Tại sao khủng long không tiến hóa để trở nên nhỏ hơn?

Trong một nghiên cứu được công bố trên tạp chí Evolution, các nhà khoa học từ Bảo tàng Lịch sử Tự nhiên Mỹ và Đại học Princeton đã sử dụng các mô hình toán học để xem xét sự tiến hóa về kích thước cơ thể ở các loài động vật có xương sống.

Kết quả nghiên cứu cho thấy, việc sử dụng năng lượng và sinh lý học có thể giải thích được sự đa dạng về kích thước ở động vật có vú, chim và rùa. Tuy nhiên, những yếu tố đó lại không thể giải thích tại sao ngay cả những loài khủng long nhỏ nhất vẫn có kích thước tương đối lớn.

images.jpg
Tại sao khủng long không tiến hóa để nhỏ hơn?

Roger Benson, đồng tác giả nghiên cứu, người phụ trách bộ sưu tập Cổ sinh vật học Khủng long cho biết: "Sự vắng mặt của những con khủng long nhỏ bé có thể thú vị không kém sự tồn tại của những con khổng lồ. Chúng ta đã biết rằng khủng long đã ngăn cản động vật có vú tiến hóa lên kích thước lớn, ngược lại nghiên cứu của chúng tôi cho thấy, động vật có vú đã ngăn cản khủng long tiến hóa xuống kích thước nhỏ."

jx7x33lc17bmmlk5g28tvcnhth7tb30p.jpg
Kích thước của các loài khủng long phổ biến.

Một giả thuyết là những loài khủng long rất nhỏ đã từng tồn tại nhưng chưa được phát hiện bởi hóa thạch của chúng khó tìm thấy hơn.

Tuy nhiên, các nhà nghiên cứu cho rằng, tại những địa điểm tìm thấy hóa thạch khủng long cũng thường tìm thấy hóa thạch các loài động vật nhỏ hơn nhiều như thằn lằn, lưỡng cư... nhưng lại không thấy hóa thach khủng long nhỏ.

Để hiểu điều gì có thể đã ngăn cản khủng long trở nên nhỏ hơn, các nhà nghiên cứu đã sử dụng các mô hình toán học được thiết kế để dự đoán cách chọn lọc tự nhiên ảnh hưởng đến kích thước cơ thể. Các mô hình này kết hợp các khía cạnh sinh lý động vật liên quan đến năng lượng hấp thụ và sinh sản.

Khi các nhà nghiên cứu áp dụng khuôn khổ này cho các nhóm động vật có xương sống khác nhau, nó đã tái tạo thành công các mô hình kích thước cơ thể được quan sát thấy ở động vật có vú, chim và rùa. Tuy nhiên, nó ít thành công hơn đối với rắn, thằn lằn và cá sấu.

Còn đối với khủng long, ngay cả khi các nhà nghiên cứu thử nghiệm nhiều điều kiện sinh lý khác nhau, các mô hình vẫn không thể giải thích được tại sao hầu hết các loài khủng long ngoài dòng dõi chim lại lớn hơn đáng kể so với dự kiến.

Kết quả đó cho thấy, kích thước của khủng long không chỉ được quyết định bởi sinh lý học. Các áp lực sinh thái, bao gồm cạnh tranh, săn mồi... có lẽ đã góp phần quyết định kích thước tối đa mà những con khủng long này có thể đạt được.

"Chúng ta đang đối mặt với một tình huống kỳ lạ: tổ tiên của khủng long có thể rất nhỏ bé. Hậu duệ hiện tại của khủng long - các loài chim - cũng có thể nhỏ bé. Nhưng bản thân khủng long dường như lại không được phép có kích thước nhỏ bé," Benson nói.

Sự tuyệt chủng của khủng long mở ra một trang mới cho sự sống trên trái đất.

Khủng long có từng sống ở Việt Nam không? Sao chưa tìm được hóa thạch?

Dưới lớp đất đỏ bazan và những dãy núi đá vôi của Việt Nam có từng vang lên tiếng bước chân của khủng long? Câu trả lời có lẽ thú vị hơn nhiều người nghĩ.

Khủng long từng thống trị Trái Đất trong khoảng 165 triệu năm, từ cuối kỷ Tam Điệp đến khi tuyệt chủng vào khoảng 66 triệu năm trước. Chúng xuất hiện trên mọi lục địa, từ vùng cực lạnh giá cho đến các khu rừng nhiệt đới. Vì vậy, một câu hỏi thường được đặt ra là: khủng long có từng sinh sống trên lãnh thổ Việt Nam không? Điều bất ngờ là cho đến nay, các nhà cổ sinh vật học vẫn chưa tìm thấy bất kỳ hóa thạch khủng long nào được xác nhận tại Việt Nam. Tuy nhiên, điều đó không có nghĩa là nơi đây chưa từng có khủng long.

Việt Nam nằm trong khu vực có lịch sử kiến tạo địa chất rất phức tạp

Vết xước bí ẩn trên xương khủng long hé lộ sự thật về T. rex

Phát hiện vết cắn trên hóa thạch 70 triệu năm giúp hiểu rõ hơn về thói quen ăn uống của T. rex và hệ sinh thái cổ đại.

Khi khai quật hàng ngàn mẩu xương hóa thạch tại vùng đông bắc Wyoming (Mỹ), các nhà khảo cổ đã đụng độ một bí ẩn lớn. Trên một số mảnh xương của loài khủng long mỏ vịt Edmontosaurus annectens, người ta phát hiện ra những vết đâm thủng và rãnh sâu kỳ lạ. Câu hỏi đặt ra là: Liệu đây có phải là dấu vết còn lại từ một cú cắn chết người của "vua khủng long" Tyrannosaurus rex (T. rex), hay chỉ là do sự xói mòn tự nhiên?

anh-man-hinh-2026-08-01-luc-173640.png
Công tác khai quật hóa thạch khủng long mỏ vịt Edmontosaurus annectens tại vùng đất Wyoming, Mỹ. (Ảnh: Bethania C.T. Siviero / CC-BY 4.0)

Cú cắn mạnh nhất thế giới khủng long: Sự thật vượt xa phim ảnh

Trong thế giới khủng long khổng lồ, có những loài sở hữu lực cắn kinh hoàng đủ nghiền nát xương và thống trị chuỗi thức ăn cổ đại.

Khi nhắc đến những kẻ săn mồi đáng sợ nhất từng tồn tại trên Trái Đất, cái tên đầu tiên thường xuất hiện là Tyrannosaurus rex. Không chỉ nổi tiếng nhờ kích thước khổng lồ và hàm răng dài như dao, T. rex còn được xem là một trong những loài động vật có lực cắn mạnh nhất trong lịch sử sự sống.

Đọc nhiều nhất

Tin mới