Theo tài liệu thu thập của PV Báo Tri thức và Cuộc sống, bên cạnh hàng loạt gói thầu mang dấu hiệu thiếu tính cạnh tranh với việc đóng khung tỷ lệ tiết kiệm ở mức cố định 5,00%, quy trình thẩm định và ban hành các quyết định lựa chọn nhà thầu tại xã Tân Hưng, tỉnh Cà Mau đang vấp phải những điểm nghẽn nghiêm trọng về mặt thể thức và giá trị pháp lý. Những điểm nghẽn này không chỉ phản ánh sự thiếu đồng bộ, lỏng lẻo trong công tác quản trị hành chính của cơ quan tham mưu, mà còn trực tiếp đe dọa đến tính hợp lệ của nguồn vốn đầu tư công khi hệ thống bước vào giai đoạn thanh quyết toán khắt khe tại Kho bạc Nhà nước.

Sự bất nhất mang tính hệ thống trong các quyết định chi tiêu ngân sách

Soi chiếu chi tiết các hồ sơ gốc (bản scan có dấu đỏ) được sử dụng làm căn cứ pháp lý cao nhất để giao thầu cho Công ty TNHH Tư vấn Đầu tư Xây dựng và Dịch vụ Phúc Khang (Công ty Phúc Khang), có thể thấy rõ một sự bất nhất mang tính hệ thống trong khâu ban hành văn bản quy phạm pháp luật. Cụ thể, trên cùng một văn bản phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu, lại tồn tại sự mâu thuẫn hoàn toàn về cơ quan ban hành, địa danh và con dấu bảo chứng.

Tại phần tiêu đề góc trên cùng bên trái của hàng loạt quyết định, văn bản được đánh máy nội dung cơ quan chủ quản là "UBND xã Cái Nước - Phòng Kinh tế". Tuy nhiên, ngay phía đối diện ở góc trên cùng bên phải, phần địa danh và ngày tháng lại ghi là "Tân Hưng, ngày... tháng... năm...". Sự mâu thuẫn này tiếp tục bị đẩy lên đỉnh điểm ở phần chức danh, chữ ký và con dấu tại trang cuối. Các quyết định này đều ghi chức danh "KY. Trưởng phòng/ Phó Trưởng phòng", do ông Nguyễn Thanh Sang trực tiếp đặt bút ký và được đóng con dấu đỏ mang tên "Phòng Kinh tế - X. Tân Hưng - T. Cà Mau".

Việc phần tiêu đề xác định cơ quan ban hành thuộc một đơn vị hành chính khác ("Xã Cái Nước"), nhưng lại đóng dấu của Xã Tân Hưng cho thấy những sai sót nghiệp vụ sơ đẳng nhưng để lại hậu quả pháp lý nặng nề. Danh sách các văn bản mắc lỗi thể thức này kéo dài qua nhiều dự án trọng điểm trên địa bàn, bao gồm: Quyết định số 11/QĐ-PKT ngày 09/10/2025 (Cải tạo trụ sở UBND xã Tân Hưng); Quyết định số 18/QĐ-PKT ngày 28/08/2025 (Cải tạo trụ sở UBND xã Tân Hưng); Quyết định số 10/QĐ-PKT ngày 08/01/2026 (Tuyến đường Cựa Gà); Quyết định số 11/QĐ-PKT ngày 08/01/2026 (Tuyến đường kênh 9 Lù); Quyết định số 12/QĐ-PKT ngày 08/01/2026 (Xây dựng nhà bia ghi danh) và Quyết định số 14/QĐ-PKT ngày 08/01/2026 (Xây dựng 04 phòng kho lưu trữ).

Toàn bộ các văn bản mang lỗi mâu thuẫn này đều là cơ sở pháp lý trực tiếp để Công ty Phúc Khang danh chính ngôn thuận bước vào ký kết hợp đồng kinh tế và thi công các dự án đầu tư công tiền tỷ. Điều đáng chú ý là sự sai lệch này chỉ xuất hiện ở khâu phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu do ông Nguyễn Thanh Sang - Phó Trưởng phòng Kinh tế ký. Trong khi đó, ở bước phê duyệt Kế hoạch lựa chọn nhà thầu diễn ra trước đó do ông Võ Văn Triệu - Trưởng phòng Kinh tế ký duyệt, phần tiêu đề góc trên bên trái lại được thực hiện chuẩn xác là "UBND xã Tân Hưng - Phòng Kinh tế".

Sự khác biệt trong quy trình kiểm duyệt nội bộ còn thể hiện rõ ở phần "Nơi nhận" của văn bản. Trong khi các quyết định phê duyệt Kế hoạch ghi đích danh chuyên viên lưu trữ là "- CV (Mãnh)", thì các quyết định phê duyệt Kết quả lại sử dụng một biểu mẫu sao chép khác với phần nơi nhận ghi chung chung là "- Lãnh đạo, CVPKT". Việc tồn tại những lỗ hổng, sai sót lặp đi lặp lại trong khâu phát hành văn bản ấn định nhà thầu cho thấy sự thiếu đồng bộ, lỏng lẻo trong khâu soát xét hồ sơ tại Phòng Kinh tế xã Tân Hưng.

Rủi ro ách tắc giải ngân từ các chứng từ "thiếu chuẩn"

Những sai sót mang tính hệ thống từ khâu soạn thảo, kiểm duyệt đến khi đóng dấu phát hành không chỉ dừng lại ở vấn đề câu chữ hành chính đơn thuần. Đặt trong hệ quy chiếu của Luật Đấu thầu và pháp luật về tài chính, nó làm suy yếu nghiêm trọng giá trị pháp lý của cả một bộ hồ sơ thầu, tạo ra rủi ro thanh toán khổng lồ. Trong nguyên tắc quản lý tài chính công, hoàn toàn không có khái niệm du di cho "lỗi đánh máy" hay "sơ suất văn bản" đối với các chứng từ làm căn cứ xuất tiền từ Kho bạc Nhà nước.

Phân tích dưới góc độ pháp luật đầu tư công, Luật sư Nguyễn Thị Hương, Đoàn Luật sư TP HCM nhận định: "Một Quyết định hành chính mang tiêu đề của cơ quan này nhưng lại đóng dấu của một cơ quan khác không thể được coi là một chứng từ hợp lệ để phát sinh các quyền và nghĩa vụ kinh tế. Việc Chủ đầu tư sử dụng một Quyết định sai lệch về mặt thể thức, có dấu hiệu mâu thuẫn về thẩm quyền làm căn cứ pháp lý cốt lõi để ký Hợp đồng thi công xây lắp với Công ty Phúc Khang là có dấu hiệu vi phạm nghiêm trọng quy định về hoàn thiện và ký kết hợp đồng theo Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15".

Nghiêm trọng hơn, toàn bộ quá trình thực hiện dự án đầu tư công bắt buộc phải trải qua khâu kiểm soát chi vô cùng khắt khe tại Kho bạc Nhà nước trước khi vốn được rót cho nhà thầu. Căn cứ theo Thông tư 79/2025/TT-BTC quy định về quản lý, thanh toán, quyết toán dự án sử dụng vốn đầu tư công, hồ sơ pháp lý là điều kiện tiên quyết.

"Nguyên tắc kiểm soát chi của Kho bạc Nhà nước là phải đảm bảo tính hợp pháp, hợp lệ và sự đồng nhất tuyệt đối của chứng từ tài chính. Khi chuyên viên Kho bạc tiến hành đối chiếu hồ sơ đề nghị thanh toán, một văn bản mang tiêu đề 'Xã Cái Nước' nhưng đóng dấu 'Xã Tân Hưng' sẽ lập tức bị hệ thống từ chối giải ngân và trả lại hồ sơ vì không đủ điều kiện pháp lý để xuất quỹ", Luật sư Nguyễn Thị Hương phân tích thêm.

Trong trường hợp các khoản chi dựa trên những Quyết định sai thể thức này bằng một cách nào đó lọt qua được khâu kiểm soát chi ban đầu, rủi ro pháp lý trong giai đoạn hậu kiểm là vô cùng lớn. Theo tinh thần của Chỉ thị số 12/CT-TTg ngày 03/4/2026 của Thủ tướng Chính phủ, khi các cơ quan Thanh tra, Kiểm toán Nhà nước vào cuộc rà soát các gói thầu, những khoản thanh toán được thực hiện dựa trên các chứng từ không hợp lệ này hoàn toàn có nguy cơ bị xuất toán, buộc phải thu hồi nộp lại ngân sách nhà nước, đồng thời kéo theo trách nhiệm liên đới của hàng loạt cá nhân liên quan từ Chủ đầu tư đến Kho bạc.

Báo Tri thức và Cuộc sống sẽ tiếp tục thông tin./.

[Kỳ 5] Kiến nghị làm rõ trách nhiệm cá nhân, tập thể tại Phòng Kinh tế xã Tân Hưng

​