Trong nhiều thập kỷ, hình ảnh khủng long và chim dường như thuộc về hai thế giới hoàn toàn khác nhau. Thế nhưng những phát hiện hóa thạch và nghiên cứu di truyền hiện đại đã cho thấy chim không chỉ có quan hệ họ hàng với khủng long, mà còn là những hậu duệ trực tiếp của nhóm khủng long chân thú (Theropoda) – nhóm từng bao gồm những loài nổi tiếng như Velociraptor hay Tyrannosaurus rex.
Ảnh: sciencefocus
Một trong những bằng chứng quan trọng nhất là hóa thạch Archaeopteryx, được phát hiện tại Đức vào năm 1861. Loài sinh vật sống cách đây khoảng 150 triệu năm này sở hữu sự kết hợp kỳ lạ giữa hai thế giới: có lông vũ và cánh như chim, nhưng vẫn mang răng, chiếc đuôi dài bằng xương và các móng vuốt trên cánh giống khủng long. Nó được xem là một trong những dạng chuyển tiếp nổi tiếng nhất từng được phát hiện.
Ảnh: medium
Những thập kỷ gần đây, hàng loạt hóa thạch khủng long có lông vũ được khai quật tại Trung Quốc đã củng cố mạnh mẽ giả thuyết này. Các loài như Microraptor, Caudipteryx hay Anchiornis cho thấy lông vũ xuất hiện trước khi khả năng bay hoàn thiện. Ban đầu, lông có thể dùng để giữ ấm, ngụy trang hoặc thu hút bạn tình, sau đó mới được chọn lọc để hỗ trợ việc lượn và bay.
Không chỉ hóa thạch, bộ xương của chim hiện đại cũng mang nhiều đặc điểm đặc trưng của khủng long chân thú. Chúng đều có xương đòn hợp nhất thành xương chữ V (furcula), xương rỗng giúp giảm trọng lượng, cổ hình chữ S và bàn chân ba ngón hướng về phía trước. Thậm chí, nhiều hành vi như ấp trứng, chăm sóc con non hay làm tổ cũng đã được ghi nhận ở một số loài khủng long thông qua các hóa thạch bảo tồn tư thế.
Ảnh: bigbird.alibaba
Khoảng 66 triệu năm trước, một thiên thạch khổng lồ va vào Trái Đất, gây nên sự kiện tuyệt chủng hàng loạt xóa sổ hầu hết các loài khủng long. Tuy nhiên, một nhánh khủng long có kích thước nhỏ, mang lông vũ và đã thích nghi với việc bay đã sống sót. Theo thời gian, chúng tiến hóa thành hơn 11.000 loài chim đang tồn tại ngày nay, từ chim ruồi nhỏ bé đến đà điểu khổng lồ.
Vì vậy, khi các nhà khoa học nói rằng "chim là khủng long", đó không phải là cách nói ví von mà là một kết luận khoa học. Theo cách phân loại tiến hóa hiện đại, chim chính là nhóm khủng long duy nhất còn tồn tại sau sự kiện tuyệt chủng cuối kỷ Phấn Trắng. Điều đó có nghĩa tiếng hót vang lên mỗi buổi sáng không chỉ là âm thanh của thiên nhiên, mà còn là tiếng vọng từ một dòng dõi đã tồn tại trên Trái Đất suốt hơn 150 triệu năm.
