Chất độc đáng sợ của loài hoa đẹp mang cái tên gây giật mình

Giữa những đồng cỏ châu Âu khi mùa hè vừa khép lại, một loài hoa tím thanh nhã bất ngờ xuất hiện, đẹp đến mức khó ai ngờ nó lại chứa chất độc chết người.

Thanh Bình (tổng hợp) 04/06/2026 06:25

Cây bả chó (Colchicum autumnale), còn được gọi là "nghệ tây mùa thu", là một loài thực vật có hoa thuộc họ Colchicaceae. Loài cây này phân bố tự nhiên tại nhiều khu vực ở châu Âu, đặc biệt là các đồng cỏ ẩm và vùng đồi thấp. Vào cuối mùa hè hoặc đầu mùa thu, khi nhiều loài thực vật khác đã bắt đầu tàn úa, những bông hoa màu tím hồng của cây bả chó lại vươn lên khỏi mặt đất, tạo nên khung cảnh vô cùng nổi bật.

Ảnh: Wikimedia Commons.

Điều thú vị là hoa của cây xuất hiện trước cả lá. Sau khi hoa nở và tàn, cây bước vào mùa đông trong trạng thái gần như vô hình. Chỉ đến mùa xuân năm sau, những chiếc lá xanh dài cùng quả mới xuất hiện. Chu kỳ sống khác thường này từng khiến nhiều người dân châu Âu thời xưa tin rằng đây là một loài cây mang phép thuật.

Ảnh: terra

Tuy nhiên, điều làm Colchicum autumnale nổi tiếng không phải vẻ đẹp mà là chất độc colchicine chứa trong toàn bộ cơ thể cây. Colchicine là một alkaloid cực mạnh có khả năng ngăn cản quá trình phân chia tế bào. Chỉ một lượng nhỏ cũng có thể gây ngộ độc nghiêm trọng với các triệu chứng như buồn nôn, đau bụng dữ dội, suy đa cơ quan và tử vong. Gia súc ăn phải cây bả chó thường bị ngộ độc nặng, và đây cũng là nguồn gốc của nhiều tên gọi dân gian liên quan đến độc tính của loài cây này.

Ảnh: Wikimedia Commons.

Nguy hiểm hơn, hoa của cây bả chó khá giống với một số loài nghệ tây vô hại. Trong lịch sử đã ghi nhận không ít trường hợp con người nhầm lẫn chúng khi thu hái thực vật hoang dã. Chỉ cần sai sót nhỏ trong nhận dạng cũng có thể dẫn đến hậu quả nghiêm trọng.

Dù độc hại, colchicine lại trở thành một trong những hợp chất quan trọng của y học hiện đại. Từ hàng thế kỷ trước, các thầy thuốc đã sử dụng chiết xuất từ cây để điều trị bệnh gout. Ngày nay, colchicine tinh khiết vẫn được dùng trong điều trị gout cấp, một số bệnh viêm và các rối loạn di truyền hiếm gặp. Trong nghiên cứu sinh học, colchicine còn được sử dụng để tạo đa bội ở thực vật, góp phần tạo ra nhiều giống cây trồng có năng suất cao hơn.

Vì vậy, cây bả chó là một nghịch lý thú vị của tự nhiên: vừa là nguồn gốc của một chất độc nguy hiểm, vừa là kho báu y học giúp cải thiện cuộc sống của hàng triệu người. Đằng sau những cánh hoa tím mong manh ấy là câu chuyện về ranh giới mong manh giữa thuốc và độc dược – một bài học mà thiên nhiên đã nhắc nhở con người từ hàng nghìn năm nay.

#Chất độc cây bả chó #Hoa tím độc hại #Chữa bệnh gout từ tự nhiên #Nguy hiểm nhận dạng thực vật #Vai trò y học của colchicine

Cuộc truy tìm vi sinh vật sinh khí metan trên sao Hỏa

Với suy đoán những sinh vật duy nhất có khả năng sống sót trên sao Hỏa sẽ là vi khuẩn sinh khí metan, các nhà nghiên cứu đã bắt đầu cuộc truy tìm.

Nghiên cứu gần đây cho thấy, nơi tốt nhất để tìm kiếm sự sống ngoài hành tinh trên sao Hỏa có thể không phải trên bề mặt, mà là sâu bên trong lớp vỏ.

Tàu thám hiểm Curiosity của NASA, được phóng vào năm 2011, đã đo được lượng khí metan rất nhỏ trong khí quyển sao Hỏa. Lượng khí metan này biến mất sau vài tháng, rồi lại xuất hiện trở lại. Phát hiện mới này đã khơi dậy sự tò mò của con người trong việc tìm kiếm lời giải thích rõ ràng cho sự biến đổi theo mùa của nồng độ khí metan trên sao Hỏa và khả năng tồn tại sự sống trên hành tinh này.

Xem chi tiết

Tạo ngân hàng sinh học bảo tồn động vật trên Mặt Trăng

Liệu Mặt trăng có thể cứu các loài động vật đang có nguy cơ tuyệt chủng trên Trái đất?

Theo nghiên cứu mới nhất, có thể có tới 8 triệu loài sinh vật trên Trái đất, trong đó hơn 1 triệu loài đang đối mặt với nguy cơ tuyệt chủng. Điều đáng lo ngại hơn nữa là nhiều loài có thể đã biến mất trước khi chúng được phát hiện. Do đó, một số nhà khoa học đã đề xuất sử dụng môi trường lạnh giá tự nhiên của Mặt trăng và công nghệ bảo quản lạnh để thiết lập một ngân hàng sinh học, đưa các sinh vật vào trạng thái tương tự như " ngủ đông " để duy trì đa dạng sinh học của Trái đất.

Một nhóm nghiên cứu do Mary Hagedorn thuộc Viện Sinh học Bảo tồn và Vườn thú Quốc gia Smithsonian dẫn đầu đã đề xuất một khái niệm mới để khám phá tính khả thi và những thách thức của việc thiết lập một ngân hàng sinh học trên Mặt Trăng. Điều này liên quan đến việc bảo quản lạnh các mẫu da từ các loài có nguy cơ tuyệt chủng trên khắp thế giới, đặc biệt là các tế bào nguyên bào sợi - những tế bào dạng sợi kết nối với các mô hoặc cơ quan khác. Quá trình này bao gồm việc tạo ra trạng thái ngủ đông trong môi trường Mặt Trăng và sau đó bảo quản lạnh các mẫu tế bào.

Xem chi tiết

Máu người chứa “di sản sống” của tổ tiên cổ đại cách đây 700 triệu năm

Theo nghiên cứu mới, máu người ngày nay tồn tại những “dấu vết sống” có nguồn gốc từ các sinh vật đơn bào xuất hiện trên Trái đất khoảng 700 triệu năm trước.

Một nhóm nghiên cứu quốc tế do Đại học Kyoto ở Nhật Bản dẫn đầu đã truy tìm lịch sử tiến hóa của tế bào máu trong cơ thể người từ khoảng 700 triệu năm trước. Trong nghiên cứu được công bố trên tạp chí Proceedings of the National Academy of Sciences, họ cho biết, tế bào máu không được tạo ra từ con số 0 sau sự xuất hiện của sự sống đa bào.

Cụ thể, thông qua phương pháp phân tích mới nhằm so sánh mô hình biểu hiện gene giữa nhiều loại tế bào và nhiều loài động vật khác nhau, nhóm nghiên cứu đã xây dựng được “cây phả hệ tiến hóa” của các dòng tế bào máu, qua đó tái hiện cách chúng hình thành và phân nhánh trong suốt lịch sử tiến hóa của động vật.

Xem chi tiết

Đọc nhiều nhất

Liệu Trái Đất có thể thoát khỏi nguy cơ bị Mặt trời 'nuốt chửng'?

Các nhà thiên văn học phát hiện ra rằng, các sao khổng lồ đỏ có sức phá hoại đối với các hành tinh lân cận lớn hơn dự kiến.

Dự đoán ngày mới 4/6/2026 cho 12 con giáp: Dậu phúc khí dồi dào

Xem tử vi hàng ngày, tử vi 12 con giáp hôm nay cho thấy tuổi Dậu có phúc khí lớn, được quý nhân giúp đỡ và có thể sở hữu tài sản lớn.

Vì sao nhà Mạc thất thủ ở Thăng Long nhưng vẫn tồn tại dai dẳng ở Cao Bằng?

Sau khi mất Thăng Long và bị đánh bật khỏi đồng bằng Bắc Bộ, nhà Mạc vẫn tồn tại thêm hơn 80 năm ở Cao Bằng, tạo nên một hiện tượng đặc biệt trong sử Việt.

NASA sẵn sàng chuyến bay siêu thanh đầu tiên trong tháng 6

Theo thông báo của NASA, máy bay X-59 đã sẵn sàng cho chuyến bay siêu thanh Mach 1.6 (1.960 km/h) đầu tiên trong tháng 6.

Phát hiện từ trường ở các ngoại hành tinh, tồn tại sự sống ngoài Hệ Mặt trời?

Các nhà thiên văn học tìm được bằng chứng về sự hiện diện của từ trường trên các ngoại hành tinh, mở ra kỳ vọng sẽ có thể tìm thấy sự sống ngoài Hệ Mặt trời.

Khai quật mộ cổ ở Nga, phát hiện thanh kiếm lưỡi cong lớn bất thường

Khi tiến hành cuộc khai quật tại một nghĩa địa ở vùng Astrakhan, Nga, các nhà khảo cổ tìm thấy thanh kiếm lưỡi cong có kích thước "bất thường", dài khoảng 1,2m.

Bức tranh hơn 500 tuổi nghi vẽ hoàng hậu nổi tiếng nước Anh

Theo các chuyên gia, bức vẽ của họa sĩ người Đức Hans Holbein the Younger thực hiện vào khoảng những năm 1530 có thể là chân dung của hoàng hậu Anh Anne Boleyn.

Lần đầu ghép cả gan và thận lợn biến đổi gene cho người

Một bệnh nhân mới được cấy ghép đồng thời 2 quả thận và gan từ lợn biến đổi gene. Đây là ca phẫu thuật ghép đa tạng lợn biến đổi gene đầu tiên trên thế giới.