Sinh năm 1983 tại Phúc Kiến, Zhang Yiming không xuất thân từ gia đình kinh doanh hay sở hữu nền tảng công nghệ sẵn có. Ông theo học ngành phần mềm tại Đại học Nam Khai, Thiên Tân, rồi bắt đầu sự nghiệp với công việc kỹ thuật. Những năm đầu đi làm đưa Zhang qua nhiều công ty và dự án khác nhau, từ công cụ quản lý văn phòng, nền tảng du lịch trực tuyến đến mạng xã hội. Chính những trải nghiệm liên tục thay đổi môi trường này giúp ông nhận ra giá trị lớn nhất của Internet không chỉ nằm ở việc tạo ra nội dung mà còn ở khả năng phân phối đúng nội dung tới đúng người.

Zhang Yiming là nhà sáng lập ByteDance, công ty đứng sau TikTok và nhiều nền tảng nội dung số.

Năm 2012, Zhang thành lập ByteDance và phát triển Toutiao, ứng dụng tin tức dựa mạnh vào thuật toán đề xuất. Thay vì để người dùng chủ động tìm kiếm từng bài viết, hệ thống phân tích hành vi như lượt nhấp, thời gian đọc và sở thích để cá nhân hóa nội dung. Mô hình này nhanh chóng trở thành nền tảng cho chiến lược sản phẩm của ByteDance. Đến năm 2016, công ty tiếp tục bước vào thị trường video ngắn với Douyin tại Trung Quốc, trước khi đưa sản phẩm ra quốc tế dưới thương hiệu TikTok. Khả năng phân phối nội dung dựa trên thuật toán trở thành một trong những yếu tố giúp TikTok tăng trưởng mạnh trên thị trường toàn cầu.

Con đường của Zhang Yiming cũng không hoàn toàn bằng phẳng. ByteDance từng đối mặt với những cuộc cạnh tranh gay gắt trong thị trường Internet Trung Quốc, đặc biệt là với các nền tảng lớn sở hữu hệ sinh thái người dùng rộng. Năm 2018, ứng dụng giải trí Neihan Duanzi của ByteDance bị cơ quan quản lý Trung Quốc yêu cầu đóng cửa vì vấn đề nội dung. Sự kiện này khiến Zhang công khai xin lỗi và thừa nhận công ty cần chú trọng hơn tới trách nhiệm xã hội bên cạnh tăng trưởng. ByteDance sau đó tiếp tục phải đối mặt với những thách thức ở nước ngoài, trong đó có việc TikTok bị cấm tại Ấn Độ và chịu sức ép pháp lý, chính trị tại Mỹ.

Điểm đáng chú ý trong phong cách điều hành của Zhang là quan điểm đề cao công nghệ và hạn chế khoảng cách cấp bậc trong doanh nghiệp. ByteDance từng được xây dựng theo mô hình tương đối phẳng, khuyến khích nhân viên trao đổi trực tiếp thay vì quá phụ thuộc vào chức danh. Tháng 5/2021, Zhang bất ngờ rời vị trí CEO ByteDance và chuyển giao quyền điều hành cho Liang Rubo, người từng là bạn học và đồng nghiệp của ông. Zhang cho biết quyết định này giúp ông có thêm thời gian tập trung vào các vấn đề dài hạn như công nghệ, giáo dục và những hướng phát triển mới.

TikTok trở thành sản phẩm toàn cầu nổi bật nhất của ByteDance nhờ hệ thống đề xuất nội dung dựa trên thuật toán.

Sau khi rời vị trí điều hành trực tiếp, Zhang tiếp tục hưởng lợi từ sự phát triển của ByteDance, công ty sở hữu TikTok và nhiều sản phẩm Internet khác. Khối tài sản của ông tăng mạnh cùng với giá trị của doanh nghiệp, đưa Zhang trở thành một trong những người giàu nhất Trung Quốc. Thành công của ông cũng cho thấy một mô hình đáng chú ý trong ngành công nghệ: thay vì cạnh tranh bằng một sản phẩm đơn lẻ, ByteDance xây dựng lợi thế từ hệ thống thuật toán có khả năng phân phối nội dung ở quy mô rất lớn.

Từ một kỹ sư phần mềm ít được biết đến, Zhang Yiming đã góp phần thay đổi cách hàng tỷ người tiếp nhận tin tức, giải trí và video trên Internet. Câu chuyện của ông cũng phản ánh sự dịch chuyển của ngành công nghệ Trung Quốc, nơi dữ liệu người dùng, thuật toán đề xuất và khả năng mở rộng sản phẩm toàn cầu ngày càng trở thành những tài sản quan trọng không kém phần cứng hay hạ tầng.