Theo tài liệu thu thập của PV Báo Tri thức và Cuộc sống, bức tranh đấu thầu tại Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng phường Trung Mỹ Tây, TP HCM không chỉ dừng lại ở những tỷ lệ tiết kiệm ngân sách rất thấp hay các dấu hiệu rào cản kỹ thuật ở khâu chấm thầu của đơn vị tư vấn Hưng Thịnh. Việc đánh giá năng lực thực tế của nhà thầu khi tiếp nhận nhiều dự án cùng lúc cũng là một điểm nghẽn lớn cần được làm rõ, nhằm bảo đảm chất lượng và tiến độ của các công trình giáo dục trọng điểm trên địa bàn.

Ký 3 quyết định phê duyệt trúng thầu trong một ngày

Dữ liệu trích xuất từ hồ sơ đấu thầu công khai cho thấy, chỉ trong đúng một ngày 24/06/2026, ông Phan Cường, Giám đốc Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng phường Trung Mỹ Tây đã ký liên tiếp 3 quyết định phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu (Quyết định số 99/QĐ-QLDA, 100/QĐ-QLDA và 101/QĐ-QLDA) cho 3 dự án nâng cấp, cải tạo trường học quy mô nhỏ. Điểm đáng chú ý là cả 3 gói thầu này đều gọi tên CTCP Đầu tư Tư vấn và Thi công Xây dựng Việt Nam, hoặc liên danh do đơn vị này làm thành viên chính đứng đầu.

Cụ thể, tại gói thầu thứ nhất mang tên Xây lắp - Sửa chữa, cải tạo Trường Mầm non Sơn Ca 5, mã số thông báo mời thầu IB2600262234, Công ty Xây dựng Việt Nam trúng thầu kịch trần với giá 4.184.495.335 đồng, đạt tỷ lệ tiết kiệm 5,06%. Tại gói thầu thứ hai mang tên Xây lắp - Sửa chữa, cải tạo Trường Tiểu học Quang Trung, mã số thông báo mời thầu IB2600262323, Công ty Xây dựng Việt Nam tiếp tục trúng thầu độc lập với giá 4.277.083.362 đồng, đạt tỷ lệ tiết kiệm rất hạn chế ở mức 2,78%. Tại gói thầu thứ ba mang tên Xây lắp và cung cấp lắp đặt thiết bị - Sửa chữa, cải tạo Trường Tiểu học Hồ Văn Thanh, mã số thông báo mời thầu IB2600262341, Liên danh Việt Nam - Thành Công trúng thầu với mức giá tiệm cận giá dự toán là 4.339.501.760 đồng, kéo tỷ lệ tiết kiệm ngân sách xuống mức siêu thấp chỉ đạt 1,70%.

Tổng giá trị trúng thầu của 3 gói thầu này lên tới hơn 12,8 tỷ đồng. Theo quy định tại hồ sơ mời thầu được phê duyệt, cả 3 dự án giáo dục này đều có thời gian thực hiện hợp đồng rất khẩn trương và đồng bộ là 120 ngày. Việc trúng thầu đồng thời đồng nghĩa với việc nhà thầu Xây dựng Việt Nam phải tổ chức lực lượng thi công song song, dàn trận trên cả 3 công trường trong cùng một quỹ thời gian ngắn ngủi bắt đầu từ cuối tháng 6/2026 để kịp hoàn thành trước mùa mưa bão.

Bài toán năng lực thi công và nghi vấn trùng lặp nhân sự chủ chốt

Việc một doanh nghiệp đảm nhận cùng lúc nhiều gói thầu trên cùng một địa bàn không bị hành lang pháp lý ngăn cấm, tuy nhiên, điều này dấy lên những băn khoăn khách quan từ giới chuyên môn về khả năng đáp ứng cùng lúc một lượng lớn nhân sự chủ chốt, kỹ sư, công nhân, cũng như máy móc chuyên dụng trên cả 3 mặt trận thi công thực tế.

Cụ thể, theo dữ liệu đăng ký doanh nghiệp trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia, Công ty Cổ phần Đầu tư Tư vấn và Thi công Xây dựng Việt Nam thuộc quy mô doanh nghiệp siêu nhỏ, với tổng số nhân sự 14 người. Trong khi đó, đối với các công trình xây lắp dân dụng trường học, để bảo đảm an toàn lao động và quản lý chất lượng hằng ngày, quy định pháp luật bắt buộc nhà thầu phải bố trí tối thiểu cho mỗi công trường độc lập: 1 Chỉ huy trưởng công trình có bằng đại học và chứng chỉ hành nghề phù hợp, 1 Cán bộ kỹ thuật thi công chuyên trách và 1 Cán bộ chuyên trách an toàn lao động, vệ sinh môi trường.

Như vậy, để vận hành song song 3 công trường cùng một lúc, nhà thầu bắt buộc phải duy trì liên tục và thường xuyên tối thiểu 9 nhân sự kỹ thuật chuyên trách độc lập xuất hiện trên thực địa. Với quy mô nhân sự cơ hữu quá mỏng chỉ có 14 người, sau khi trừ đi Ban Giám đốc và bộ phận kế toán, hành chính văn phòng, việc cắt cử cùng lúc 9 kỹ sư hiện trường là một bài toán năng lực cực kỳ nan giải.

Dư luận và giới chuyên môn có cơ sở để đặt dấu hỏi lớn: Liệu hồ sơ năng lực nhân sự chủ chốt được kê khai trong 3 bộ hồ sơ dự thầu qua mạng này có sự trùng lặp hay không? Nghi vấn này càng được củng cố khi hồ sơ dự án lưu vết việc nhà thầu từng phát hành văn bản đề nghị làm rõ hồ sơ mời thầu, trong đó có nội dung "dò xét" chủ đầu tư xem các nhân sự đề xuất có bắt buộc phải trực tiếp xuất hiện tại buổi đối chiếu tài liệu gốc hay không. Nếu không bố trí đủ lực lượng cơ hữu, thi công trên thực địa có nguy cơ bị phó mặc cho các tổ đội thầu phụ tự do thông qua hình thức chuyển nhượng thầu trái phép, trực tiếp đe dọa đến kết cấu và tuổi thọ công trình trường học.

Cần sự giám sát toàn diện và trách nhiệm giải trình của người đứng đầu

Đánh giá về vấn đề dưới góc độ pháp lý, Luật sư Nguyễn Văn Lập, Đoàn Luật sư TP HCM phân tích, việc một nhà thầu ôm đồm quá nhiều dự án trong một thời gian ngắn tiềm ẩn nguy cơ dàn trải năng lực, dẫn đến chậm tiến độ hoặc chất lượng công trình không bảo đảm. Khoản 2 Điều 29 Nghị định số 214/2025/NĐ-CP của Chính phủ đã quy định rất chặt chẽ: Nhà thầu không được phép đề xuất nhân sự chủ chốt đã huy động cho hợp đồng khác có thời gian làm việc trùng với thời gian thực hiện gói thầu đang xét. Việc Tổ chuyên gia chấm thầu đánh giá Đạt về khả năng huy động nhân sự cho cả 3 gói thầu chạy song song này đòi hỏi sự minh bạch trong việc đối chiếu tài liệu gốc, bảo đảm không có sự kê khai khống hòng làm đẹp hồ sơ dự thầu ở vòng giấy tờ.

Quy chiếu trách nhiệm về phía chủ đầu tư, những dấu hiệu cần làm rõ có tính hệ thống: từ việc loại bỏ các đối thủ có giá dự thầu rẻ hơn hàng trăm triệu đồng bằng lỗi bản vẽ kỹ thuật điển hình mà không qua bước yêu cầu làm rõ theo quy định, cho đến việc phê duyệt trúng thầu 3 dự án song song cho cùng một đơn vị có quy mô nhân sự hạn chế. Tất cả đặt ra câu hỏi lớn về quy trình thẩm định và trách nhiệm giải trình của người đứng đầu Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng phường Trung Mỹ Tây.

Để bảo đảm tính nghiêm minh của pháp luật, bảo vệ nguồn vốn ngân sách nhà nước và chất lượng cơ sở vật chất của các công trình giáo dục, công tác rà soát cần tập trung vào quy trình lập hồ sơ mời thầu của tư vấn Hưng Thịnh, công tác chấm thầu và đặc biệt là đối chiếu năng lực thi công, dòng tiền, hóa đơn vật tư vật liệu và nhân sự kỹ thuật trực tiếp trên thực địa tại 3 dự án nêu trên để làm rõ có hay không hành vi bán thầu ăn chênh lệch.

Báo Tri thức và Cuộc sống tiếp tục thông tin./.