Hành tinh lạ hình dạng khác thường, thành phần khí quyển khó hiểu

PSR J2322-2650b là hành tinh ngoài Hệ Mặt trời kỳ lạ có hình dạng quả chanh, thách thức các quy luật tồn tại của một hành tinh.

Theo thông báo gần đây của NASA, kính viễn vọng không gian James Webb đã phát hiện ra một hành tinh kỳ lạ trong chòm sao Sculptor, cách Trái đất khoảng 750 năm ánh sáng. Hành tinh này, được đặt tên là "PSR J2322-2650b", có khối lượng tương đương với sao Mộc trong Hệ Mặt trời của chúng ta và quay quanh một sao xung chủ có tên là "PSR J2322-2650”.

Như chúng ta đã biết, các hành tinh thường có hình cầu. Tuy nhiên, hình dạng của "PSR J2322-2650b" khá bất thường. Các nhà khoa học tin rằng, nó có hình elip kéo dài, nhìn tổng quát nó tựa như một quả chanh.

Khoảng cách giữa "PSR J2322-2650b" và ngôi sao mẹ của nó, "PSR J2322-2650", chỉ khoảng 1,6 triệu km. Sao xung thực chất là một loại sao neutron đặc biệt. Chúng là những tàn dư đặc quánh còn sót lại sau khi một ngôi sao khổng lồ chết đi. Mặc dù "PSR J2322-2650" chỉ có đường kính khoảng 20 đến 25 km, nhưng khối lượng của nó gấp khoảng 1,4 lần khối lượng Mặt Trời.

anh-chup-man-hinh-2026-03-16-141459.png
Ảnh: @NASA.

Do nằm rất gần ngôi sao mẹ, hành tinh PSR J2322-2650b có chu kỳ quỹ đạo chỉ khoảng 7,8 giờ và bị khóa với lực tương tác thủy triều. Trong điều kiện như vậy, lực hấp dẫn mạnh mẽ từ ngôi sao mẹ sẽ hoạt động như một bàn tay vô hình, "kéo" hình dạng của hành tinh PSR J2322-2650b thành một hình elip kéo dài với trục chính hướng về phía ngôi sao mẹ.

Thực tế, điều thực sự kỳ lạ về "PSR J2322-2650b" không chỉ nằm ở hình dạng kỳ dị của nó, mà là còn ở thành phần khí quyển. Về mặt lý thuyết, một hành tinh có khối lượng tương tự như Sao Mộc sẽ có bầu khí quyển chủ yếu bao gồm hydro và heli. Tuy nhiên, theo quan sát từ Kính viễn vọng không gian James Webb, bầu khí quyển của "PSR J2322-2650b" chủ yếu bao gồm heli, ngoài ra còn có một lượng lớn các phân tử carbon dạng khí (C2 và C3). Về dấu vết của các nguyên tố khác, không có dấu vết nào được quan sát thấy.

Các nhà khoa học cho rằng, thành phần khí quyển như vậy là không thể giải thích được, bởi vì nếu bức xạ năng lượng cao từ sao xung chủ PSR J2322-2650 thổi bay khí quyển của hành tinh, thì nguyên tố nhẹ nhất, hydro, sẽ là nguyên tố đầu tiên bị cuốn đi, tiếp theo là heli, và sau đó là các nguyên tố nặng hơn như oxy và nitơ. Tuy nhiên, carbon cũng không "chống chịu" tốt hơn khi oxy và nitơ bị thổi bay. Nếu oxy hoặc nitơ bị thổi bay, carbon cũng sẽ không tránh khỏi, huống chi là heli nhẹ hơn. Đằng này, cả khí Heli và phân tử carbon dạng khí (C2 và C3) đều tồn tại một cách khó hiểu.

Các nhà khoa học cho biết, họ chưa từng phát hiện ra một hành tinh nào có thành phần khí quyển kỳ lạ như vậy trong các quan sát trước đây, và họ không thể giải thích nó một cách hợp lý trong khuôn khổ các lý thuyết hiện tại. Hiện tại, các nghiên cứu liên quan vẫn đang được tiến hành, và chúng ta hy vọng các nhà khoa học sẽ làm sáng tỏ bí ẩn này trong tương lai.

>>> Mời quý độc giả cùng xem video: “Phát hiện hơn 100 mộ táng thời kỳ Hùng Vương có niên đại khoảng 3.500 năm tại Di chỉ Vườn Chuối”. Nguồn video: VTV24.

Loài cây 'hóa thạch sống', không hề thay đổi kể từ thời khủng long đến nay

Tồn tại từ thời khủng long và gần như không thay đổi suốt hàng trăm triệu năm, cây bạch quả (Ginkgo biloba) là một trong những loài cây kỳ lạ nhất hành tinh.

Được xem là “hóa thạch sống” của thế giới thực vật. Cây bạch quả thường được gọi là “hóa thạch sống” vì tổ tiên của nó đã xuất hiện từ hơn 200 triệu năm trước, trong thời đại khủng long. Điều đáng kinh ngạc là hình dạng lá và cấu trúc của cây hầu như không thay đổi so với các hóa thạch cổ được tìm thấy. Ảnh: Pinterest.
Được xem là “hóa thạch sống” của thế giới thực vật. Cây bạch quả thường được gọi là “hóa thạch sống” vì tổ tiên của nó đã xuất hiện từ hơn 200 triệu năm trước, trong thời đại khủng long. Điều đáng kinh ngạc là hình dạng lá và cấu trúc của cây hầu như không thay đổi so với các hóa thạch cổ được tìm thấy. Ảnh: Pinterest.
Là loài duy nhất còn tồn tại của cả một ngành thực vật. Bạch quả là thành viên duy nhất còn sống của ngành thực vật cổ đại Ginkgophyta. Điều này có nghĩa là toàn bộ họ hàng gần của nó đã tuyệt chủng từ rất lâu, khiến bạch quả trở thành một nhánh tiến hóa độc đáo trong thế giới thực vật. Ảnh: Pinterest.
Là loài duy nhất còn tồn tại của cả một ngành thực vật. Bạch quả là thành viên duy nhất còn sống của ngành thực vật cổ đại Ginkgophyta. Điều này có nghĩa là toàn bộ họ hàng gần của nó đã tuyệt chủng từ rất lâu, khiến bạch quả trở thành một nhánh tiến hóa độc đáo trong thế giới thực vật. Ảnh: Pinterest.

Hành tinh giống sao Mộc đáng sợ nhất vũ trụ

Phát hiện ra một hành tinh giống sao Mộc, có màu xanh lam nằm cách Trái Đất gần 65 năm ánh sáng, hé lộ nhiều sự thật thiên văn thú vị.

Vào năm 2005, các nhà thiên văn học đã sử dụng Kính viễn vọng không gian Hubble để phát hiện một hành tinh ngoài hệ mặt trời trong chòm sao Vulpecula, cách Trái đất khoảng 64,5 năm ánh sáng. Hành tinh này được đặt tên là HD 189733b.

Tuy nhiên, khi dữ liệu quan sát tiếp tục được truyền về, đặc biệt là phân tích quang phổ với độ chính xác cực cao của Kính viễn vọng Không gian Spitzer và Kính viễn vọng Không gian James Webb trong những năm gần đây, tất cả những ảo tưởng lãng mạn về hành tinh này đều tan vỡ ngay lập tức.

Vì sao chúng ta chưa nhận được tín hiệu từ người ngoài hành tinh?

Con người mãi chưa phát hiện tín hiệu công nghệ của người ngoài hành tinh có thể là vì bị plasma và gió sao làm méo hoặc "làm mờ" trước khi tới Trái đất.

tinnn-1.jpg
Trong nghiên cứu được công bố trên tạp chí The Astrophysical Journal, các nhà nghiên cứu đã đưa ra lời giải thích về việc vì sao chúng ta chưa nhận được tín hiệu từ người ngoài hành tinh. Ảnh: Breakthrough Listen / Danielle Futselaar.
tinnn-2.jpg
Theo nhóm nghiên cứu, một vấn đề lớn là tín hiệu từ nền văn minh ngoài hành tinh có thể bị "làm mờ" hoặc mở rộng phổ tần khi đi qua plasma hỗn loạn do các ngôi sao phát ra. Ảnh: University of Central Florida.

Đọc nhiều nhất

Tin mới