Nằm trên đảo Sardinia, Su Nuraxi di Barumini là một trong những di tích khảo cổ ấn tượng nhất của Ý, được UNESCO công nhận là Di sản Thế giới vào năm 1997. Công trình này là đại diện tiêu biểu cho nền văn minh Nuragic – một nền văn hóa bí ẩn phát triển rực rỡ trên đảo từ khoảng thiên niên kỷ thứ 2 trước Công nguyên.
Ảnh: Wikimedia Commons.
Trung tâm của Su Nuraxi là một tháp đá khổng lồ gọi là “nuraghe”, được xây dựng hoàn toàn bằng những khối đá bazan xếp chồng mà không dùng vữa. Tháp chính cao khoảng 18 mét, có cấu trúc hình nón cụt, bên trong là các phòng và cầu thang xoắn ốc dẫn lên các tầng trên. Bao quanh tháp trung tâm là bốn tháp nhỏ hơn nối với nhau bằng tường thành dày, tạo thành một pháo đài kiên cố – minh chứng cho trình độ kỹ thuật đáng kinh ngạc của người cổ đại.
Ảnh: Wikimedia Commons.
Không chỉ là một công trình quân sự, Su Nuraxi còn là trung tâm của một khu định cư rộng lớn. Xung quanh pháo đài là tàn tích của hàng chục ngôi nhà đá hình tròn, nơi cư dân Nuragic từng sinh sống. Những cấu trúc này cho thấy một cộng đồng có tổ chức, với đời sống xã hội và kinh tế phát triển, dù cho nguồn gốc và ngôn ngữ của họ vẫn còn là điều bí ẩn đối với các nhà nghiên cứu.
Ảnh: Wikimedia Commons.
Một trong những câu hỏi lớn nhất xoay quanh Su Nuraxi là mục đích thực sự của các tháp nuraghe. Chúng có thể vừa là pháo đài phòng thủ, vừa là trung tâm nghi lễ hoặc biểu tượng quyền lực của các thủ lĩnh địa phương. Sự phân bố dày đặc của các công trình tương tự trên khắp Sardinia – với hơn 7.000 nuraghe được ghi nhận – cho thấy đây không phải là hiện tượng đơn lẻ mà là một phần của cả một nền văn minh độc đáo.
Ngày nay, khi bước chân vào Su Nuraxi, du khách có thể đi qua những hành lang đá cổ xưa, leo lên các bậc thang hẹp và chạm tay vào những khối đá đã tồn tại suốt hơn 3.000 năm. Không gian nơi đây vừa hùng vĩ vừa tĩnh lặng, như thể thời gian đã dừng lại, giữ nguyên dấu ấn của một quá khứ xa xôi.
Su Nuraxi di Barumini không chỉ là một di tích khảo cổ, mà còn là lời nhắc nhở về khả năng sáng tạo và tổ chức của con người từ thời tiền sử – những người đã xây dựng nên những công trình bền vững vượt qua hàng thiên niên kỷ.
![1-4200.png](https://cdn.kienthuc.net.vn/images/188743a0d498040d981db04c707f966c39c01d3a0252d950817187c64bff97df4621cead2634697a268ddb85948f0eef/1-4200.png.avif "Nằm ở rìa phía Nam của sa mạc Kyzylkum thuộc Trung Á, nơi những bãi cát gặp một ốc đảo, là khu di tích cổ Bolshaya Kyrk-Kyz Kala, dịch trực tiếp là "Pháo đài lớn của bốn mươi cô gái". Ảnh: @China Daily.")
