Các bác sĩ Bệnh viện Sản Nhi Bắc Ninh Số 1 đã cấp cứu, điều trị thành công cho sản phụ Phạm Thảo V. (25 tuổi, trú tại phường Chũ, tỉnh Bắc Ninh) bị co giật liên tục vào ngày thứ hai sau mổ lấy thai. Đây là trường hợp vô cùng hiếm gặp liên quan đến gây tê và hạ Magiê, Canxi máu; đồng thời cũng là ca bệnh đầu tiên được ghi nhận tại Bệnh viện.

Từ ca mổ lấy thai an toàn đến diễn biến bất thường cực kỳ hiếm gặp

Cạn ối ở tuần 39 thai kỳ, sản phụ Phạm Thảo V. được phẫu thuật lấy thai, phương pháp gây tê tủy sống và giảm đau sau mổ bằng gây tê ngoài màng cứng.

Ngày thứ nhất sau mổ, tình trạng sức khỏe của sản phụ V. ổn định. Tuy nhiên, 30 giờ sau mổ, sản phụ V. xuất hiện những cơn co giật cơ vùng bụng, lúc đầu thưa nhẹ khoảng 20 - 30 phút xuất hiện 1 cơn rồi tăng dần cả về tần số và cường độ. Đêm ngày thứ 02 sau mổ, sản phụ bị co giật liên tục, khoảng 01 - 02 phút/cơn giật, mỗi cơn giật làm ngực gập về phía bụng tạo góc 165 - 150 độ.

Điều đặc biệt là trong và sau cơn giật, sản phụ V. vẫn tỉnh táo, không đau đầu, không mờ mắt, không mất vận động, không mất cảm giác ở hai chân, không liệt thần kinh khu trú, mạch 90 lần/phút, huyết áp 110/70 mmHg. Đây chính là yếu tố khiến việc nhận định nguyên nhân trở nên khó khăn và đầy thách thức.

Kíp trực đã mời Lãnh đạo Bệnh viện và Chuyên gia Sản - Phụ khoa của Bệnh viện hội chẩn chuyên môn: Bác sĩ CKII Nguyễn Như Phố, Phó Giám đốc Bệnh viện; Bác sĩ CKII Lê Công Tước, Nguyên Giám đốc Bệnh viện; Bác sĩ CKII Dương Minh Thành, Trưởng Khoa Đẻ; Bác sĩ CKII Nguyễn Thị Thanh Thủy, Trưởng Khoa Sản I và Bác sĩ CKI Hoàng Mạnh Long, Phó Trưởng Khoa Phẫu thuật Gây mê hồi sức.

Qua diễn biến lâm sàng và thăm khám thực thể, Hội đồng chuyên môn chẩn đoán sản phụ bị co giật lành tính sau mổ (Myoclonus) ngoại biên/tăng kích thích thần kinh cơ, theo dõi hạ Magiê và Canxi máu.

Phác đồ chuẩn xác trong thời điểm quyết định giúp sản phụ vượt qua nguy kịch

Bác sĩ CKII Lê Công Tước đã chỉ định phác đồ điều trị cắt cơn giật bằng truyền Magne Sulfat 1,5g trong 30 phút, 02 giờ/lần; Midazolam 02ml truyền tĩnh mạch trong 15 phút, Canxiclorid 0.5g truyền tĩnh mạch trong 15 phút cách 02 giờ. Sau khoảng 04 giờ xử trí, cơn giật đã giảm tần số và cường độ, chỉ còn khoảng 07 - 08 phút/cơn.

Sản phụ ngủ được 02 tiếng và không xuất hiện cơn giật trong lúc ngủ. Tuy nhiên, khi tỉnh dậy các cơn giật tái diễn với tần suất 05 - 07 phút/cơn, tư thế nằm ngửa cơn giật dày hơn tư thế nằm nghiêng.

Sau khi truyền hết 06g Magne Sulfat và 01g Canxi Clorid, xét nghiệm định lượng cho thấy Mg 0,8mmol/L, Canxi ion hóa 1,03 mmol/L (bình thường Mg 0,7 - 1,1 mmol/L; Canxi ion hóa 1,15 - 1,3 mmol/L). Sản phụ tiếp tục được điều trị bằng bồi phụ bù Magne Sulfat 1,5g/mỗi 6 giờ, Canxi Gluconate 01g/mỗi 8 giờ và Midazolam sử dụng lúc 21 giờ.

Theo dõi sát tình trạng nhận thấy cơn giật của sản phụ đã giảm cường độ và tần suất cũng thưa hơn, khoảng 15 - 20 phút xuất hiện 1 cơn giật. Ngày thứ 4 sau mổ, sản phụ tinh thần thoải mái, khoảng 20 - 30 phút xuất hiện 1 cơn co giật nhẹ và tiếp tục được điều trị bằng Magne Sulfat 03g/24h và Canxi Gluconate 01g/24h.

Ngày thứ 5 sau mổ, các chỉ số xét nghiệm cải thiện, xét nghiệm Magiê 0,9mmol/L, Canxi toàn phần 2,2 mmol/L. Sản phụ đã hết co giật hoàn toàn, sức khỏe ổn định.

Giải mã hiện tượng cơ giật cơ lành tính sau gây tê vùng

BSCKII Lê Công Tước, người trực tiếp ra y lệnh điều trị và theo dõi tình trạng của sản phụ Phạm Thảo V., cho biết: Co giật cơ lành tính (Myoclonus) sau mổ là một tác dụng phụ không mong muốn của phương pháp gây tê tuỷ sống và gây tê ngoài màng cứng.

Nguyên nhân do mất cân bằng giữa ức chế và kích thích tuỷ sống; gây tê vùng làm ức chế dẫn truyền trung ương với ngoại biên, trong khi đó các neuron vận động tại sừng trước tuỷ sống vẫn còn hoạt động dẫn đến dễ kích thích tự phát gây co giật cơ vùng bụng hoặc 02 chân.

Co giật cơ sau khi gây tê vùng rất hiếm khi xảy ra nhưng nếu bệnh nhân bị rối loạn điện giải (hạ Magiê và Canxi máu) sẽ làm tăng kích thích thần kinh cơ dẫn đến dễ gây co giật cơ và có nguy cơ biến chứng nguy hiểm do cả co giật và hạ Magiê, Canxi máu.

Theo BSCKII Lê Công Tước, người bệnh cần phải thăm khám đầy đủ để loại trừ tất cả các biến chứng nguy hiểm có thể xảy ra sau gây tê vùng như viêm màng não tủy, tổn thương dây thần kinh, tụ máu, trạng thái động kinh.

Phụ nữ mang thai cần ăn nhiều rau xanh và bổ sung đủ Canxi, Magie dưới sự hướng dẫn của các chuyên gia dinh dưỡng hoặc bác sĩ sản khoa.

>>> Mời quý độc giả theo dõi video: Thủ tướng giao Bộ công an điều tra vụ thu gom lợn bệnh quy mô lớn