Ngày 27/7, thời điểm cả nước hướng về các hoạt động tri ân người có công với cách mạng, nhiều hình thức lừa đảo trên không gian mạng cũng bắt đầu xuất hiện với tần suất dày đặc. Thay vì đánh vào lòng tham như trước đây, các đối tượng chuyển sang khai thác yếu tố tình cảm, lòng tin và ý nghĩa của các chương trình "Đền ơn đáp nghĩa", "Tri ân người có công" để tiếp cận nạn nhân.

Theo cảnh báo từ cơ quan chức năng, các đối tượng thường tạo lập website, fanpage hoặc tài khoản mạng xã hội giả mạo cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị - xã hội, quỹ từ thiện hoặc các đơn vị tổ chức chương trình tri ân. Từ tên gọi, hình ảnh, biểu trưng đến nội dung đăng tải đều được sao chép rất giống các đơn vị chính thống nhằm tạo niềm tin với người dân.

Sau khi xây dựng các trang giả mạo, các đối tượng liên tục đăng tải thông tin về chương trình tặng quà, hỗ trợ tiền mặt, trao trợ cấp đặc biệt hoặc các suất quà nhân dịp 27/7. Nội dung thường nhấn mạnh số lượng quà có hạn hoặc yêu cầu đăng ký sớm để kích thích người dân nhanh chóng làm theo hướng dẫn mà không kịp kiểm chứng.

Không chỉ hoạt động trên mạng xã hội, nhiều trường hợp còn nhận được cuộc gọi hoặc tin nhắn từ những người tự xưng là cán bộ cơ quan chức năng, cán bộ địa phương hoặc thành viên ban tổ chức chương trình tri ân. Các đối tượng thông báo nạn nhân nằm trong danh sách được nhận quà hoặc hỗ trợ tài chính, từ đó dẫn dắt thực hiện các bước "xác nhận thông tin".

Kịch bản lừa đảo thường bắt đầu bằng việc yêu cầu người dân truy cập vào một đường link lạ hoặc quét mã QR với lý do "xác nhận hồ sơ", "làm thủ tục nhận quà", "đăng ký nhận trợ cấp trực tuyến". Thực chất, đây là những website giả mạo được thiết kế nhằm thu thập dữ liệu cá nhân hoặc cài cắm mã độc vào thiết bị.

Sau khi truy cập, nạn nhân sẽ được yêu cầu nhập các thông tin như số Căn cước công dân, số điện thoại, tài khoản ngân hàng hoặc thực hiện các bước xác thực giao dịch như nhập mã OTP, Smart OTP hay xác nhận trên ứng dụng ngân hàng. Chỉ cần hoàn thành những thao tác này, kẻ gian có thể nhanh chóng chiếm quyền sử dụng tài khoản ngân hàng của nạn nhân.

Tinh vi hơn, một số đối tượng còn hướng dẫn người dân cài đặt các ứng dụng giả mạo hoặc cấp quyền điều khiển điện thoại từ xa với lý do hỗ trợ hoàn tất thủ tục nhận trợ cấp. Khi đã kiểm soát thiết bị, chúng có thể theo dõi mọi thao tác, đánh cắp thông tin đăng nhập và thực hiện giao dịch chuyển tiền mà chủ tài khoản không kịp phát hiện.

Ngoài việc đánh cắp thông tin, nhiều kịch bản còn yêu cầu người dân chuyển trước một khoản tiền với các lý do như "phí hồ sơ", "phí vận chuyển", "phí xác minh", "thuế" hoặc "phí kích hoạt hồ sơ". Đây đều là những khoản phí không có thật nhằm khiến nạn nhân tự nguyện chuyển tiền vào tài khoản cá nhân của các đối tượng.

Ngay sau khi nhận được tiền hoặc thu thập đủ thông tin xác thực, các đối tượng lập tức rút tiền khỏi tài khoản của nạn nhân, khóa mọi liên lạc, xóa tài khoản mạng xã hội hoặc đóng website giả mạo để xóa dấu vết.

Cơ quan chức năng khuyến cáo người dân cần ghi nhớ rằng các cơ quan nhà nước không yêu cầu người dân chuyển tiền, nộp bất kỳ khoản phí nào hay cung cấp mã OTP, mật khẩu, mã PIN hoặc Smart OTP để nhận quà, nhận trợ cấp hoặc hưởng chính sách ưu đãi. Đây là nguyên tắc quan trọng giúp nhận diện phần lớn các chiêu trò lừa đảo hiện nay.

Bên cạnh đó, các chương trình tri ân chính thức đều được công bố công khai thông qua cơ quan chủ trì hoặc chính quyền địa phương. Người dân sẽ không bị yêu cầu truy cập vào các đường link lạ hay tải ứng dụng không rõ nguồn gốc để hoàn tất thủ tục nhận quà.

Một số dấu hiệu khác cũng cần đặc biệt lưu ý như website có tên miền bất thường, tài khoản mạng xã hội mới tạo, ít người theo dõi, nội dung sơ sài hoặc tài khoản nhận tiền mang tên cá nhân thay vì cơ quan, tổ chức. Đây đều là những tín hiệu cho thấy nguy cơ lừa đảo rất cao.

Để bảo vệ tài sản, người dân chỉ nên tiếp nhận thông tin từ các kênh chính thức của cơ quan nhà nước và chính quyền địa phương; tuyệt đối không bấm vào đường link lạ, không quét mã QR không rõ nguồn gốc, không cung cấp thông tin cá nhân, thông tin tài khoản ngân hàng, mã OTP hay xác nhận giao dịch theo yêu cầu của người không quen biết. Đồng thời, không cài đặt ứng dụng hoặc cấp quyền điều khiển điện thoại từ xa nếu chưa xác minh rõ nguồn gốc.

Trong trường hợp nghi ngờ hoặc đã trở thành nạn nhân của hành vi lừa đảo, người dân cần ngay lập tức liên hệ ngân hàng để khóa tài khoản, khóa dịch vụ ngân hàng đi
ện tử và đề nghị phong tỏa giao dịch nếu còn kịp. Đồng thời đổi mật khẩu các tài khoản liên quan, kiểm tra lịch sử giao dịch, lưu giữ toàn bộ tin nhắn, hình ảnh, đường link, số điện thoại, biên lai chuyển tiền cùng các tài liệu liên quan và nhanh chóng trình báo cơ quan công an nơi gần nhất để được hướng dẫn xử lý theo quy định.