Những 'siêu thực vật' sống ở nơi mà cây thường chỉ chạm vào là chết

Đối với hầu hết thực vật, nước mặn là "chất độc" làm chúng héo úa, nhưng một số loài cây lại biến điều tưởng như bất khả thi thành lợi thế sinh tồn.

Phần lớn cây trồng sẽ nhanh chóng suy yếu khi đất hoặc nước chứa quá nhiều muối. Muối khiến rễ khó hấp thụ nước, đồng thời làm rối loạn hoạt động của tế bào. Thế nhưng trong tự nhiên vẫn tồn tại một nhóm thực vật đặc biệt gọi là cây chịu mặn (halophyte), có thể sinh trưởng ở những nơi mà nhiều loài khác không thể sống nổi.

Ảnh: Trungtamthuoc.com

Nổi tiếng nhất là các loài đước, mắm và bần trong rừng ngập mặn ven biển. Chúng sở hữu nhiều chiến lược khác nhau để đối phó với muối. Cây đước lọc phần lớn lượng muối ngay từ rễ, giúp nước đi vào thân ít mặn hơn. Trong khi đó, cây mắm có các tuyến muối trên lá, liên tục đẩy muối ra ngoài. Nếu quan sát kỹ, đôi khi có thể thấy các tinh thể muối trắng bám trên bề mặt lá sau khi nước bốc hơi.

Ảnh: tropical.theferns

Một số loài còn "nhốt" muối trong những lá già rồi chủ động làm rụng chúng. Nhờ vậy, cây vừa loại bỏ lượng muối tích tụ vừa bảo vệ các bộ phận non. Nhiều cây chịu mặn cũng có lá dày, mọng nước để pha loãng nồng độ muối trong tế bào và giảm thất thoát nước dưới ánh nắng gay gắt.

Ảnh: knowyourweeds

Ở những vùng bãi triều và đầm lầy mặn, sam biển (glasswort) là một trong những loài chịu mặn xuất sắc nhất. Thân cây mọng nước, gần như không có lá thật và có thể phát triển trên nền đất chứa lượng muối rất cao. Tại một số quốc gia, sam biển còn được xem là loại rau cao cấp với vị mặn tự nhiên, thường dùng trong các món hải sản.

Một "cao thủ" khác là cây muối (saltbush) thuộc chi Atriplex. Loài cây này sinh trưởng tốt ở các vùng khô hạn và đất nhiễm mặn, nhờ những túi nhỏ trên bề mặt lá có khả năng tích trữ rồi đào thải muối. Tại Australia và nhiều nước Trung Đông, saltbush còn được trồng làm thức ăn cho gia súc ở những vùng đất mà cây cỏ thông thường không thể tồn tại.

Các nhà khoa học đặc biệt quan tâm đến nhóm thực vật chịu mặn vì diện tích đất bị nhiễm mặn trên thế giới đang gia tăng do biến đổi khí hậu, nước biển dâng và tưới tiêu không hợp lý. Việc tìm hiểu cơ chế chống muối của chúng có thể giúp lai tạo những giống lúa, lúa mì hoặc ngô chịu mặn tốt hơn trong tương lai, góp phần bảo đảm an ninh lương thực.

Từ những cánh rừng ngập mặn ven biển đến các bãi đất trắng xóa vì muối, những "siêu thực vật" này cho thấy sự sống luôn tìm được cách thích nghi. Chúng không chỉ là kỳ quan của tiến hóa mà còn có thể trở thành chìa khóa để con người ứng phó với những thách thức môi trường trong thế kỷ XXI.

Giống cừu kỳ lạ với bốn sừng cong đối xứng và gần như không có đuôi

Vòng đời đáng kinh ngạc của sinh vật trông như chuồn chuồn lai bọ ngựa

Thoạt nhìn như một con bọ ngựa tí hon có cánh chuồn chuồn, ruồi bọ ngựa là minh chứng sống động cho sự sáng tạo kỳ lạ của tiến hóa.

Ruồi bọ ngựa, thuộc họ Mantispidae, là một nhóm côn trùng trong bộ Cánh gân (Neuroptera), hoàn toàn không phải ruồi thật hay bọ ngựa. Cái tên của chúng xuất phát từ ngoại hình đặc biệt: phần đầu hình tam giác và đôi chân trước gập lại giống hệt bọ ngựa, trong khi đôi cánh trong suốt với mạng gân dày đặc lại giống các loài cánh gân như kiến sư tử hay bọ mắt vàng. Chính sự kết hợp kỳ lạ ấy khiến nhiều người lần đầu nhìn thấy đều nghĩ rằng đây là một sinh vật được “ghép” từ nhiều loài khác nhau.

Hóa thạch thằn lằn bay nhỏ nhất được tìm thấy ở Trung Quốc

Sinh vật này không có răng và sải cánh chỉ 25 cm, khiến nó trở thành loài bò sát bay nhỏ nhất từng được tìm thấy trên thế giới.

Một hóa thạch thằn lằn bay tí hon đã được phát hiện ở phía tây tỉnh Liêu Ninh, Trung Quốc. Hiện tại, đây là loài thằn lằn bay nhỏ nhất từng được tìm thấy trên thế giới.

Theo hãng tin Tân Hoa Xã đưa tin, một hóa thạch của loài bò sát bay nhỏ bé đã được phát hiện tại Kiến Xương, tỉnh Liêu Ninh, đông bắc Trung Quốc. Khu vực này từng được bao phủ bởi rừng vào thời điểm loài bò sát nhỏ bé này sinh sống, cách đây khoảng 120 triệu năm trước.

Sinh vật 'bất tử' khiến các nhà khoa học phải viết lại giới hạn của sự sống

Có một sinh vật vẫn sống sót sau bức xạ đủ sức hủy diệt con người chỉ trong tích tắc – và đó là một loài vi khuẩn nhỏ bé mang tên Deinococcus radiodurans.

Khi nhắc đến những sinh vật "bất tử", nhiều người sẽ nghĩ đến gấu nước (tardigrade). Thế nhưng trong thế giới vi sinh, Deinococcus radiodurans mới là cái tên khiến giới khoa học kinh ngạc suốt nhiều thập kỷ. Loài vi khuẩn này có khả năng chịu đựng mức bức xạ ion hóa cao gấp hàng nghìn lần giới hạn gây tử vong đối với con người, đồng thời vẫn sống sót sau môi trường khô hạn kéo dài, nhiệt độ cực thấp, chân không và nhiều điều kiện khắc nghiệt khác.

Đọc nhiều nhất

Tin mới