Những loài động vật được ví như “ngọn đèn sống” trong thế giới tự nhiên

Trong màn đêm tưởng như tối đen tuyệt đối, nhiều loài động vật lại tự biến cơ thể thành những “ngọn đèn sống” để sinh tồn.

Khả năng tạo ra và phát ánh sáng của sinh vật được gọi là phát quang sinh học (bioluminescence), hình thành nhờ các phản ứng hóa học trong cơ thể. Hiện tượng này đặc biệt phổ biến dưới đại dương. Cơ quan quản lý Đại dương và Khí quyển Quốc gia Hoa Kỳ (NOAA) cho biết, khoảng 80% động vật sống ở độ sâu 200–1.000 m có khả năng phát sáng; ánh sáng thường có màu xanh lam vì bước sóng này truyền tốt trong nước.

Ảnh: mundoincrivelbr.com

Trên đất liền, ví dụ quen thuộc nhất là đom đóm. Phần bụng của chúng chứa các chất tham gia phản ứng hóa học tạo ánh sáng. Những tín hiệu chớp tắt không đơn thuần để “trang trí” màn đêm mà chủ yếu liên quan đến giao tiếp và tìm bạn tình. Mỗi loài có kiểu nhấp nháy đặc trưng, giúp các cá thể nhận ra nhau.

Xuống sâu dưới biển, thế giới phát sáng trở nên kỳ lạ hơn rất nhiều. Cá cần câu biển sâu có một “cần câu” phát sáng trước miệng. Bộ phận này thường liên quan đến vi khuẩn phát quang cộng sinh và hoạt động như một chiếc mồi nhử, đưa con mồi đến gần hàm của kẻ săn mồi.

Ảnh: poknok

Một số mực biển lại sử dụng ánh sáng như một loại áo choàng tàng hình. Chúng có thể phát sáng ở mặt dưới cơ thể để làm giảm bóng đen khi nhìn từ phía dưới lên. Kỹ thuật này được gọi là counterillumination, giúp chúng hòa vào ánh sáng yếu từ mặt biển và khó bị phát hiện.

Các loài sứa và sứa lược cũng có thể phát sáng khi bị chạm hoặc kích thích. Một cú lóe sáng có thể khiến kẻ săn mồi giật mình, hoặc thậm chí thu hút một kẻ săn mồi lớn hơn đến ăn chính đối thủ đang tấn công chúng. Với một số sinh vật, ánh sáng vì thế vừa là tín hiệu cảnh báo vừa là một “cái bẫy” sinh học.

Ảnh: projektpulsar

Thú vị hơn, ánh sáng sinh học không chỉ xuất hiện ở cá hay động vật thân mềm. Các nhà khoa học đã ghi nhận hiện tượng này ở nhiều nhóm động vật biển như giun, giáp xác, sao biển và thậm chí cả cá mập. Một nghiên cứu công bố năm 2024 cho rằng khả năng phát sáng ở động vật đã xuất hiện ít nhất khoảng 540 triệu năm trước, ở một nhóm san hô biển sâu.

Vì vậy, đại dương về đêm không thực sự tối. Trong vùng nước mà ánh sáng Mặt Trời gần như biến mất, hàng triệu sinh vật có thể đang gửi đi những tín hiệu xanh, vàng hoặc xanh lục. Với chúng, ánh sáng không phải phép màu mà là một công cụ sinh tồn được tiến hóa qua hàng trăm triệu năm.

Giống cừu kỳ lạ với bốn sừng cong đối xứng và gần như không có đuôi

Loài vật sống ở nơi áp suất cao nhất trên bề mặt Trái Đất

Ở nơi áp suất có thể lớn gấp hơn một nghìn lần trên mặt biển, những sinh vật nhỏ bé vẫn kiếm ăn và sinh tồn bình thường.

Nếu hỏi động vật nào phải chịu áp suất lớn nhất từng được ghi nhận, câu trả lời không phải là cá mập khổng lồ hay một quái vật biển sâu, mà là những sinh vật không xương sống sống gần đáy Vực thẳm Challenger thuộc rãnh Mariana.

Những bí mật khoa học ẩn trong tranh cổ hàng trăm năm

Những bức tranh hàng trăm năm tuổi có thể lưu giữ manh mối về hành vi động vật, thực vật và hệ sinh thái mà khoa học hiện đại chỉ xác nhận rất lâu sau đó.

Các nhà khoa học vốn quen tìm kiếm dữ liệu trong hóa thạch, mẫu vật bảo tàng, DNA cổ hay những ghi chép lịch sử. Nhưng một nguồn tư liệu ít được chú ý hơn lại nằm ngay trên những bức tranh treo trong viện bảo tàng.

Nghệ sĩ từ nhiều thế kỷ trước thường quan sát thiên nhiên rất kỹ. Một số tác phẩm không chỉ thể hiện vẻ đẹp của cây cối và động vật mà còn ghi lại mối quan hệ sinh thái thực sự tồn tại ngoài tự nhiên.

Sinh vật kỳ lạ được phát hiện 'đi nhờ' nhện biển dưới đáy đại dương

Ở độ sâu hơn 3.000m, các nhà khoa học phát hiện những sinh vật giáp xác nhỏ bé bám chặt vào chân nhện biển khổng lồ, có thể để di chuyển và tìm bạn tình.

Ở nơi sâu hàng nghìn mét dưới mặt biển, việc di chuyển và tìm kiếm đồng loại không hề dễ dàng với những sinh vật nhỏ bé. Một quan sát mới ở đông nam Thái Bình Dương cho thấy loài giáp xác Mesopleustes abyssorum có thể đã tìm ra một cách đặc biệt: bám lên những con nhện biển khổng lồ và để chúng đưa đi.

Khi khảo sát đáy biển bằng robot lặn điều khiển từ xa, các nhà khoa học bắt gặp những con M. abyssorum nhỏ bé đang bám chặt vào chân nhện biển Colossendeis colossea. 4 ngày sau, cảnh tượng tương tự lại xuất hiện tại một địa điểm cách đó khoảng 225 km. Việc hành vi này lặp lại ở hai nơi khác nhau khiến họ cho rằng những con giáp xác có thể chủ động bám vào nhện biển thay vì chỉ vô tình gặp nhau.

Đọc nhiều nhất

Tin mới