'Quái thú vũ trụ' đang ngủ đông

Kính viễn vọng James Webb ghi lại diện mạo của một lỗ đen cách xa hàng tỷ năm ánh sáng trong trạng thái ngủ đông.

Các nhà thiên văn học đã chuyển sự chú ý của họ sang thiên hà MRG-M0138—một thiên hà cổ đại cách Trái Đất chúng ta khoảng 10 tỷ năm ánh sáng. Ở trung tâm MRG-M0138, các chuyên gia tìm thấy một lỗ đen quái vật, kỳ dị có khối lượng bằng khoảng 6 tỷ khối lượng Mặt Trời.

anh-chup-man-hinh-2026-06-08-104540.png
Kính viễn vọng James Webb ghi lại diện mạo của một lỗ đen cách xa hàng tỷ năm ánh sáng trong trạng thái ngủ đông. Ảnh: @NASA.

Điều đặc biệt là lỗ đen này không phải lúc nào cũng há miệng nuốt chửng mọi thứ. Chúng cũng có lúc "hết thức ăn" - khi không còn khí hoặc sao xung quanh để tích tụ, lỗ đen này đã rơi vào trạng thái ngủ đông, không phát ra tia X mạnh hoặc ánh sáng ion hóa nào nữa. Nó có lúc trở nên gần như vô hình. Việc phát hiện lỗ đen như vậy giống như tìm kiếm những tảng đá không phát sáng trong bóng tối: nếu không có bức xạ mạnh làm dấu hiệu, kính viễn vọng truyền thống rất khó tìm thấy sự tồn tại của chúng.

Các nhà khoa học suy đoán rằng, lỗ đen này có thể đã trải qua một giai đoạn hoạt động mạnh mẽ sau đó bị thổi bay hoặc cạn kiệt nhiên liệu và trở nên yên tĩnh trong trạng thái ngủ đông. Mẫu vật như vậy giúp trả lời những câu hỏi đã tồn tại từ lâu: Lỗ đen phát triển trước hay thiên hà "trưởng thành" trước? Hai yếu tố này ảnh hưởng lẫn nhau hay tiến hóa độc lập?

Mời Quý Độc Giả cùng xem video: “Phát hiện hơn 100 mộ táng thời kỳ Hùng Vương có niên đại khoảng 3.500 năm tại Di chỉ Vườn Chuối”. Nguồn video: @VTV24.

Phát hiện lỗ đen bí ẩn được mệnh danh 'cá mập vũ trụ'

Một lỗ đen được mệnh danh là "cá mập vũ trụ" vừa được phát hiện. Nó cách Trái Đất 600 triệu năm ánh sáng, có khối lượng xấp xỉ 1 triệu lần khối lượng Mặt Trời.

NASA đã đăng một bài viết trên blog rằng, các nhà thiên văn học sử dụng Kính viễn vọng không gian Hubble, đã phát hiện ra một “cá mập vũ trụ” cách Trái đất chúng ta khoảng 600 triệu năm ánh sáng. Nó thực chất là một lỗ đen siêu khối lượng có tên là AT2024tvd với khối lượng xấp xỉ 1 triệu lần khối lượng của Mặt trời.

anh-chup-man-hinh-2026-06-03-115301.png
Lỗ đen AT2024tvd này không nằm ở trung tâm của một thiên hà như các lỗ đen siêu khối lượng điển hình. Ảnh: @NASA.

Bí ẩn xung quanh QSO1- lỗ đen lớn nhất được biết đến cho đến nay

Lỗ đen siêu khối lượng lớn nhất được biết đến cho đến nay, QSO1 đã được phát hiện, nó chiếm hơn hai phần ba khối lượng của thiên hà chủ.

Mới đây, Kính viễn vọng Không gian James Webb (JWST) đã xác nhận thêm rằng, dấu “chấm đỏ nhỏ” Abell 2744−QSO1 vừa phát hiện trong vũ trụ là một lỗ đen siêu khối lượng với hầu như không có ngôi sao nào bao quanh nó.

Lỗ đen Abell 2744−QSO1 (viết tắt là QSO1) bị nhuộm đỏ bởi bụi năng lượng cao và chịu ảnh hưởng mạnh mẽ bởi hiện tượng thấu kính hấp dẫn. Quan điểm chung hiện nay cho rằng, lỗ đen siêu khối lượng này ra đời khoảng 700 triệu năm sau Vụ Nổ Lớn Big Bang.

AI tạo ra đột phá trong giải mã bí ẩn của lỗ đen

Các nhà thiên văn học sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để giải mã những bí ẩn của lỗ đen và hé lộ bí ẩn về sự quay nhanh của Dải Ngân hà.

Nhờ khả năng tính toán mạnh mẽ của AI, các nhà thiên văn học đã tạo ra bước đột phá trong việc khám phá những thiên thể bí ẩn nhất của vũ trụ: Đó là các lỗ đen.

Nghiên cứu mới cho thấy rằng, bằng cách phân tích lượng lớn dữ liệu mô phỏng thông qua mạng nơron, các nhà khoa học không chỉ có thể "nhìn thấy" các lỗ đen rõ ràng hơn, mà còn lần đầu tiên tiết lộ rằng, lỗ đen siêu khối lượng ở trung tâm Dải Ngân hà, Sagittarius A*, có thể đang quay với tốc độ cực nhanh.

Đọc nhiều nhất

Tin mới