Báo cáo mới nhất từ các tổ chức nghiên cứu thị trường hàng đầu tại Mỹ như Circana và KPMG cho thấy một sự thay đổi lớn trong hành vi tiêu dùng mùa khai trường năm 2026, khi phụ huynh không còn mặn mà với việc "làm mới toàn bộ tủ đồ" cho con trước khai giảng. Thay vào đó, các gia đình chủ yếu mua sắm quần áo theo từng dịp trong năm và tập trung ngân sách cho các nhu yếu phẩm cùng đồ dùng thể thao - nhóm hàng dần được xem là khoản chi bắt buộc.

Xu hướng này đang phản ánh một thực tế toàn cầu khi các gia đình ngày càng thực tế hơn trong bài toán thu chi. Tại Việt Nam, bức tranh tiêu dùng mùa tựu trường 2026 cũng ghi nhận những chuyển dịch tương đồng, khi thói quen mua sắm của phụ huynh Việt đang có sự thay đổi rõ nét.

Chi tiêu theo nhu cầu thay vì thói quen

Nếu như trước đây, thời điểm cận kề ngày khai giảng là dịp để các gia đình Việt "sắm sửa từ A đến Z", thì hiện nay, tư duy mua sắm dồn cục đang dần hạ nhiệt. Phụ huynh Việt Nam bắt đầu áp dụng chiến lược tiêu dùng linh hoạt: chỉ mua đúng và đủ những mặt hàng cấp thiết cho ngày đầu năm học, sau đó bổ sung rải rác tùy theo tình hình thời tiết hoặc các sự kiện cụ thể của nhà trường.

Sự chuyển dịch này khiến ngành hàng thời trang trẻ em và học sinh tại Việt Nam đối mặt với áp lực lớn. Các đợt mua sắm ồ ạt dịp tháng 8 không còn bùng nổ như trước, thay vào đó là dòng chi tiêu nhỏ lẻ nhưng kéo dài suốt cả năm học.

Không những vậy, phụ huynh Việt Nam hiện nay cũng ngày càng coi trọng phát triển thể chất. Các khoản chi cho trang phục vận động, giày thể thao và dụng cụ tập luyện cho các môn như bóng đá, cầu lông, bóng rổ hay bơi lội không còn bị coi là chi phí phụ. Chúng đã trở thành nhóm hàng thiết yếu trong danh sách mua sắm mùa tựu trường.

Nhiều thương hiệu đồ thể thao trong nước và quốc tế tại Việt Nam đang tận dụng tốt cơ hội này bằng cách tung ra các gói sản phẩm "back-to-school" chuyên biệt, đón đầu nhu cầu thay mới trang bị liên tục do trẻ lớn nhanh qua từng học kỳ.

Tối ưu chi phí và sự trỗi dậy của các kênh bán lẻ giá rẻ

Áp lực tài chính cũng thúc đẩy người tiêu dùng Việt tìm kiếm các giải pháp mua sắm thông minh hơn. Khảo sát tại Mỹ ghi nhận 80% phụ huynh chọn mua sắm tại các đại siêu thị để tối ưu chi phí, và mẫu hình này đang diễn ra tương tự tại Việt Nam.

Hệ thống các đại siêu thị, chuỗi cửa hàng tiện lợi cùng các sàn thương mại điện tử đang trở thành điểm đến ưu tiên của phụ huynh nhờ chính sách giá cạnh tranh, chương trình khuyến mãi theo combo và dịch vụ giao hàng tận nhà. Bên cạnh đó, các hình thức thanh toán linh hoạt như "mua trước, trả sau" hay trả góp qua thẻ tín dụng cũng đang dần phổ biến trong nhóm người tiêu dùng trẻ khi sắm sửa các thiết bị học tập đắt tiền như máy tính bảng, máy tính cá nhân.

Thay vì chạy theo những đợt mua sắm hình thức, thị trường tiêu dùng mùa khai trường 2026 tại Việt Nam đang chứng kiến sự trỗi dậy của tính thực dụng. Đây vừa là thách thức, vừa là cơ hội để các doanh nghiệp bán lẻ tái cấu trúc danh mục sản phẩm, tập trung vào tính ứng dụng cao và giá trị thực tế nhằm đáp ứng bài toán chi tiêu ngày càng khắt khe của các gia đình.