“Giao diện” ngoạn mục ở trung tâm Tinh vân Bướm

Cách Trái Đất khoảng 3.400 năm ánh sáng, ngôi sao trung tâm của Tinh vân Bướm đã được ghi lại hình ảnh lần đầu tiên.

Kính viễn vọng không gian James Webb lần đầu tiên đã xuyên qua lớp bụi và chụp được hình ảnh ngôi sao trung tâm của Tinh vân Bướm (tên gọi khác là NGC 6302 / Caldwell 69), một tinh vân hành tinh cách Trái đất chúng ta khoảng 3.400 năm ánh sáng.

Được biết, Tinh vân Bướm nằm trong chòm sao Thiên Yết. Nó nổi tiếng với cấu trúc khí lưỡng cực giống như cánh bướm. Kể từ khi được nhà thiên văn học William Herschel phát hiện vào năm 1826 (khoảng 200 năm trước), ngôi sao trung tâm của nó đã bị che khuất bởi một vành đai bụi dày và không thể quan sát trực tiếp được.

anh-chup-man-hinh-2026-06-02-113056.png
Tinh vân Bướm nằm trong chòm sao Thiên Yết. Ảnh: @NASA.

Vậy mà, Kính viễn vọng không gian James Webb (JWST) đã sử dụng thiết bị hồng ngoại tầm trung MIRI ở chế độ Integral Field Unit (IFR) để xuyên qua vành đai bụi lần đầu tiên, thu được hình ảnh chi tiết ở các bước sóng khác nhau và do đó xác định vị trí và đặc tính của ngôi sao trung tâm của tinh vân này.

Các quan sát cho thấy, ngôi sao này có nhiệt độ khoảng 219.700 độ C, khiến nó trở thành một trong những ngôi sao nóng nhất trong các ngôi sao địa ngục cực đoan đã được biết đến trong Dải Ngân hà. Nhiệt độ cực cao của ngôi sao này cung cấp một mẫu vật quý giá để nghiên cứu sự tiến hóa sao ở giai đoạn cuối, và xác nhận lịch sử phóng vật chất dữ dội của nó.

Kính viễn vọng không gian James Webb cũng đã phân tích thành phần của các vành đai bụi che khuất ngôi sao trung tâm này, phát hiện ra rằng chúng chứa các silicat tinh thể (như thạch anh) và các hạt bụi lớn. Thông tin này giúp làm sáng tỏ các quá trình vật lý hình thành gió sao và bụi trong toàn bộ hệ thống Tinh vân Bướm.

Đáng chú ý hơn, các quan sát cho thấy các luồng vật chất sắt và niken hai chiều được phóng ra từ ngôi sao trung tâm. Hơn nữa, các tín hiệu bức xạ từ các hydrocarbon thơm đa vòng (PAH) đã được phát hiện - một hiện tượng hiếm gặp trong các tinh vân hành tinh giàu oxy, điều này sẽ giúp các nhà khoa học hiểu sâu hơn về cơ chế hình thành các phân tử hữu cơ phức tạp và vai trò của chúng trong vũ trụ học.

Mời Quý Độc Giả cùng xem video: “Phát hiện mộ cổ niên đại khoảng 5.000 năm tại Trung Quốc”. Nguồn video: @VTV24.

Hành tinh tiềm năng sự sống cách Trái đất 146 năm ánh sáng

Một hành tinh tiềm năng có khả năng sinh sống mới đã được phát hiện trong Dải Ngân hà, cách Trái đất khoảng 146 năm ánh sáng.

Một nhóm các nhà nghiên cứu do Đại học Nam Queensland ở Úc dẫn đầu đã phát hiện ra một hành tinh ứng cử viên "có khả năng sinh sống" mới. Nó có tên là HD 137010 b, nằm trong Dải Ngân hà. Về quy mô, hành tinh này lớn hơn Trái đất một chút và cách Trái đất chúng ta khoảng 146 năm ánh sáng.

anh-chup-man-hinh-2026-06-01-090657.png
Hành tinh HD 137010 b này có khả năng được cấu tạo từ đá. Ảnh: @NASA.

AI tạo ra đột phá trong giải mã bí ẩn của lỗ đen

Các nhà thiên văn học sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để giải mã những bí ẩn của lỗ đen và hé lộ bí ẩn về sự quay nhanh của Dải Ngân hà.

Nhờ khả năng tính toán mạnh mẽ của AI, các nhà thiên văn học đã tạo ra bước đột phá trong việc khám phá những thiên thể bí ẩn nhất của vũ trụ: Đó là các lỗ đen.

Nghiên cứu mới cho thấy rằng, bằng cách phân tích lượng lớn dữ liệu mô phỏng thông qua mạng nơron, các nhà khoa học không chỉ có thể "nhìn thấy" các lỗ đen rõ ràng hơn, mà còn lần đầu tiên tiết lộ rằng, lỗ đen siêu khối lượng ở trung tâm Dải Ngân hà, Sagittarius A*, có thể đang quay với tốc độ cực nhanh.

Dải Ngân hà từng 'nuốt gọn' một thiên hà khác?

Một nhóm sao có những đặc điểm bất thường, nhiều khả năng là tàn tích của một thiên hà lùn từng bị Dải Ngân hà "nuốt chửng" vào khoảng 10 tỉ năm trước.

Dải Ngân hà (Milky Way) hay còn gọi là Thiên Hà, là thiên hà chứa Hệ Mặt trời của chúng ta có kích thước khá lớn. Nó đạt được kích thước như hiện nay trong suốt khoảng 13 tỷ năm tồn tại bằng cách "nuốt gọn" các thiên hà nhỏ hơn ở xung quanh.

Trong nghiên cứu mới công bố, các nhà thiên văn học cho biết đã tìm được một nhóm sao có những đặc điểm bất thường, nhiều khả năng là tàn tích của một thiên hà lùn từng bị Dải Ngân hà "nuốt chửng" vào khoảng 10 tỉ năm trước.

Đọc nhiều nhất

Tin mới