Thời gian gần đây, Bệnh viện Bãi Cháy tiếp nhận một số trường hợp ngộ độc calcium oxalate sau khi ăn củ nưa, củ ráy. Đây là những loại củ thường mọc hoang trong rừng, ven suối, dễ bị nhầm lẫn với thực phẩm quen thuộc hoặc được người dân truyền miệng sử dụng như một vị thuốc dân gian.

Tuy nhiên qua thực tế điều trị, các bác sĩ cảnh báo việc ăn các loại củ này khi không rõ nguồn gốc hoặc chế biến không đúng cách có thể gây hậu quả nghiêm trọng cho sức khỏe.

Các bác sĩ khoa Thận Lọc Máu đã tiếp nhận điều trị cho bệnh nhân Triệu Q. L. (34 tuổi, ở phường Hoành Bồ, tỉnh Quảng Ninh) bị ngộ độc củ nưa. Chỉ 2 giờ sau ăn củ, bệnh nhân nhập viện trong tình trạng đau rát lưỡi, nóng rát và đau bụng thượng vị, tức ngực, không nói được.

Trường hợp khác là bệnh nhân Phạm T. C. (52 tuổi, ở phường Việt Hưng) nhập viện sau khi ăn củ ráy với triệu chứng sưng nề, đau rát miệng họng, đau tức ngực sau xương ức, buồn nôn, nôn khan và khó thở.

Tất cả các trường hợp người bệnh trên đều được thăm khám chuyên sâu, chẩn đoán nguyên nhân ngộ độc và điều trị tích cực bằng giảm tiết, giảm đau, chống dị ứng. Sức khỏe các bệnh nhân đã ổn định và được xuất viện.

BSCKI Bạch Vân Đông – Trưởng khoa Thận Lọc Máu, Bệnh viện Bãi Cháy cho biết: “Calcium oxalate tồn tại khá phổ biến trong tự nhiên, đặc biệt là trong thực vật. Đa số củ rừng, trong đó có củ nưa và củ ráy thường chứa tinh thể calcium oxalate - những tinh thể có hình dạng kim sắc nhọn.

Khi ăn phải, đặc biệt là ăn sống hoặc chế biến chưa đúng cách, các tinh thể này có thể xâm nhập vào niêm mạc miệng, họng và đường tiêu hóa gây kích ứng mạnh, dẫn đến cảm giác ngứa, rát, bỏng miệng, tê lưỡi, sưng nề môi, họng, thậm chí gây khó thở.

Các dấu hiệu ngộ độc củ rừng thường xuất hiện rất sớm, chỉ vài phút đến vài giờ sau khi ăn. Người bệnh thường có cảm giác ngứa râm ran, rát bỏng dữ dội ở miệng, lưỡi và họng, kèm theo tê lưỡi, cứng hàm, khó nói, sưng môi và sưng nề vùng miệng họng.

Nhiều trường hợp xuất hiện chảy nhiều nước bọt, loét khoang miệng, gây đau đớn, khó chịu. Khi độc tố lan rộng, người bệnh có thể gặp các triệu chứng toàn thân như khó nuốt, buồn nôn, nôn, đau bụng, tiêu chảy, đau tức ngực.

Đáng lo ngại hơn, một số trường hợp diễn biến nặng với khó thở, khò khè, phù nề đường thở, thậm chí có thể xảy ra phản vệ do thức ăn, đe dọa tính mạng nếu không được xử trí kịp thời”.

Trước thực trạng trên, các bác sĩ Bệnh viện Bãi Cháy khuyến cáo người dân tuyệt đối không sử dụng các loại thực phẩm, cây, củ lạ khi không rõ nguồn gốc, công dụng, cách thức chế biến loại bỏ độc tố…

Khi không may ăn phải và xuất hiện các dấu hiệu ngộ độc như đau rát miệng họng, sưng nề, khó nuốt, tức ngực hoặc khó thở, người dân cần ngừng ăn ngay và nhanh chóng đến cơ sở y tế gần nhất, không tự ý xử trí tại nhà.