Nằm trên một ngọn đồi thuộc vùng Puglia, miền nam nước Ý, Castel del Monte là một trong những công trình thời Trung Cổ kỳ lạ nhất châu Âu. Không có hào nước, không có cầu kéo, không có tháp canh quân sự truyền thống, lâu đài này khiến các nhà nghiên cứu tranh luận suốt nhiều thế kỷ về mục đích thực sự của nó: pháo đài, cung điện, đài thiên văn hay một công trình mang ý nghĩa biểu tượng bí mật?
Ảnh: ilmeteo
Castel del Monte được xây dựng vào thế kỷ XIII dưới triều đại của Hoàng đế La Mã Thần thánh Frederick II, một trong những vị quân vương uyên bác nhất thời Trung Cổ. Ông nổi tiếng với niềm đam mê khoa học, triết học, thiên văn học và văn hóa Hồi giáo. Chính cá tính khác thường của Frederick II được cho là đã ảnh hưởng sâu sắc đến thiết kế độc đáo của lâu đài.
Ảnh: aida
Điểm nổi bật nhất của Castel del Monte là hình dạng bát giác hoàn hảo. Công trình có tám cạnh, tám tháp hình bát giác ở các góc và một sân trong cũng mang hình dáng tương tự. Con số tám xuất hiện lặp đi lặp lại khiến nhiều nhà nghiên cứu cho rằng đây không phải sự lựa chọn ngẫu nhiên, mà có thể liên quan đến những ý nghĩa toán học, tôn giáo hoặc triết học trong tư tưởng thời Trung Cổ.
Khác với các lâu đài châu Âu cùng thời vốn được xây dựng để phòng thủ, Castel del Monte gần như không có những yếu tố cần thiết cho chiến tranh. Các bức tường dày nhưng thiếu vị trí thuận lợi cho cung thủ, không có kho chứa lương thực lớn và không có hệ thống bảo vệ phức tạp. Vì vậy, nhiều giả thuyết cho rằng nơi đây có thể từng là một dinh thự nghỉ dưỡng hoặc trung tâm nghiên cứu của hoàng gia hơn là một pháo đài quân sự.
Ảnh: pelago
Một trong những bí ẩn thú vị nhất liên quan đến sự liên kết giữa kiến trúc lâu đài và Mặt Trời. Vị trí các cửa sổ, hướng của các phòng và sự thay đổi ánh sáng trong năm khiến một số nhà nghiên cứu tin rằng công trình có thể được thiết kế để theo dõi các hiện tượng thiên văn hoặc đánh dấu các thời điểm quan trọng trong lịch.
Tuy nhiên, không có tài liệu lịch sử nào giải thích chính xác ý nghĩa của thiết kế này. Sau khi Frederick II qua đời, lâu đài dần mất vai trò quan trọng, từng được sử dụng làm nơi trú ẩn trong thời dịch bệnh, nhà tù và sau đó bị bỏ hoang. Qua thời gian, nhiều đồ trang trí quý giá bên trong đã biến mất.
Ngày nay, Castel del Monte được xem là một kiệt tác kiến trúc Trung Cổ và được UNESCO công nhận là Di sản Thế giới vào năm 1996. Sự hấp dẫn của nó không chỉ nằm ở vẻ đẹp hình học hoàn hảo, mà còn ở những câu hỏi chưa được giải đáp: Vì sao một vị hoàng đế quyền lực lại xây dựng một lâu đài kỳ lạ đến vậy? Liệu những con số, hướng sáng và hình học trong công trình có ẩn chứa một thông điệp sâu xa?
Hơn 700 năm trôi qua, Castel del Monte vẫn đứng trên ngọn đồi Puglia như một cuốn sách đá khổng lồ, nơi lịch sử, khoa học và bí ẩn hòa quyện vào nhau.
