Bất chấp các đợt thanh kiểm tra quyết liệt và hàng loạt quyết định xử phạt từ cơ quan chức năng, các cơ sở thẩm mỹ chui không những không thuyên giảm mà còn có dấu hiệu “nhờn luật” với những thủ đoạn tinh vi, biến tướng, đe dọa trực tiếp đến tính mạng và sức khỏe khách hàng.
Minh chứng rõ nhất là vụ việc vừa bị cơ quan chức năng phát hiện tại cơ sở thẩm mỹ Bee Hin (xã Phú Giáo, TP.HCM). Qua kiểm tra, cơ sở này không có giấy phép hoạt động khám bệnh, chữa bệnh; nhân sự không có chứng chỉ hành nghề nhưng vẫn quảng cáo, thực hiện các dịch vụ thẩm mỹ xâm lấn. Đáng chú ý, toàn bộ lượng chất thải y tế nguy hại phát sinh tại đây đều "thả nổi", không được quản lý theo đúng quy định, cơ quan chức năng xác định có dấu hiệu vi phạm trong việc quản lý chất thải y tế nguy hại. Trước những sai phạm nghiêm trọng có hệ thống này, dư luận đặt câu hỏi: Cơ sở thẩm mỹ Bee Hin sẽ phải đối mặt với những chế tài pháp lý nào? Để làm rõ khung hình phạt cũng như trách nhiệm của các cá nhân liên quan, phóng viên Báo Tri thức và Cuộc sống đã có cuộc trao đổi với Luật sư Nguyễn Ngọc Hùng — Trưởng Văn phòng Luật sư Kết Nối (Đoàn Luật sư TP. Hà Nội).
Vi phạm trong lĩnh vực thẩm mỹ xâm lấn và quảng cáo dịch vụ
Thưa luật sư, việc chủ cơ sở Bee Hin không có chứng chỉ hành nghề, cơ sở không có giấy phép nhưng lại trực tiếp thực hiện các thủ thuật xâm lấn (cắt mí, nhấn mí, tiêm filler...) và hành vi quảng cáo trái phép các dịch vụ xâm lấn thẩm mỹ trên trang fanpage khi chưa được cấp phép hoạt động sẽ bị xử lý như thế nào theo quy định hiện hành?
Luật sư Luật sư Nguyễn Ngọc Hùng: Các thủ thuật thẩm mỹ có yếu tố xâm lấn như tiêm filler, cắt mí, nhấn mí, tạo má lúm đồng tiền… được xem là hoạt động khám bệnh, chữa bệnh chuyên khoa thẩm mỹ. Do đó, cơ sở thực hiện các dịch vụ này phải có giấy phép hoạt động khám bệnh, chữa bệnh và người trực tiếp thực hiện phải có chứng chỉ hành nghề phù hợp theo quy định của Luật Khám bệnh, chữa bệnh.
Theo điểm a khoản 4 Điều 39 Nghị định 117/2020/NĐ-CP, hành vi sử dụng người hành nghề không có chứng chỉ hành nghề khám bệnh, chữa bệnh có thể bị phạt tiền từ 20- 30 triệu đồng đối với cá nhân.
Đồng thời, theo điểm a khoản 6 Điều 39 Nghị định 117/2020/NĐ-CP, hành vi cung cấp dịch vụ khám bệnh, chữa bệnh khi chưa được cấp giấy phép hoạt động có thể bị phạt từ 40 - 50 triệu đồng, kèm theo hình thức xử phạt bổ sung là đình chỉ hoạt động từ 12 tháng đến 24 tháng. Trường hợp chủ thể vi phạm là tổ chức thì mức phạt có thể gấp đôi theo khoản 5 Điều 4 Nghị định 117/2020/NĐ-CP.
Không chỉ dừng lại ở hoạt động “thẩm mỹ chui”, cơ sở này còn có dấu hiệu vi phạm trong hoạt động quảng cáo. Theo khoản 1 Điều 49 Nghị định 38/2021/NĐ-CP thì hành vi quảng cáo các sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ đặc biệt mà không được cơ quan nhà nước có thẩm quyền xác nhận nội dung trước khi thực hiện quảng cáo theo quy định đã vi phạm các quy định về xác nhận nội dung quảng cáo đối với các sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ đặc biệt. mức xử phạt mà cơ sở này sẽ phải đối diện sẽ là phạt tiền từ 40 - 50 triệu đồng. Đồng thời, cơ sở buộc phải gỡ bỏ, xóa toàn bộ nội dung quảng cáo vi phạm trên các nền tảng mạng xã hội.
Bên cạnh đó, việc quảng cáo dịch vụ khám, chữa bệnh trong khi không có chứng chỉ hành nghề, cơ sở không có giấy phép có thể được xác định là hành vi quảng cáo không đúng hoặc gây nhầm lẫn cho khách hàng về khả năng kinh doanh và cung cấp dịch vụ thực tế của cơ sở. Theo quy định tại khoản 5 Điều 34 Nghị định 38/2021/NĐ-CP mức phạt cho tổ chức quảng cáo không đúng hoặc gây nhầm lẫn về khả năng kinh doanh, khả năng cung cấp sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ là từ 120- 160 triệu đồng. Hành vi này thể hiện sự coi thường pháp luật của doanh nghiệp và cơ quan chức năng cần xem xét xử lý nghiêm nếu tiếp tục phát sinh các hậu quả nghiêm trọng.
Mức phạt nặng cho cơ sở vi phạm quy định về quản lý chất thải nguy hại
Hành vi không thu gom, xử lý rác thải y tế lây nhiễm (kim tiêm, bông băng dính máu) tại một cơ sở thẩm mỹ chui như Bee Hin sẽ bị xử phạt thế nào; và trong trường hợp việc xả thải này làm lây lan bệnh truyền nhiễm ra cộng đồng thì chủ cơ sở này phải chịu trách nhiệm ra sao, thưa luật sư?
Luật sư Luật sư Nguyễn Ngọc Hùng: Căn cứ tại khoản 20 Điều 3 Luật Bảo vệ môi trường 2020 có quy định về chất thải nguy hại là chất thải chứa yếu tố độc hại, phóng xạ, lây nhiễm, dễ cháy, dễ nổ, gây ăn mòn, gây nhiễm độc hoặc có đặc tính nguy hại khác. Do đó, chất thải y tế như kim tiêm đã qua sử dụng, bông băng dính máu, vật sắc nhọn có nguy cơ lây nhiễm có thể được xác định là chất thải nguy hại. Các loại chất thải này phải được phân loại, thu gom, lưu giữ và xử lý theo quy trình nghiêm ngặt nhằm bảo đảm an toàn cho cộng đồng và môi trường.
Theo điểm c khoản 2 Điều 29 Nghị định 45/2022/NĐ-CP, hành vi không thu gom, lưu giữ chất thải nguy hại theo đúng quy định có thể bị phạt tiền từ 10- 20 triệu đồng đối với cá nhân; trường hợp tổ chức vi phạm thì mức phạt có thể gấp đôi là từ 20-40 triệu đồng. Ngoài phạt tiền, cơ sở còn có thể bị buộc thu gom, xử lý toàn bộ chất thải nguy hại; khắc phục tình trạng ô nhiễm môi trường và chịu mọi chi phí xử lý phát sinh.
Đáng lưu ý, nếu việc quản lý, thải bỏ chất thải y tế không đúng quy định dẫn đến hậu quả làm lây lan dịch bệnh truyền nhiễm ra cộng đồng thì vụ việc không chỉ dừng ở xử phạt hành chính mà còn có thể bị xem xét trách nhiệm hình sự. Tùy tính chất, mức độ hậu quả xảy ra, cá nhân vi phạm có thể bị xử lý về các tội danh liên quan đến gây ô nhiễm môi trường hoặc làm lây lan dịch bệnh truyền nhiễm nguy hiểm cho người theo quy định của Bộ luật Hình sự. Trong trường hợp gây thiệt hại về sức khỏe cho khách hàng hoặc cộng đồng, chủ cơ sở còn phải bồi thường toàn bộ thiệt hại dân sự phát sinh, bao gồm chi phí điều trị, thu nhập bị mất, chi phí phục hồi sức khỏe và tổn thất tinh thần cho người bị ảnh hưởng.
Khách hàng chuẩn bị bằng chứng để bảo vệ quyền lợi
Công an đang thông báo tìm những người từng làm dịch vụ tại đây để xác minh. Nếu khách hàng từng thực hiện dịch vụ xâm lấn tại Bee Hin, cần chuẩn bị những giấy tờ, bằng chứng như thế nào để cung cấp cho cơ quan công an nhằm bảo vệ quyền lợi của mình?.
Luật sư Luật sư Nguyễn Ngọc Hùng: Những khách hàng từng sử dụng dịch vụ thẩm mỹ xâm lấn tại cơ sở Bee Hin nên chủ động phối hợp với cơ quan công an để phục vụ công tác xác minh, đồng thời bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình. Các tài liệu, chứng cứ nên chuẩn bị bao gồm: hóa đơn, phiếu thu, sao kê chuyển khoản, tin nhắn tư vấn, lịch hẹn, hình ảnh hoặc video quá trình thực hiện dịch vụ, nội dung quảng cáo trên fanpage, cũng như các giấy tờ liên quan đến tình trạng sức khỏe trước và sau khi thực hiện thẩm mỹ.
Trong trường hợp đã xuất hiện biến chứng hoặc ảnh hưởng sức khỏe, khách hàng cần nhanh chóng đi khám tại cơ sở y tế đủ điều kiện để có hồ sơ bệnh án, kết luận chuyên môn và chứng từ chi phí điều trị. Đây sẽ là căn cứ quan trọng để xác định mức độ thiệt hại cũng như trách nhiệm bồi thường của cơ sở thẩm mỹ.
Trong trường hợp khách hàng đã làm dịch vụ tại đây và gặp biến chứng (hoặc chưa gặp biến chứng nhưng muốn đòi lại tiền vì cơ sở lừa dối, không có giấy phép), thì có thể yêu cầu chủ cơ sở bồi thường thiệt hại được không?
Khách hàng có quyền yêu cầu hoàn trả chi phí đã thực hiện dịch vụ
Luật sư Luật sư Nguyễn Ngọc Hùng: Khách hàng hoàn toàn có quyền yêu cầu hoàn trả chi phí dịch vụ ngay cả khi chưa phát sinh biến chứng. Bởi lẽ, việc cơ sở thực hiện các thủ thuật thẩm mỹ xâm lấn khi chưa có giấy phép hoạt động, người thực hiện không có chứng chỉ hành nghề là hành vi vi phạm điều cấm của pháp luật trong lĩnh vực khám chữa bệnh. Giao dịch cung cấp dịch vụ trong trường hợp này có thể bị xem xét vô hiệu theo quy định của Bộ luật Dân sự.
Nếu khách hàng bị tổn hại về sức khỏe, tinh thần hoặc phát sinh chi phí điều trị, cơ sở Bee Hin còn phải bồi thường thiệt hại dân sự tương ứng. Khoản bồi thường có thể bao gồm chi phí khám chữa bệnh, thu nhập bị mất hoặc bị giảm sút, chi phí chăm sóc, phục hồi sức khỏe và khoản bù đắp tổn thất tinh thần. Trường hợp cơ sở không tự nguyện hoàn trả hoặc bồi thường, khách hàng có quyền gửi đơn khởi kiện ra Tòa án để yêu cầu giải quyết theo quy định pháp luật.
