Latvia và Ukraine dự kiến xây dựng một nhà máy sản xuất máy bay không người lái (drone) chung tại khu vực Latgale, miền đông Latvia, gần biên giới với Nga và Belarus.

Thủ tướng Latvia Andris Kulbergs cho biết thông tin trên ngày 29/6 trong chuyến thăm một căn cứ quân sự tại khu vực này. Thông báo này cụ thể hóa thỏa thuận mang tên “Drone Deal” được ký ngày 9/6 giữa ông Kulbergs và Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskyy bên lề hội nghị thượng đỉnh Nordic-Baltic Eight tại Tallinn.

Latvia là quốc gia thứ sáu tham gia khuôn khổ hợp tác song phương về drone với Ukraine. Theo thỏa thuận, Ukraine sẽ cung cấp cho Latvia các loại drone tấn công, tổ hợp robot mặt đất và hệ thống drone trên biển, trong khi Latvia sẽ chuyển giao cho Ukraine các hệ thống chống drone do nước này sản xuất.

Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine Mykhailo Fedorov và người đồng cấp Latvia Raivis Melnis xác nhận trong cuộc gặp tại Kyiv ngày 13/6. Tuy nhiên, chi tiết cụ thể các loại drone được trao đổi chưa được công bố.

Khu vực Latgale, nơi dự kiến xây dựng nhà máy drone mới, vốn là một trong những vùng kinh tế khó khăn nhất của Latvia. Ông Kulbergs nhấn mạnh khu vực này cần được đầu tư và tạo việc làm, đồng thời khẳng định chính phủ sẽ “làm mọi điều cần thiết” để đặt nhà máy gần biên giới Nga. Việc xây dựng dự kiến bắt đầu trong năm nay.

Mátxcơva đã nhiều lần công khai chỉ trích vai trò bị cáo buộc của các quốc gia Baltic trong chiến tranh drone của Ukraine nhằm vào lãnh thổ Nga. Nước này cáo buộc ba nước cộng hòa nhỏ này đã mở không phận cho drone Ukraine tấn công các mục tiêu cách Kyiv hơn một nghìn km.

Việc khai trương nhà máy sản xuất drone chắc chắn sẽ vấp phải sự chỉ trích từ Mátxcơva và gần như chắc chắn bị coi là động thái leo thang. Điều này cũng có thể củng cố cáo buộc của Nga khi nhấn mạnh các quốc gia Baltic nhỏ là đối thủ đặc biệt nguy hiểm và là vấn đề cấp bách.

Các chi tiết quan trọng như vị trí chính xác của nhà máy, cơ chế chia sẻ chi phí giữa Riga và Kyiv, cũng như các loại drone sẽ được sản xuất, hiện chưa được công bố.

Bên cạnh dự án nhà máy drone chung, Thủ tướng Latvia cũng thông báo các hệ thống chống drone sẽ bắt đầu hoạt động dọc biên giới Latvia với Nga và Belarus vào tháng 7 và 8 tới đây.

Trong trường hợp có mối đe dọa từ drone, Lavia sẽ không phải đưa máy bay lên không để ứng phó, mà thay vào đó là hệ thống drone với chi phí thấp hơn nhiều.

Một quan chức cấp cao Latvia trước đó từng mô tả với Defense News về hệ thống ống phóng drone được bố trí dọc biên giới.

Thông báo ngày hôm qua được đưa ra trong bối cảnh chính trị căng thẳng tại Riga. Một chiếc drone Ukraine nghi bị lạc đã xâm nhập không phận Latvia từ phía Nga và phát nổ tại một kho chứa dầu ở Rēzekne ngày 7/5, làm hư hại bốn bồn chứa nhiên liệu trống.

Sự cố này đã dẫn đến việc Bộ trưởng Quốc phòng và Thủ tướng Evika Siliņa đồng loạt từ chức chỉ trong vài ngày. Bộ trưởng Quốc phòng hiện tại là ông Kulbergs nhậm chức ngay sau đó.