Gần 15 năm sống chung với bệnh đái tháo đường type 2, ông V.M.C. (trú tại phường Quang Hanh, thành phố Quảng Ninh) đã quen với việc sử dụng thuốc để kiểm soát đường huyết. Tuy nhiên, khoảng 2 năm trở lại đây, ông không duy trì tái khám định kỳ mà chủ yếu tự đo đường huyết và sử dụng thuốc tại nhà.
Gần đây, bàn chân phải xuất hiện tình trạng tê bì, đau nhức, sưng nề ngày càng tăng, khiến ông phải đến bệnh viện thăm khám. Tại Bệnh viện Đa khoa thành phố Quảng Ninh, các bác sĩ chẩn đoán người bệnh bị nhiễm trùng bàn chân phải do biến chứng của đái tháo đường type 2.
Người bệnh được điều trị kiểm soát nhiễm trùng, ổn định đường huyết, đồng thời tầm soát các biến chứng khác để có hướng can thiệp phù hợp.
Biến chứng âm thầm, dễ bỏ lỡ thời điểm phát hiện sớm
Trường hợp của ông C. không phải cá biệt. Khoa Nội tổng hợp của bệnh viện thường xuyên tiếp nhận người bệnh đái tháo đường nhập viện vì các biến chứng nghiêm trọng. Trong đó có những trường hợp nhồi máu cơ tim, đột quỵ, suy thận phải lọc máu kéo dài hoặc hoại tử chi, đối mặt với nguy cơ tàn phế.
Đái tháo đường là bệnh lý mạn tính tiến triển theo thời gian, có thể gây tổn thương nhiều cơ quan. Các biến chứng mạn tính thường gặp gồm biến chứng tim mạch như tai biến mạch máu não, nhồi máu cơ tim, hội chứng mạch vành cấp, tắc mạch chi; biến chứng thận như tổn thương cầu thận, suy thận mạn; bệnh lý võng mạc và tổn thương thần kinh ngoại vi.
Ngoài ra, người bệnh còn có nguy cơ gặp các biến chứng cấp tính nguy hiểm như hạ đường huyết nặng, nhiễm toan ceton, hôn mê do tăng áp lực thẩm thấu... có thể đe dọa tính mạng nếu không được phát hiện và xử trí kịp thời.
BSCKI. Đỗ Thị Ngân, Phó khoa Nội tổng hợp, Bệnh viện Đa khoa Tỉnh Quảng Ninh cho biết, ngay từ thời điểm được chẩn đoán mắc đái tháo đường type 2, người bệnh cần được đánh giá nguy cơ và tầm soát biến chứng. Bởi bệnh có thể âm thầm tiến triển trong nhiều năm trước khi được phát hiện.
Đáng lưu ý, phần lớn biến chứng mạn tính không biểu hiện rõ ràng ở giai đoạn đầu. Tổn thương thận có thể xuất hiện từ sớm nhưng người bệnh thường không cảm thấy bất thường. Nhiều trường hợp chỉ được phát hiện thông qua xét nghiệm đánh giá chức năng thận và albumin niệu.
Tương tự, tổn thương võng mạc, thần kinh và mạch máu cũng có thể tiến triển mà không gây triệu chứng dễ nhận biết. Khi xuất hiện những biểu hiện rõ rệt, tổn thương đôi khi đã ở giai đoạn muộn, khiến việc điều trị trở nên phức tạp hơn.
Thực tế điều trị tại khoa Nội tổng hợp cho thấy, không ít bệnh nhân chỉ quan tâm chỉ số đường huyết, muốn biết thuốc đang sử dụng có kiểm soát tốt đường máu hay không mà chưa chú trọng kiểm tra các cơ quan có nguy cơ bị tổn thương.
“Tâm lý này có thể khiến tổn thương bị phát hiện muộn, bỏ lỡ thời điểm điều trị biến chứng sớm. Kiểm soát đường huyết là cần thiết nhưng chưa đủ; người bệnh cần được tầm soát toàn diện ngay từ khi phát hiện bệnh và duy trì định kỳ”, BSCKI. Đỗ Thị Ngân nhấn mạnh.
Tầm soát định kỳ để phát hiện tổn thương trước khi có triệu chứng
Để kiểm soát đái tháo đường hiệu quả, người bệnh cần tái khám định kỳ và thực hiện đầy đủ các kiểm tra theo chỉ định của bác sĩ. Những nội dung quan trọng gồm đánh giá chức năng thận, xét nghiệm albumin niệu, khám đáy mắt, đánh giá tim mạch và kiểm tra cảm giác thần kinh.
Đây là những bước cần thiết giúp phát hiện sớm tổn thương tại các cơ quan đích, ngay cả khi người bệnh chưa có biểu hiện bất thường.
Bên cạnh việc tầm soát, người mắc đái tháo đường cần tuân thủ phác đồ điều trị, sử dụng thuốc đúng chỉ định, không tự ý ngừng thuốc hoặc thay đổi liều lượng. Chế độ dinh dưỡng hợp lý, sinh hoạt điều độ, vận động phù hợp và kiểm soát cân nặng cũng đóng vai trò quan trọng trong quản lý bệnh lâu dài.
BSCKI. Đỗ Thị Ngân khuyến cáo, người dân nên khám sức khỏe định kỳ để phát hiện sớm đái tháo đường. Khi đã được chẩn đoán mắc bệnh, cần tái khám đúng lịch, thực hiện đầy đủ các xét nghiệm tầm soát và tuân thủ hướng dẫn điều trị của bác sĩ.
Người mắc đái tháo đường cần chú trọng 5 nội dung tầm soát
1. Thận: Đánh giá chức năng thận, xét nghiệm albumin niệu.
2. Mắt: Khám đáy mắt, phát hiện tổn thương võng mạc.
3. Tim mạch: Đánh giá nguy cơ và phát hiện bệnh lý tim mạch.
4. Thần kinh: Kiểm tra cảm giác, đặc biệt ở bàn chân.
5. Bàn chân: Theo dõi tê bì, đau, sưng, vết loét hoặc dấu hiệu nhiễm trùng.
Các kiểm tra cần được thực hiện theo lịch và chỉ định của bác sĩ điều trị.
Mời quý độc giả theo dõi video: Cục thuế chấn chỉnh gây sức ép buộc người dân từ chối nhận tiền thuế nộp thừa