Gia Cát Lượng ngoài đời có 'thần cơ diệu toán' như Tam quốc diễn nghĩa?

Hơn 1.800 năm sau khi qua đời, Gia Cát Lượng vẫn nổi tiếng, nhưng hình tượng trong tiểu thuyết đã khác xa con người lịch sử.

Trong lịch sử, Gia Cát Lượng (181–234) thực sự là một nhân vật kiệt xuất của thời Tam Quốc. Ông giữ vai trò quan trọng trong việc giúp Lưu Bị xây dựng chính quyền Thục Hán, sau đó trở thành thừa tướng và trực tiếp điều hành đất nước. Những ghi chép lịch sử chính, đặc biệt Tam quốc chí của Trần Thọ, mô tả ông trước hết như một nhà chính trị, nhà quản trị và quân sự gia tài năng, chứ không phải một nhân vật gần như siêu phàm. Tam quốc chí được biên soạn vào cuối thế kỷ III, chỉ vài thập niên sau thời Gia Cát Lượng.

Ảnh: soundofhope

Điểm khác biệt lớn nhất xuất hiện khi hình tượng này bước vào văn học. Trong Tam quốc diễn nghĩa, tác phẩm tiểu thuyết nổi tiếng được La Quán Trung hoàn thiện vào thời Minh, Gia Cát Lượng trở thành một “quân sư thần cơ diệu toán”, gần như luôn nhìn thấu âm mưu của đối phương và có khả năng xoay chuyển chiến trường bằng trí tuệ phi thường.

Ảnh: korean.cri

Rất nhiều câu chuyện quen thuộc ngày nay mang màu sắc văn học rất đậm. “Mượn tên”, “mượn gió Đông”, “thuyền cỏ mượn tên”, hay những màn đấu trí với Chu Du khiến Gia Cát Lượng trở thành nhân vật trung tâm của hàng loạt kỳ tích. Một số câu chuyện có thể bắt nguồn từ truyền thuyết hoặc những sự kiện lịch sử bị biến đổi qua nhiều thế hệ kể chuyện. Chẳng hạn, “Không thành kế” có cơ sở trong các ghi chép lịch sử, nhưng câu chuyện ban đầu không gắn với Gia Cát Lượng như trong Tam quốc diễn nghĩa.

Lịch sử cũng cho thấy Gia Cát Lượng không phải vị quân sư “bách chiến bách thắng”. Sau khi Lưu Bị qua đời, ông dành phần lớn những năm cuối đời để củng cố Thục Hán và tiến hành nhiều chiến dịch về phía bắc chống Tào Ngụy. Những chiến dịch này thể hiện tài năng tổ chức và khả năng hậu cần đáng nể, nhưng không đưa ông đến một chiến thắng quyết định.

Ảnh: ebay

Ngay cả câu chuyện về tài tiên tri của ông cũng được văn học khuếch đại. Gia Cát Lượng thực sự là người có năng lực chính trị và quân sự rất đáng chú ý, nhưng hình tượng “Khổng Minh biết trước thiên hạ” là sản phẩm của quá trình huyền thoại hóa.

Điều thú vị là Gia Cát Lượng lịch sử có lẽ không hề kém hấp dẫn hơn Gia Cát Lượng trong tiểu thuyết. Ông là một nhà chiến lược phải quản lý một quốc gia nhỏ, thiếu tài nguyên, liên tục đối mặt với các đối thủ mạnh hơn và phải biến những nguồn lực hạn chế thành sức mạnh chính trị, quân sự.

Vì thế, nếu Tam quốc diễn nghĩa biến Gia Cát Lượng thành một thiên tài gần như siêu nhiên, thì lịch sử lại cho chúng ta thấy một con người thực tế hơn: một chính trị gia, nhà quản trị và nhà quân sự tài năng, nhưng cũng phải đối mặt với thất bại và những giới hạn rất con người.

Loài hoa khổng lồ có hình dáng như vương miện từng xuất hiện từ hàng trăm triệu năm trước

Nghệ nhân Kỷ Băng hà khắc tượng chim từ ngà voi ma mút

Các cuộc khai quật tại hang Hohle Fels thuộc khu vực Di sản Thế giới UNESCO Swabian Jura ở tây nam nước Đức đã phát hiện ra hai bức tượng chim tuyệt đẹp có niên đại 40.000 năm được chạm khắc từ ngà voi ma mút. 

Những phát hiện đáng chú ý này đến từ các tầng văn hóa Aurignacian phong phú tại Hohle Fels, nơi đã tạo ra một số tác phẩm nghệ thuật tạo hình cổ nhất được biết đến và có niên đại từ thời kỳ đầu tiên con người hiện đại đến vùng Thượng Danube.

two-bird-figurines-fou-1.jpg
Hai bức tượng chim được điêu khắc từ ngà voi có kích thước bé bằng đầu ngón tay.

Giải mã 'chiếc tai khổng lồ' được UNESCO vinh danh là di sản thế giới

Giữa vùng đồng quê yên bình của nước Anh, một chiếc "tai khổng lồ" hướng lên bầu trời đã góp phần thay đổi cách nhân loại khám phá vũ trụ.

Nằm tại hạt Cheshire, Jodrell Bank Observatory là một trong những trung tâm thiên văn vô tuyến nổi tiếng nhất thế giới. Được thành lập năm 1945 bởi nhà vật lý vô tuyến Bernard Lovell, nơi đây đã góp phần đặt nền móng cho ngành thiên văn vô tuyến hiện đại. Nhờ những đóng góp nổi bật về khoa học và lịch sử, năm 2019, UNESCO đã công nhận Jodrell Bank là Di sản Thế giới. Đây là một trong số rất ít di sản trên thế giới được vinh danh chủ yếu vì giá trị khoa học và công nghệ.

Vị trí lăng mộ Cleopatra, bí ẩn 2.000 năm sắp được giải đáp?

Hơn 2.000 năm sau khi Cleopatra qua đời, nơi an nghỉ của nữ hoàng Ai Cập vẫn là một trong những bí ẩn lớn nhất của khảo cổ học.

Sau khi Cleopatra VII qua đời vào năm 30 TCN, Ai Cập rơi vào tay La Mã và triều đại Ptolemaios chấm dứt. Các sử gia cổ đại cho biết bà được chôn cất cùng người tình Mark Antony, nhưng không để lại một tọa độ rõ ràng cho hậu thế. Chính điều đó đã khiến vị trí lăng mộ của nữ hoàng trở thành một cuộc tìm kiếm kéo dài hàng thế kỷ.

Đọc nhiều nhất

Tin mới