'Thủ phạm' khiến Mỹ dẫn đầu thế giới về số lượng núi lửa

Mỹ là quốc gia có nhiều núi lửa nhất thế giới với số lượng lên tới 165. Điều này chủ yếu là do điều kiện địa chất đặc biệt ở Alaska, miền Tây và Hawaii.

Theo các nhà khoa học, Mỹ là quốc gia có nhiều núi lửa nhất thế giới. Chương trình Núi lửa Toàn cầu của Viện Smithsonian cho biết Mỹ có tới 165 ngọn núi từng phun trào trong 12.000 năm qua. Xếp sau Mỹ là Nhật Bản với số lượng núi lửa ít hơn gần 50. Hai vị trí tiếp theo là Nga và Indonesia.

Đa số núi lửa của Mỹ nằm ở Alaska, trong khi phần còn lại phân bố dọc theo những khu vực khác ở miền Tây, bao gồm dãy Cascade trải dài từ Washington tới Bắc California và Hawaii.

Núi lửa ở Alaska và miền Tây nằm dọc theo "Vành đai lửa" - cấu trúc hình móng ngựa dài 40.250 km uốn quanh Thái Bình Dương - khu vực có hoạt động núi lửa và địa chấn mạnh bậc nhất thế giới. Hoạt động núi lửa thường xuyên diễn ra tại đây do quá trình kiến tạo.

Các nhà khoa học lý giải vành đai lửa là nơi nhiều mảng kiến tạo của Trái đất gặp gỡ mảng lớn nhất - mảng Thái Bình Dương. Khi chúng va chạm với nhau, mảng đặc hơn sẽ trượt xuống dưới mảng còn lại do sự hút chìm. Trong quá trình này, một phần mảng đặc hơn nóng chảy thành magma, dâng lên xuyên qua mảng phía trên và cuối cùng phun trào.

nuii-1.png
Núi lửa Kilauea ở Hawaii phun trào ngày 7/6/2023. Ảnh: USGS.

Vụ phun trào gần đây nhất thuộc loại này tại Mỹ xảy ra vào năm 1980, bắt nguồn từ núi St. Helens ở Washington. Theo Cơ quan Khảo sát Địa chất Mỹ (USGS), núi lửa này "thức giấc" đã khiến 57 người thiệt mạng và nhiều người khác bị thương. Do đó, đây là vụ phun trào núi lửa gây thiệt hại nghiêm trọng nhất trong lịch sử nước Mỹ.

Tuy nhiên, xét về lượng vật chất phun trào, vụ phun trào núi Katmai xảy ra năm 1912 tại Alaska lớn hơn nhiều. Núi lửa này "thức giấc" đã giải phóng khoảng 13,5 km3 dung nham và trở thành vụ phun trào lớn nhất hành tinh thế kỷ 20.

Ngoài ra, Hawaii cũng có một trong những ngọn núi lửa hoạt động mạnh nhất thế giới. Đó là núi lửa Kilauea. Khác với St. Helens và Katmai, núi lửa Kilauea không nằm dọc theo Vành đai lửa mà trên một "điểm nóng". Đây là vùng nóng bất thường trong lớp phủ (lớp bên dưới vỏ Trái đất) so với đá xung quanh, khiến các luồng vật chất dâng lên xuyên qua lớp phủ và lớp vỏ, phun trào trên bề mặt. Những đợt phun trào này có thể kéo dài rất lâu. Minh chứng là núi lửa Kilauea đã phun trào trong hơn 1 năm qua khiến giới chức trách và các chuyên gia theo dõi sát sao để có thể đưa ra những dự báo chính xác.

Mặc dù là quốc gia có nhiều núi lửa nhất thế giới nhưng Mỹ không phải nước có hoạt động núi lửa mạnh nhất hành tinh. Indonesia nắm giữ danh hiệu này dù chỉ có 101 núi lửa.

Mời độc giả xem video: Hiện tượng "siêu trăng máu" xuất hiện khiến nhiều người trên thế giới háo hức.

Thành phố cổ La Mã bị 'đóng băng' thời gian do núi lửa phun trào

Vào đầu thế kỷ 18, Herculaneum - thành phố cổ La Mã tình cờ được phát hiện. Thành phố này bị "đóng băng" thời gian sau thảm họa núi lửa năm 79 sau Công nguyên.

Vào tháng 8 năm 79 sau Công nguyên, núi lửa Vesuvius phun trào dữ dội. Thảm kịch thiên nhiên kinh hoàng này đã phá hủy thành phố cổ Pompeii của La Mã và một số thị trấn khác. Trong đó, thành phố Herculaneum cũng bị chôn vùi trong tro bụi núi lửa và "biến mất" khỏi thế giới trong suốt nhiều thế kỷ trước khi được phát hiện vào đầu thế kỷ 18.

Trước khi xảy ra thảm họa núi lửa Vesuvius, Herculaneum là điểm đến yêu thích của giới thượng lưu La Mã vào mùa Hè. Nơi đây có những biệt thự xa hoa nhìn ra Vịnh Naples. Tầng lớp giàu có thường tới đây để nghỉ ngơi, vui chơi, giải trí trong những ngày Hè nóng bức.

Trải nghiệm có 1-0-2, đi thang máy xuống lòng núi lửa ở Iceland

Từ năm 2012, du khách có thể khám phá buồng magma của núi lửa Thríhnúkagígur bằng thang máy chuyên dụng, khám phá khung cảnh hiếm thấy.

mauu-2.png
Buồng magma với những bức tường đá đầy màu sắc trong lòng núi lửa Thríhnúkagígur. Ảnh: Pedro Carrilho, Getty Images.

Thríhnúkagígur là ngọn núi lửa không hoạt động nằm gần Reykjavík, Iceland. Lần phun trào cuối cùng của núi lửa Thríhnúkagígur là vào 4.500 năm trước và để lại một buồng magma rỗng.

Tò mò núi lửa đang hoạt động ở Nam Cực phun bụi vàng mỗi ngày

Núi lửa Erebus ở Nam Cực gây chú ý khi phun ra bụi vàng mỗi ngày. Ước tính, núi lửa Erebus phát tán khoảng 80 gam vàng mỗi ngày vào khí quyển.

Erebus cao khoảng 3.794m và được biết tới là ngọn núi lửa đang hoạt động cao nhất ở Nam Cực. Theo các nhà khoa học, hồ dung nham tồn tại vĩnh viễn trong miệng núi lửa Erebus, luôn đỏ rực ngay cả giữa mùa đông giá. Hiện trên thế giới chỉ có khoảng 5 hồ dung nham như vậy.

Ngoài dung nham và khí nóng, núi lửa Erebus còn phun ra bụi vàng mỗi ngày. Các chuyên gia phát hiện các luồng khí từ núi lửa Erebus chứa những tinh thể vàng cực nhỏ, chỉ khoảng 20 micromet.

Đọc nhiều nhất

Tin mới