Hoạt động đấu thầu mua sắm công và đầu tư xây dựng cơ bản tại các địa phương đang ngày càng trở nên minh bạch, sôi động và mang tính cạnh tranh cao, đặc biệt là từ khi hệ thống quy định mới bao gồm Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15, Nghị định 214/2025/NĐ-CP và Thông tư 79/2025/TT-BTC chính thức đi vào đời sống. Việc áp dụng triệt để đấu thầu qua mạng (e-GP) không chỉ giúp các chủ đầu tư tiết giảm tối đa ngân sách nhà nước mà còn tạo ra một "sân chơi" bình đẳng, nơi các doanh nghiệp thực sự có năng lực được trao cơ hội.
Ghi nhận thực tế mới nhất tại tỉnh Vĩnh Long, Gói thầu số 08: Thi công Đường nhựa Bờ Cồng (ấp số 4-6 xã Càng Long) đã trở thành một minh chứng sống động cho tinh thần cạnh tranh lành mạnh này. Gói thầu đã thu hút sự quan tâm và nộp hồ sơ dự thầu (E-HSDT) của 9 nhà thầu, liên danh lớn nhỏ trong khu vực.
Theo tài liệu phóng viên Báo Tri thức và Cuộc sống tiếp cận được, đây là gói thầu xây lắp trọng điểm do Phòng Kinh tế xã Càng Long làm chủ đầu tư. Căn cứ theo Quyết định số 20/QĐ-PKT ngày 13/03/2026 của Trưởng phòng Kinh tế xã Càng Long về việc phê duyệt kế hoạch lựa chọn nhà thầu, dự án có giá dự toán được phê duyệt là 8.745.179.888 đồng. Nguồn vốn thực hiện dự án được trích xuất từ nguồn Ngân sách xã, với mục tiêu kiến tạo hạ tầng giao thông nông thôn đồng bộ, tạo đà bứt phá cho kinh tế - xã hội tại ấp số 4 và ấp số 6 thuộc xã Càng Long.
Sức nóng của dự án bắt đầu bộc lộ rõ nét tại thời điểm đóng/mở thầu (09:01 ngày 31/03/2026). Trích xuất Biên bản mở thầu trên hệ thống mạng đấu thầu quốc gia cho thấy, cuộc đua quy tụ 9 gương mặt tiêu biểu. Sự hiện diện của các tên tuổi quen thuộc trong giới xây dựng công trình giao thông phía Nam như Công ty TNHH Tâm Thủy, Doanh nghiệp Tư nhân Sản xuất Thương mại Nguyễn Trình, Công ty CP Tư vấn Thiết kế - Xây dựng Hưng Long, Công ty CP Tư vấn Xây dựng Hòa Lợi, Liên danh Gói thầu Đường nhựa Bờ Cồng, Hợp tác xã Xây dựng Thái Hùng, Liên danh Gói thầu số 8 thi công đường nhựa Bờ Cồng xã Càng Long, Liên danh Nhà thầu thi công đường nhựa Bờ Cồng, đã dự báo trước một cuộc cạnh tranh khốc liệt về cả giải pháp kỹ thuật thi công lẫn bài toán tối ưu chi phí.
Sau gần một tháng làm việc cẩn trọng, tổ chuyên gia đấu thầu đã đưa ra kết quả sàng lọc chi tiết. Căn cứ theo Báo cáo đánh giá E-HSDT số 01/BCĐG ngày 23/04/2026 do Công ty TNHH Tư vấn Thiết kế Xây dựng Trà Vinh lập, Công ty TNHH Tâm Thủy đã xuất sắc vượt qua các vòng đánh giá để giành vị trí xếp hạng I.
Nhà thầu này (có mã số thuế 2100334176) đã đưa ra mức giá dự thầu sau giảm giá là 7.350.664.265,148 đồng. Nếu làm một phép tính đơn giản so với giá gói thầu ban đầu là 8.745.179.888 đồng, mức ngân sách mà Công ty TNHH Tâm Thủy có thể tiết kiệm cho chủ đầu tư lên tới hơn 1,39 tỷ đồng, tương ứng với tỷ lệ giảm giá ấn tượng xấp xỉ 15,9%. Trong bối cảnh nguồn vốn đầu tư công ở cấp xã còn nhiều hạn hẹp, việc tối ưu hóa được gần 16% chi phí xây lắp là một điểm sáng đáng ghi nhận trong công tác quản lý tài chính địa phương.
Căn cứ vào danh sách xếp hạng tại Quyết định số 43/QĐ-PKT do Trưởng phòng Kinh tế xã Càng Long ký ngày 29/04/2026, theo sát vị trí số I là Liên danh Gói thầu số 8 thi công Đường nhựa Bờ Cồng xã Càng Long với mức giá dự thầu 6.795.670.665,86 đồng. Mặc dù có lợi thế về giá, song qua lăng kính đánh giá chi tiết của tổ chuyên gia dựa trên các tiêu chí khắt khe của E-HSMT, liên danh này và các đơn vị xếp sau (hạng III, IV, V, VI) đều không thể vượt qua điểm số kỹ thuật và năng lực tổng hợp của nhà thầu xếp hạng I.
Cũng tại cuộc đua này, một số doanh nghiệp đã phải dừng bước từ sớm do vướng phải các lỗi cơ bản trong quá trình lập hồ sơ. Trích xuất nguyên văn từ Quyết định phê duyệt kết quả và Báo cáo đánh giá E-HSDT cho thấy: Doanh nghiệp Tư nhân Sản xuất Thương mại Nguyễn Trình (MST: 2100236683) không được lựa chọn do E-HSDT không hợp lệ. Trong khi đó, Hợp tác xã Xây dựng Thái Hùng (MST: 2100251258) bị đánh giá là không đáp ứng yêu cầu về năng lực và kinh nghiệm thi công tương tự như quy định bắt buộc trong E-HSMT. Điều này một lần nữa phản ánh sự nghiêm minh, chặt chẽ của Hội đồng đánh giá trong việc sàng lọc năng lực thực chất của các nhà thầu, kiên quyết loại bỏ các hồ sơ không đạt chuẩn để đảm bảo an toàn cho công trình.
Phân tích dữ liệu lịch sử tham gia đấu thầu, Công ty TNHH Tâm Thủy được đánh giá là một "tay đua" có nghề tại thị trường Vĩnh Long. Sự ổn định trong khâu tổ chức nhân sự thi công, dàn máy móc thiết bị chuyên dụng và chiến lược bỏ thầu thông minh đã giúp đơn vị này liên tục duy trì được lợi thế cạnh tranh cốt lõi.
Đánh giá về bức tranh tổng thể của gói thầu tại xã Càng Long, chuyên gia đấu thầu Lê Hân nhận định: "Việc một gói thầu cấp xã nhưng thu hút đến 9 nhà thầu tham gia là thành quả rõ rệt của quá trình số hóa công tác đấu thầu. Theo quy định mới của Nghị định 214/2025/NĐ-CP và Thông tư 79/2025/TT-BTC, mọi rào cản hành chính, các tiêu chí mang tính 'cài cắm' để hạn chế nhà thầu đều bị nghiêm cấm và triệt tiêu trên hệ thống E-GP. Từ đó, tỷ lệ tiết kiệm gần 16% mà gói thầu số 08 đạt được là phần thưởng xứng đáng cho một quy trình mở thầu minh bạch, sòng phẳng".
Vị chuyên gia cũng nhấn mạnh thêm, việc đánh giá năng lực nhà thầu hiện nay phải được thực hiện công tâm, dựa trên dữ liệu thật. Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 đặc biệt đề cao trách nhiệm giải trình của Chủ đầu tư và Tổ chuyên gia. Việc Công ty TNHH Tâm Thủy với hồ sơ năng lực tốt, giá thành hợp lý giành chiến thắng là tín hiệu tích cực. Tuy nhiên, giai đoạn ký kết hợp đồng và giám sát triển khai trên công trường mới là bước quyết định chất lượng cuối cùng của dự án.
QUY ĐỊNH VỀ ĐÁNH GIÁ HỒ SƠ DỰ THẦU ĐỂ ĐẢM BẢO TÍNH CẠNH TRANH, MINH BẠCH VÀ HIỆU QUẢ KINH TẾ
Nhằm bảo đảm môi trường đấu thầu cạnh tranh, công bằng, minh bạch, hiệu quả kinh tế và đề cao trách nhiệm giải trình theo đúng tinh thần của pháp luật về đấu thầu hiện hành, việc đánh giá năng lực nhà thầu và hồ sơ dự thầu (E-HSDT) phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định sau:
1. Theo Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 (sửa đổi, bổ sung bởi Luật 57/2024/QH15 và Luật 90/2025/QH15):
- Nguyên tắc đánh giá: Quá trình đánh giá hồ sơ dự thầu phải căn cứ vào tiêu chuẩn đánh giá hồ sơ dự thầu và các yêu cầu khác trong hồ sơ mời thầu, căn cứ vào hồ sơ dự thầu đã nộp, các tài liệu giải thích, làm rõ hồ sơ dự thầu của nhà thầu để bảo đảm lựa chọn được nhà thầu có đủ năng lực và kinh nghiệm, có giải pháp khả thi để thực hiện gói thầu một cách khách quan nhất.
- Trách nhiệm của Tổ chuyên gia và Chủ đầu tư: Phải đánh giá trung thực, khách quan, công bằng; tuyệt đối không được có các hành vi thông thầu, gian lận, cản trở sự cạnh tranh nhằm mang lại lợi ích không chính đáng cho bất kỳ bên nào theo quy định tại Điều 16 về các hành vi bị nghiêm cấm trong hoạt động đấu thầu.
2. Theo Nghị định 214/2025/NĐ-CP của Chính phủ:
- Chi tiết về lựa chọn nhà thầu: Nghị định quy định rõ, việc đánh giá E-HSDT phải được thực hiện trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia. Các thành viên Tổ chuyên gia phải kiểm tra, đối chiếu cẩn trọng các tài liệu chứng minh về năng lực tài chính, kinh nghiệm thực hiện hợp đồng tương tự mà nhà thầu kê khai. Việc đánh giá năng lực phải minh bạch, loại bỏ ngay các E-HSDT không hợp lệ hoặc nhà thầu cung cấp thông tin không trung thực, nhằm lựa chọn đúng đơn vị có thực lực thi công.
3. Theo Thông tư 79/2025/TT-BTC của Bộ Tài chính:
- Hướng dẫn hồ sơ đấu thầu qua mạng: Yêu cầu bên mời thầu, chủ đầu tư khi lập E-HSMT và tổ chuyên gia khi đánh giá E-HSDT phải áp dụng chuẩn xác các biểu mẫu trên Hệ thống e-GP. Đặc biệt, nghiêm cấm việc đưa vào hồ sơ mời thầu các tiêu chí mang tính định hướng, hạn chế sự tham gia của các nhà thầu. Mọi khâu từ mời thầu, mở thầu đến công bố kết quả lựa chọn nhà thầu đều phải được số hóa, đảm bảo dữ liệu rõ ràng, minh bạch để cơ quan quản lý nhà nước, báo chí và người dân có thể cùng giám sát.