Theo tài liệu thu thập của PV Báo Tri thức và Cuộc sống, ngày 08/06/2026, Giám đốc Trung tâm Dịch vụ tổng hợp xã Tân Hưng đã ký Quyết định số 49/QĐ-TTDVTH phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu qua mạng cho gói thầu Xây dựng thuộc dự án: Đường vành đai ấp Sóc Ruộng đi ấp Địa hạt - Sóc Dầm (giai đoạn 1). Đây là công trình hạ tầng giao thông trọng điểm cấp cơ sở, đã được phê duyệt báo cáo kinh tế - kỹ thuật tại Quyết định số 833/QĐ-UBND ngày 14/05/2026 của Chủ tịch UBND xã Tân Hưng (TP Đồng Nai) với tổng mức đầu tư 16,2 tỷ đồng, sử dụng nguồn vốn ngân sách nhà nước.
Gói thầu Xây dựng nêu trên có giá dự toán được xác định hơn 14,517 tỷ đồng. Sau quá trình mở và chấm thầu, đơn vị trúng thầu được công bố là Liên danh Công ty Thái Sơn, bao gồm hai thành viên: Công ty TNHH Một thành viên Thái Sơn (mã số thuế: 3800405177, địa chỉ tại Tổ 8, Khu phố Phú Thuận) và Công ty TNHH Một thành viên Thế Điệp (mã số thuế: 3801183382, địa chỉ tại Tổ 5, Khu phố Xa Cam 2), cùng thuộc địa bàn Phường Bình Long, TP Đồng Nai.
Giá trúng thầu làm tròn của liên danh này là 14,299 tỷ đồng. Thông qua hoạt động đấu thầu, giá trị tiết kiệm cho công quỹ chỉ đạt xấp xỉ 217,756 triệu đồng, tương đương tỷ lệ tiết kiệm rất thấp ở mức khoảng 1,5%.
Thực trạng đấu thầu rộng rãi nhưng chỉ một nhà thầu tham gia
Dữ liệu từ biên bản mở thầu mã số E-TBMT IB2600233808 hoàn thành ngày 03/06/2026 ghi nhận, chỉ duy nhất một hồ sơ dự thầu của Liên danh Công ty Thái Sơn.
Xét về lịch sử đấu trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia, cả hai thành viên trong liên danh trúng thầu đều có những chỉ số hiệu suất rất đáng lưu ý. Công ty TNHH Một thành viên Thái Sơn đã tham gia 19 gói thầu, trong đó trúng 18 gói, 1 chưa có kết quả. Tổng giá trị các gói thầu đã trúng đạt khoảng 104,813 tỷ đồng, chứng minh vị thế của một đơn vị có năng lực thầu nội vùng rất mạnh. Trong khi đó, đối tác liên danh là Công ty TNHH Một thành viên Thế Điệp cũng bộc lộ năng lực thi công hạ tầng giao thông đa dạng khi đã tham gia 39 gói thầu, trong đó trúng 35 gói, trượt 4 gói. Tổng giá trị các gói thầu đã trúng khoảng 343,883 tỷ đồng.
Góc nhìn chuyên gia về tăng cường kiểm soát hiệu quả dòng vốn công
Phân tích hiện tượng đấu thầu rộng rãi nhưng thiếu vắng sự cạnh tranh, chuyên gia Nguyễn Quốc Vũ nhìn nhận, đối với những dự án hạ tầng giao thông tuyến xã có tổng mức đầu tư lớn từ ngân sách nhà nước, mục tiêu cốt lõi của đấu thầu công khai qua mạng là huy động tối đa năng lực của xã hội nhằm tối ưu hóa chi phí đầu tư. Khi một gói thầu có giá trị lớn hơn 14 tỷ đồng chỉ thu hút duy nhất một đầu mối nộp hồ sơ, bản chất cạnh tranh của thị trường thầu bị hạn chế. Bên mời thầu cần rà soát lại xem các tiêu chí kỹ thuật trong hồ sơ mời thầu có quá chuyên biệt, vô hình trung tạo ra rào cản ngăn bước các doanh nghiệp xây lắp ngoại vùng hay không.
Dưới góc nhìn pháp lý, Luật sư Nguyễn Văn Lập (Đoàn Luật sư TP HCM) cho rằng, việc phê duyệt kết quả thầu khi có một nhà thầu duy nhất tham gia là hợp pháp nếu tuân thủ đầy đủ quy trình xử lý tình huống quy định tại Nghị định số 214/2025/NĐ-CP. Tuy nhiên, xét dưới khía cạnh quản lý nguồn lực quốc gia, việc một gói thầu giao thông quy mô lớn đạt tỷ lệ giảm giá ngân sách 1,50% đặt ra trách nhiệm giải trình lớn cho người đứng đầu đơn vị chủ đầu tư. Cơ quan quản lý địa phương cần tối ưu hóa hiệu quả tiết kiệm, đặc biệt trong bối cảnh siết chặt đầu tư công năm 2026.
PHƯƠNG PHÁP ĐÁNH GIÁ HỒ SƠ DỰ THẦU ĐỐI VỚI HÀNG HÓA, XÂY LẮP
Điều 58 Luật Đấu thầu quy định các phương pháp đánh giá hồ sơ dự thầu bao gồm: Phương pháp giá thấp nhất; Phương pháp giá đánh giá; Phương pháp kết hợp giữa kỹ thuật và giá. Phương pháp giá thấp nhất thường áp dụng cho các gói thầu đơn giản, các yêu cầu về kỹ thuật, tài chính được quy định thành các tiêu chuẩn "đạt" hoặc "không đạt". Nhà thầu nào có hồ sơ đáp ứng tất cả các tiêu chuẩn và có mức giá thấp nhất sẽ được xếp hạng thứ nhất.
Phương pháp giá đánh giá (thường dùng cho các gói thầu quy mô lớn) là phương pháp quy đổi các yếu tố về kỹ thuật, chất lượng, tiến độ và giá về cùng một mặt bằng giá để so sánh. Nhà thầu có giá đánh giá thấp nhất là nhà thầu trúng thầu. Cuối cùng, phương pháp kết hợp kỹ thuật và giá áp dụng cho các gói thầu công nghệ cao hoặc có tính chất đặc thù, trong đó điểm tổng hợp được tính theo tỷ trọng (thường kỹ thuật chiếm 70-80%, giá chiếm 20-30%).
Theo Nghị định 214/2025/NĐ-CP, hội đồng đánh giá (Tổ chuyên gia) phải có chứng chỉ hành nghề đấu thầu và phải chịu trách nhiệm cá nhân về kết quả chấm thầu. Với sự hỗ trợ của công nghệ năm 2026, việc chấm thầu qua mạng giúp loại bỏ các sai sót thủ công và đảm bảo tính khách quan. Người dân và các nhà thầu có thể tra cứu biên bản mở thầu công khai để biết giá dự thầu của các đối thủ, từ đó giám sát được sự minh bạch trong khâu chấm thầu của chủ đầu tư.