Theo tài liệu thu thập của PV Báo Tri thức và Cuộc sống, hoạt động đầu tư công và lựa chọn nhà thầu xây lắp tại Trung tâm Dịch vụ tổng hợp xã Đắk Sắk, tỉnh Lâm Đồng trong năm 2026 ghi nhận kết quả đáng chú ý về tần suất trúng thầu của Công ty TNHH một thành viên Xây dựng Cường Thành (Mã số doanh nghiệp 6400044073; địa chỉ trụ sở tại Thôn Xuân Lộc 1, Xã Đắk Sắk, Tỉnh Lâm Đồng do ông Lê Trung Thành làm Giám đốc). Doanh nghiệp này, khi tham gia với tư cách nhà thầu độc lập hoặc liên danh, đã liên tiếp trúng 4 gói thầu xây lắp quy mô lớn với tổng giá trị trúng thầu đạt 28.997.560.712 đồng. Đáng chú ý, toàn bộ 4 gói thầu này đều chỉ có duy nhất 1 nhà thầu nộp hồ sơ dự thầu qua mạng và trúng thầu với tỷ lệ tiết kiệm ngân sách rất thấp, trong đó nhiều gói thầu có mức giảm giá chỉ mang tính tượng trưng.
Chuỗi gói thầu trúng sát nút và tỷ lệ tiết kiệm dưới 1%
Tại gói thầu Thi công xây dựng công trình chính thuộc dự án Nâng cấp mở rộng đường giao thông liên thôn (đoạn từ ngã ba đầu thôn Thổ Hoàng 2 đi vào Đồi 722 nối với tỉnh lộ 683), số E-TBMT là IB2600429927-00, thời điểm đăng tải ngày 07/08/2026. Gói thầu được triển khai theo Quyết định phê duyệt Kế hoạch lựa chọn nhà thầu số 181/QĐ-TTDVTH ngày 27/07/2026 do Trung tâm Dịch vụ tổng hợp xã Đắk Sắk ban hành (số KHLCNT: PL2600234948). Biên bản mở thầu ngày 17/08/2026 ghi nhận duy nhất Liên danh Công ty Cổ phần Xây dựng và Thương mại Hưng Hồng Phát và Công ty TNHH một thành viên Xây dựng Cường Thành nộp hồ sơ dự thầu.
Đến ngày 21/08/2026, ông Lê Danh, Phó Giám đốc Trung tâm Dịch vụ tổng hợp xã Đắk Sắk đã ký Quyết định phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu số 204/QĐ-TTDVTH. Theo quyết định này, giá gói thầu được phê duyệt là 13.035.766.000 đồng, giá trúng thầu của liên danh là 13.000.000.712 đồng (thời gian thực hiện hợp đồng 300 ngày). Mức tiết kiệm cho nguồn vốn đầu tư công đạt 35.765.288 đồng, tương đương 0,27% như đã nêu ở kỳ trước. Đáng chú ý, nếu so với giá trị gói thầu ghi nhận trên hệ thống mời thầu và Báo cáo đánh giá E-HSDT số 135/BC-ANĐN (13.000.000.712 đồng) thì mức giảm giá dự thầu bằng 0 đồng.
Tiếp đó, tại dự án Trường THCS Phan Chu Trinh (hạng mục: Khối phòng học nội bộ 8 phòng 02 tầng), gói thầu Thi công xây dựng mang số E-TBMT IB2600278737-00 được đăng tải ngày 10/06/2026. Gói thầu căn cứ theo Quyết định phê duyệt Kế hoạch lựa chọn nhà thầu số 124/QĐ-TTDVTH ngày 28/05/2026. Biên bản mở thầu ngày 19/06/2026 xác định Công ty TNHH một thành viên Xây dựng Cường Thành nộp E-HSDT với giá dự thầu 4.796.028.961,45 đồng.
Ngày 29/06/2026, bà Y Thoa, Giám đốc Trung tâm Dịch vụ tổng hợp xã Đắk Sắk đã ký Quyết định số 167/QĐ-TTDVTH phê duyệt cho Công ty TNHH một thành viên Xây dựng Cường Thành trúng thầu độc lập với giá 4.796.028.000 đồng so với giá gói thầu 4.800.071.000 đồng (thời gian thực hiện 180 ngày). Sau quá trình tổ chức đấu thầu rộng rãi qua mạng một công trình trường học gần 5 tỷ đồng, sau đấu thầu tiết kiệm 4.043.000 đồng, tương ứng 0,084%.
Một gói thầu xây dựng trường học khác là gói Thi công xây dựng công trình thuộc dự án Trường tiểu học Lê Hữu Trác xã Đắk Sắk (hạng mục: Nhà đa năng), số E-TBMT IB2600261014-00 đăng tải ngày 03/06/2026. Gói thầu thực hiện theo Quyết định phê duyệt KHLCNT số 145/QĐ-TTDVTH ngày 02/06/2026. Biên bản mở thầu ngày 12/06/2026, hệ thống ghi nhận Liên danh xây dựng Công ty Phú Cường - Công ty Cường Thành (gồm Công ty TNHH một thành viên 37 Phú Cường - MST: 6001183452 và Công ty TNHH một thành viên Xây dựng Cường Thành - MST: 6400044073) dự thầu.
Ngày 25/06/2026, Giám đốc Trung tâm Dịch vụ tổng hợp xã Đắk Sắk - Y Thoa ký Quyết định số 165/QĐ-TTDVTH phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu cho liên danh này trúng thầu với giá 2.451.014.000 đồng so với giá gói thầu 2.459.557.000 đồng (thời gian thực hiện 180 ngày). Sau đấu thầu giảm 8.543.000 đồng, tương 0,34%.
Cũng trong ngày 25/06/2026, Giám đốc Trung tâm Dịch vụ tổng hợp xã Đắk Sắk - Y Thoa tiếp tục ký Quyết định số 166/QĐ-TTDVTH phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu gói thầu Thi công xây dựng công trình thuộc dự án Đường giao thông từ thôn Đức Long xã Đăk Sắk đi thôn E29 xã Đăk Song tỉnh Lâm Đồng (số E-TBMT: IB2600260447-01, sửa đổi ngày 11/06/2026; KHLCNT số PL2600153240 theo Quyết định số 150/QĐ-TTDVTH ngày 02/06/2026).
Tại biên bản mở thầu ngày 17/06/2026, ghi nhận Liên danh Công ty TNHH một thành viên Xây dựng Cường Thành (Mã số thuế: 6400044073) - Công ty TNHH một thành viên Phúc Hải (Mã số thuế: 6400052162) dự thầu. Giá trúng thầu được phê duyệt là 8.750.518.000 đồng so với giá gói thầu 8.759.011.000 đồng. Tỷ lệ tiết kiệm sau đấu thầu khoảng 0,097%, tương đương 8.493.000 đồng.
Tính cạnh tranh và tối ưu hóa nguồn vốn
Tổng hợp số liệu từ 4 gói thầu xây lắp nêu trên cho thấy, tổng giá trị các gói thầu là 29.054.405.000 đồng, tổng giá trúng thầu được Trung tâm Dịch vụ tổng hợp xã Đắk Sắk phê duyệt là 28.997.560.712 đồng. Tổng số tiền tiết kiệm cho ngân sách nhà nước qua 4 cuộc đấu thầu rộng rãi qua mạng chỉ đạt 56.844.288 đồng, tỷ lệ tiết kiệm bình quân chung ở mức 0,19% (chưa tới 0,2%).
Phân tích sự việc dưới góc độ pháp lý, Luật sư Nguyễn Văn Lập (Đoàn Luật sư TP HCM) cho biết: Bản chất cốt lõi của phương thức đấu thầu rộng rãi qua mạng theo quy định của Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 (được sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 90/2025/QH15), Nghị định 214/2025/NĐ-CP và Thông tư 79/2025/TT-BTC là nhằm tạo lập môi trường cạnh tranh bình đẳng, minh bạch, thu hút tối đa các nhà thầu đủ năng lực tham gia để chủ đầu tư lựa chọn được phương án thi công tối ưu nhất cả về kỹ thuật lẫn giá cả.
Tuy nhiên, việc hàng loạt gói thầu xây lắp có quy mô từ vài tỷ đồng đến trên 13 tỷ đồng tại cùng một địa bàn chỉ có duy nhất 1 nhà thầu tham gia dự thầu và trúng thầu với mức giá sít sao giá dự toán là hiện tượng cần được các cơ quan quản lý chuyên ngành lưu tâm rà soát. Dù quy trình đóng/mở thầu qua mạng và đánh giá hồ sơ có thể tuân thủ về mặt thời gian, nhưng khi tỷ lệ cạnh tranh thực tế là 0% và tỷ lệ tiết kiệm ngân sách chỉ mang tính tượng trưng (dưới 1%), mục tiêu bảo đảm hiệu quả kinh tế trong quản lý đầu tư công theo tinh thần Chỉ thị số 12/CT-TTg ngày 03/4/2026 của Thủ tướng Chính phủ và hướng dẫn tại Công văn số 5557/BTC-QLĐTV của Bộ Tài chính đang bị đặt trước những dấu hỏi lớn.
BẢO ĐẢM TÍNH CẠNH TRANH, CÔNG BẰNG VÀ HIỆU QUẢ KINH TẾ TRONG HOẠT ĐỘNG ĐẤU THẦU QUA MẠNG
Hoạt động đấu thầu sử dụng nguồn vốn ngân sách nhà nước và vốn đầu tư công phải triệt để tuân thủ 4 nguyên tắc trụ cột: Cạnh tranh, Công bằng, Minh bạch và Hiệu quả kinh tế được quy định cụ thể tại Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 (sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 90/2025/QH15).
Theo quy định tại khoản 1 và khoản 2 Điều 16 Luật Đấu thầu hiện hành, các hành vi cản trở sự tham gia của nhà thầu, đưa các tiêu chí không hợp lý hoặc có tính chất định hướng vào hồ sơ mời thầu nhằm hạn chế sự tham gia của các nhà thầu có năng lực đều bị nghiêm cấm. Hồ sơ mời thầu phải được xây dựng trên cơ sở tiêu chuẩn kỹ thuật rõ ràng, không được nêu bất kỳ điều kiện nào nhằm tạo lợi thế cho một hoặc một số nhà thầu hoặc làm hạn chế sự tham gia của các nhà thầu khác.
Bên cạnh đó, Nghị định số 214/2025/NĐ-CP và Thông tư số 79/2025/TT-BTC của Bộ Tài chính hướng dẫn việc cung cấp, đăng tải thông tin về đấu thầu và mẫu hồ sơ đấu thầu trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia nhấn mạnh: Chủ đầu tư và bên mời thầu có trách nhiệm rà soát, bảo đảm thời gian chuẩn bị hồ sơ dự thầu hợp lý, công khai toàn bộ tài liệu mời thầu trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia nhằm thu hút nhiều nhà thầu tham dự, tạo ra sự cạnh tranh thực chất về mặt kỹ thuật và giá trị dự thầu.
Tại Chỉ thị số 12/CT-TTg ngày 03/4/2026 của Thủ tướng Chính phủ và Công văn số 5557/BTC-QLĐTV của Bộ Tài chính về tăng cường hiệu lực, hiệu quả công tác đấu thầu, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu các bộ, ngành, địa phương, các chủ đầu tư phải nâng cao chất lượng lập, thẩm định hồ sơ mời thầu; xử lý nghiêm các trường hợp hồ sơ mời thầu cài cắm tiêu chí hạn chế cạnh tranh; đồng thời kiểm soát chặt chẽ hiệu quả sử dụng nguồn vốn đầu tư công, tránh tình trạng đấu thầu mang tính hình thức, trúng thầu sát giá kéo dài gây lãng phí nguồn lực nhà nước. Người đứng đầu cơ quan, đơn vị phải chịu trách nhiệm toàn diện nếu để xảy ra các vi phạm hoặc không đạt được mục tiêu tiết kiệm ngân sách theo quy định.