, người làm trong lĩnh vực công nghệ, truyền thông, tài chính, y tế… là những đối tượng thường xuyên tiếp xúc với màn hình điện tử. Bên cạnh những ảnh hưởng quen thuộc như mỏi mắt, đau đầu hay rối loạn giấc ngủ, làn da cũng chịu những tác động không nhỏ nhưng lại thường bị xem nhẹ.

Theo các nghiên cứu da liễu, ánh sáng xanh (blue light) phát ra từ màn hình máy tính, điện thoại và hệ thống đèn LED có khả năng xuyên sâu vào da, tác động đến lớp trung bì. Nơi đây chứa collagen và elastin giữ vai trò quyết định độ đàn hồi, săn chắc của da.

Việc tiếp xúc kéo dài với ánh sáng xanh làm gia tăng quá trình tạo gốc tự do, thúc đẩy lão hóa sớm, khiến da nhanh xuất hiện nếp nhăn, chảy xệ và giảm độ săn chắc.

Môi trường làm việc kín, điều hòa liên tục còn khiến da dễ mất nước, hàng rào bảo vệ da suy yếu, từ đó làm tăng nguy cơ khô da, kích ứng và các bệnh lý da liễu.

Không chỉ tác động trực tiếp, ánh sáng xanh còn ảnh hưởng gián tiếp đến làn da thông qua rối loạn giấc ngủ.

Việc sử dụng thiết bị điện tử vào buổi tối, đặc biệt trước khi đi ngủ, làm ức chế quá trình tiết hormone melatonin - yếu tố quan trọng điều hòa nhịp sinh học và giấc ngủ.

Thiếu ngủ kéo dài làm giảm khả năng tái tạo và phục hồi của da, đồng thời thúc đẩy quá trình lão hóa, khiến làn da trở nên xỉn màu, kém sức sống.

Mẹo chăm sóc da cho người phải làm việc nhiều trước màn hình

Đối với những người có đặc thù công việc phải thường xuyên sử dụng máy tính, điện thoại, việc chủ động chăm sóc và bảo vệ da đúng cách sẽ giúp hạn chế đáng kể các tác động tiêu cực kể trên.

Sử dụng kem chống nắng bảo vệ da: Nhiều người cho rằng chỉ cần thoa kem chống nắng khi ra ngoài trời nắng. Tuy nhiên, ngay cả khi làm việc trong nhà, da vẫn chịu ảnh hưởng của ánh sáng xanh từ màn hình và ánh sáng nhân tạo.

Do đó, kem chống nắng vẫn là bước không thể thiếu trong quy trình chăm sóc da ban ngày. Nên lựa chọn kem chống nắng phổ rộng có chỉ số SPF từ 30 trở lên, có khả năng bảo vệ da trước cả tia UV và ánh sáng xanh. Kem chống nắng cần được thoa đủ lượng và bôi lại sau mỗi 2-3 giờ nếu làm việc liên tục trước màn hình.

Sử dụng các sản phẩm chống oxy hóa: Các hoạt chất chống oxy hóa như vitamin C, vitamin E, niacinamide,… giúp trung hòa các gốc tự do sinh ra dưới tác động của ánh sáng xanh.

Đặc biệt, vitamin C khi sử dụng vào ban ngày và kết hợp cùng kem chống nắng sẽ tạo nên “hàng rào bảo vệ kép”, giúp tăng cường khả năng chống lão hóa và cải thiện độ sáng, đều màu da. Việc sử dụng đều đặn các sản phẩm chứa chất chống oxy hóa không chỉ giúp bảo vệ da mà còn hỗ trợ quá trình phục hồi da về lâu dài.

Cấp ẩm đầy đủ cho làn da: Dưỡng ẩm là bước quan trọng nhằm duy trì hàng rào bảo vệ da khỏe mạnh. Người làm việc nhiều trước màn hình nên lựa chọn kem dưỡng ẩm phù hợp với loại da, ưu tiên các sản phẩm chứa hyaluronic acid, glycerin, ceramide… giúp giữ nước và phục hồi hàng rào da. Bên cạnh đó, việc uống đủ nước mỗi ngày đóng vai trò không kém phần quan trọng. Tùy theo cân nặng và mức độ hoạt động, mỗi người nên bổ sung trung bình khoảng 2–2,5 lít nước/ngày để đảm bảo cơ thể và làn da luôn đủ nước.

Duy trì khoảng cách và tư thế làm việc hợp lý: Khoảng cách an toàn giữa gương mặt và màn hình máy tính nên duy trì ở mức 60–70 cm; khoảng cách từ bàn phím tới mặt khoảng 30–40 cm. Tư thế ngồi đúng không chỉ giúp giảm căng thẳng cho mắt, cổ, vai gáy mà còn hạn chế việc da tiếp xúc quá gần với nguồn ánh sáng xanh trong thời gian dài.

Vệ sinh da mặt đúng cách: Một quan niệm sai lầm phổ biến là môi trường văn phòng kín thì ít bụi bẩn. Thực tế, bụi mịn vẫn tồn tại và có thể bám lên da, đặc biệt khi ánh sáng xanh làm da dễ hấp thụ các yếu tố ô nhiễm hơn.

Do đó, việc làm sạch da mặt sau một ngày làm việc là vô cùng quan trọng. Nên sử dụng sữa rửa mặt dịu nhẹ, phù hợp với loại da để loại bỏ bụi bẩn, dầu thừa và vi khuẩn mà không làm tổn thương hàng rào bảo vệ da. Ngoài ra, cần hạn chế thói quen sờ tay lên mặt khi làm việc, bởi bàn phím và chuột máy tính là những vật dụng chứa nhiều vi khuẩn.

Dành thời gian cho da và cơ thể được thư giãn: Sau mỗi 1–2 giờ làm việc liên tục, nên dành vài phút để đứng dậy, vận động nhẹ, hít thở sâu, uống nước và cho mắt nghỉ ngơi. Khoảng thời gian nghỉ ngắn này không chỉ giúp giảm căng thẳng cho mắt và hệ thần kinh mà còn hỗ trợ cải thiện tuần hoàn máu, giúp da được cung cấp oxy và dưỡng chất tốt hơn.

ThS.BSNT Hoàng Quốc Tuấn (Khoa Da liễu, Bệnh viện TƯQĐ 108)