Dù đã tồn tại hơn ba thập kỷ, tin nhắn SMS vẫn là phương thức liên lạc quen thuộc với hàng tỷ người dùng trên toàn cầu. Tuy nhiên, trong bối cảnh các nền tảng nhắn tin hiện đại liên tục được nâng cấp về tính năng lẫn bảo mật, SMS đang dần bộc lộ nhiều hạn chế. Theo các chuyên gia công nghệ, đặc biệt với người dùng Android, đây là thời điểm thích hợp để cân nhắc từ bỏ SMS trong các cuộc trò chuyện thường ngày và cả những tác vụ quan trọng như xác thực tài khoản. Không chỉ thiếu tính năng, giao thức nhắn tin này còn tiềm ẩn nhiều rủi ro bảo mật có thể khiến người dùng đánh mất dữ liệu cá nhân hoặc thậm chí mất quyền kiểm soát các tài khoản trực tuyến.

Ra đời từ năm 1992, SMS được thiết kế cho một thời kỳ mà điện thoại chủ yếu phục vụ nghe gọi và nhắn tin văn bản. Chính vì vậy, công nghệ này gần như không thay đổi trong nhiều năm qua. Một tin nhắn SMS vẫn bị giới hạn 160 ký tự và không hỗ trợ những tính năng đã trở thành tiêu chuẩn trên các ứng dụng nhắn tin hiện đại như gửi ảnh chất lượng cao, video, GIF, chỉnh sửa hoặc thu hồi tin nhắn, hiển thị trạng thái đang nhập hay xác nhận đã đọc. Ưu điểm lớn nhất của SMS là hoạt động mà không cần kết nối Internet, chỉ dựa trên sóng di động. Tuy nhiên, khi mạng 4G và 5G ngày càng phổ biến, lợi thế này không còn đủ sức thuyết phục so với trải nghiệm mà các nền tảng nhắn tin mới mang lại.

SMS vẫn phổ biến nhưng đang tụt hậu cả về tính năng lẫn khả năng bảo vệ dữ liệu người dùng.

Điều đáng lo ngại hơn cả là vấn đề bảo mật. Khác với nhiều giao thức truyền dữ liệu hiện đại, SMS không được mã hóa đầu cuối. Điều này đồng nghĩa nội dung tin nhắn có thể bị đánh chặn nếu kẻ xấu khai thác được các lỗ hổng trên đường truyền hoặc thực hiện những cuộc tấn công nhằm vào số điện thoại của người dùng. Bên cạnh đó, dữ liệu SMS thường được nhà mạng lưu trữ trong thời gian dài. Nếu xảy ra sự cố rò rỉ dữ liệu tại hệ thống lưu trữ, thông tin cá nhân, nội dung trao đổi hay các mã xác thực cũng có nguy cơ bị lộ. Đây là lý do giới chuyên gia ngày càng khuyến cáo hạn chế sử dụng SMS để trao đổi thông tin quan trọng hoặc chứa dữ liệu nhạy cảm.

Một rủi ro khác đang gia tăng là việc nhận mã xác thực hai lớp (2FA) qua SMS. Trong nhiều vụ tấn công mạng gần đây, tội phạm công nghệ đã lợi dụng kỹ thuật hoán đổi SIM (SIM swapping hoặc SIM jacking) để chiếm quyền kiểm soát số điện thoại của nạn nhân. Khi đó, toàn bộ cuộc gọi và tin nhắn, bao gồm cả mã OTP từ ngân hàng, email hay ví điện tử, sẽ được chuyển sang thiết bị của kẻ gian. Ngoài ra, các thiết bị phát sóng giả mạo còn có thể được sử dụng để phát tán tin nhắn hoặc can thiệp vào kết nối giữa điện thoại và trạm phát sóng. Chỉ cần mã OTP bị đánh cắp, hàng loạt tài khoản trực tuyến của người dùng có thể bị chiếm quyền trong thời gian rất ngắn. Chính vì vậy, nhiều chuyên gia bảo mật khuyến nghị chuyển sang sử dụng các ứng dụng tạo mã xác thực như Google Authenticator hoặc Microsoft Authenticator thay vì tiếp tục phụ thuộc vào SMS.

Chuyên gia khuyến nghị thay mã OTP qua SMS bằng ứng dụng xác thực để giảm nguy cơ bị đánh cắp tài khoản.

Không chỉ đối mặt với nguy cơ bị đánh cắp mã xác thực, SMS còn là môi trường lý tưởng để tội phạm mạng phát tán các chiến dịch smishing – hình thức lừa đảo thông qua tin nhắn. Người dùng có thể nhận được những tin nhắn giả mạo ngân hàng, cơ quan nhà nước hoặc thông báo trúng thưởng kèm đường dẫn độc hại nhằm đánh cắp thông tin cá nhân. Do giao thức SMS đã quá cũ, điện thoại khó phân biệt được đâu là trạm phát sóng hợp pháp và đâu là thiết bị giả mạo do kẻ gian dựng lên. Trong khi đó, các ứng dụng nhắn tin OTT hiện nay thường tích hợp hệ thống phát hiện spam bằng trí tuệ nhân tạo, có khả năng tự động chặn tài khoản đáng ngờ hoặc cảnh báo người dùng trước khi họ tương tác với liên kết nguy hiểm.

Nếu vẫn muốn sử dụng ứng dụng nhắn tin mặc định trên Android, người dùng nên kích hoạt RCS (Rich Communication Services) – tiêu chuẩn được xem là bản nâng cấp toàn diện của SMS. RCS hỗ trợ mã hóa đầu cuối trong các cuộc trò chuyện tương thích, cho phép gửi ảnh và video chất lượng cao, chia sẻ tệp dung lượng lớn, hiển thị trạng thái đã đọc, đang nhập và không còn bị giới hạn số ký tự. Sự phát triển của RCS cùng các nền tảng nhắn tin hiện đại đang mở ra một kỷ nguyên giao tiếp an toàn và tiện lợi hơn. Trong bối cảnh các cuộc tấn công mạng ngày càng tinh vi, việc giảm phụ thuộc vào SMS không chỉ giúp nâng cao trải nghiệm mà còn là một bước quan trọng để bảo vệ dữ liệu và tài khoản số của người dùng Android.