Sao chổi và bí mật nguồn gốc những giọt nước đầu tiên trên Trái Đất

Từ những vùng tối lạnh giá ngoài quỹ đạo các hành tinh, những khối băng lang thang có thể đã góp phần tạo nên đại dương xanh của Trái Đất.

Khi nhìn lên bầu trời đêm và thấy một sao chổi với chiếc đuôi sáng kéo dài, thật khó tưởng tượng rằng những vật thể ấy có thể liên quan đến nguồn nước nuôi dưỡng sự sống trên Trái Đất. Nhưng đây từng là một giả thuyết khoa học rất nghiêm túc: các vụ va chạm với sao chổi và tiểu hành tinh trong thời kỳ đầu của Hệ Mặt Trời có thể đã đưa nước đến Trái Đất. NASA hiện cho rằng các tiểu hành tinh có khả năng đóng góp phần lớn lượng nước của đại dương, nhưng vai trò của sao chổi vẫn chưa thể loại bỏ.

Ảnh: xabar

Lý do câu chuyện này khó giải quyết nằm ở một “dấu vân tay” hóa học đặc biệt: tỷ lệ deuterium trên hydrogen (D/H). Deuterium là một dạng nặng của hydrogen. Nước hình thành trong những môi trường rất lạnh thường có tỷ lệ deuterium khác với nước trên Trái Đất. Vì vậy, bằng cách đo D/H trong nước của sao chổi và so sánh với nước đại dương, các nhà khoa học có thể tìm kiếm mối liên hệ giữa chúng.

Năm 2014, sứ mệnh Rosetta của Cơ quan Vũ trụ châu Âu (ESA) tạo ra một cú “phanh” cho giả thuyết sao chổi. Thiết bị ROSINA phát hiện nước trong sao chổi 67P/Churyumov–Gerasimenko có tỷ lệ D/H cao hơn khoảng ba lần so với đại dương Trái Đất. Điều này cho thấy ít nhất những sao chổi như 67P khó có thể là nguồn chính của nước trên hành tinh chúng ta.

Ảnh: spidersweb

Nhưng câu chuyện chưa kết thúc. Một số quan sát khác lại tìm thấy sao chổi có “chữ ký” nước gần với Trái Đất. Chẳng hạn, năm 2011, kính thiên văn Herschel phát hiện nước ở sao chổi Hartley 2 có thành phần gần như tương đồng với nước đại dương. Đến năm 2019, quan sát sao chổi Wirtanen cũng cho kết quả tương tự.

Đáng chú ý hơn, một nghiên cứu do NASA công bố năm 2024 đã phân tích lại hơn 16.000 phép đo của Rosetta. Nhóm nghiên cứu nhận thấy bụi băng quanh tàu có thể làm sai lệch phép đo D/H, khiến nước của 67P trước đây có vẻ khác Trái Đất nhiều hơn thực tế. Phân tích mới cho thấy nước của 67P có thể mang một dấu vết phân tử gần với nước đại dương, qua đó khôi phục khả năng sao chổi họ Jupiter đã góp phần cung cấp nước cho Trái Đất.

Vì vậy, câu trả lời hiện nay không đơn giản là “có” hay “không”. Đại dương Trái Đất có thể là kết quả của nhiều nguồn, trong đó tiểu hành tinh dường như đóng vai trò quan trọng, còn sao chổi có thể đã góp thêm một phần. Và mỗi sao chổi mới được nghiên cứu lại giống như một mảnh ghép giúp các nhà khoa học truy tìm nguồn gốc của những giọt nước đã tạo nên thế giới xanh của chúng ta.

Loài hoa khổng lồ có hình dáng như vương miện từng xuất hiện từ hàng trăm triệu năm trước

Tín hiệu kéo dài chưa đầy 1 giây làm thay đổi thiên văn học vĩnh viễn

Năm 2015, nhân loại lần đầu tiên “nghe” được một vụ va chạm khủng khiếp xảy ra cách Trái Đất hơn một tỷ năm ánh sáng.

Sóng hấp dẫn là những gợn cực kỳ yếu lan truyền trong không-thời gian, được tạo ra bởi những sự kiện vũ trụ dữ dội như hai hố đen hoặc sao neutron hợp nhất. Albert Einstein đã tiên đoán sự tồn tại của chúng từ thuyết tương đối rộng, nhưng trong gần một thế kỷ, con người vẫn chưa có bằng chứng trực tiếp.

Vì sao lịch Qumran 364 ngày không được sử dụng nữa?

Các nhà nghiên cứu cho rằng cộng đồng Qumran thực sự từng sử dụng hệ thống lịch đặc biệt này trong một giai đoạn lịch sử, trước khi từ bỏ nó vì một sai lệch thiên văn ngày càng nghiêm trọng.

Khác với lịch âm dương phổ biến trong đời sống tôn giáo Do Thái thời kỳ Đền thờ Thứ hai, lịch Qumran có đúng 364 ngày, tương đương chính xác 52 tuần.

Mỗi năm đều bắt đầu và kết thúc theo cùng một cấu trúc tuần, vì vậy các lễ hội tôn giáo luôn rơi vào cùng một ngày trong tuần. Với cộng đồng Qumran, đây không đơn thuần là một cách tính thời gian thuận tiện mà còn được xem như biểu hiện của một trật tự thiêng liêng hoàn hảo.

Phát hiện tín hiệu từ ngoại hành tinh cách chúng ta 63 năm ánh sáng

Những đợt sóng vô tuyến lặp lại từ Beta Pictoris b đã giúp các nhà thiên văn lần đầu trực tiếp đo từ trường của một ngoại hành tinh.

Cách Trái Đất hơn 63 năm ánh sáng, một hành tinh khổng lồ đang liên tục phát những đợt sóng vô tuyến vào không gian.

Các tín hiệu ngắn xuất hiện rồi biến mất, sau đó lại lặp lại. Khi nhóm nghiên cứu tại Trung tâm Vật lý Thiên văn Harvard & Smithsonian và Đại học Oregon lần theo nguồn phát, họ xác định chúng không đến từ ngôi sao ở trung tâm hệ mà từ một hành tinh quay xung quanh.

Đọc nhiều nhất

Tin mới