Hai vụ chặn này diễn ra vào ngày 10 và 11 tháng 5, liên quan đến các máy bay động cơ cánh quạt PC-12 đã được sửa đổi mà quân đội Mỹ chủ yếu sử dụng cho nhiệm vụ trinh sát tín hiệu và do thám. Tên định danh của Mỹ cho loại máy bay này là U-28.
Trái với các thông tin ban đầu trên truyền thông Đức, dường như không có máy bay nào vi phạm không phận Áo một cách bất hợp pháp. Không quân Mỹ đã nộp đơn xin phép bay qua không phận cho hai máy bay vào ngày 10 tháng 5 nhưng không sử dụng giấy phép này.
Sau đó trong ngày, hai máy bay khác của Không quân Mỹ tiếp cận không phận Áo mà không thông báo trước, khiến các tiêm kích của Áo phải xuất kích để ngăn chặn – tuy nhiên, các máy bay Mỹ đã quay đầu trước khi vượt qua biên giới, người phát ngôn quân đội Áo, ông Michael Bauer, cho biết trong một tuyên bố trên mạng xã hội X vào thứ Tư.
Mỹ đã nộp lại đơn xin phép bay qua không phận cho ngày hôm sau và đã sử dụng giấy phép này. Không quân Áo đã điều tiêm kích để xác nhận rằng các máy bay bay qua không phận đúng với loại đã được phê duyệt. “Có những việc bạn phải tự mình kiểm chứng,” ông Bauer trả lời trên X.
Các tiêm kích Áo đã xuất kích trong một “nhiệm vụ đánh chặn ưu tiên A” vào ngày 11 tháng 5, ông Bauer cho biết hôm thứ Ba, đánh dấu mức độ khẩn cấp cao nhất trong hệ thống phân loại của không quân Áo.
Báo Der Standard, nhật báo lớn của Áo, dẫn lời chính phủ Áo cho biết tính đến thứ Tư, vẫn chưa có kết luận liệu các máy bay đã bay qua không phận Áo có đúng là những chiếc đã được cấp phép hay không. Không có thêm chi tiết nào được cung cấp về lý do quá trình xác minh kéo dài.
Áo không phải là thành viên của liên minh NATO và quy định trung lập vĩnh viễn đã được ghi vào hiến pháp nước này. Việc quân đội nước ngoài quá cảnh – dù bằng đường bộ hay đường không – đều phải được phê duyệt trước và thường chỉ được chấp thuận nếu không liên quan đến chiến tranh.
Áo là quốc gia châu Âu thứ năm đóng cửa không phận đối với các hoạt động của Mỹ liên quan đến chiến sự tại Iran, với Phó Thủ tướng Andreas Babler tuyên bố người dân Áo “không muốn dính líu gì đến chính sách hỗn loạn và chiến tranh của ông Trump.”
Vụ đánh chặn ngày 11 tháng 5 được cho là diễn ra trên dãy núi Totes Gebirge ở Thượng Áo, cách biên giới Đức hơn 60 km. Các máy bay Mỹ đã bị các tiêm kích Eurofighter Typhoon của Áo tiếp cận.
Cổng thông tin Thụy Sĩ “20 Minuten” là đơn vị đầu tiên đưa tin về vụ việc này và sau đó đã được các hãng truyền thông Đức xác nhận, mặc dù các thông tin ban đầu cho rằng đã có vi phạm không phận không được phép – một cáo buộc đã bị quân đội Áo bác bỏ vào thứ Tư.
“Chuyến bay này diễn ra sau khi một lỗi hành chính trong thủ tục cấp phép bay qua không phận đã được khắc phục,” một quan chức của Bộ Tư lệnh châu Âu của Mỹ nói với Defense News qua email. “Hoa Kỳ tiếp tục hợp tác chặt chẽ với các cơ quan chức năng Áo về mọi vấn đề liên quan đến việc bay qua không phận và hoàn toàn tuân thủ luật pháp cũng như quy trình của Áo.”
Việc công khai các vụ bay qua không phận Áo không được phép của Mỹ là rất hiếm, và các giấy phép thường được cấp trong thời bình. Vị trí địa lý của Áo – một dải đất hẹp nằm giữa các đồng minh lớn của NATO là Đức và Ý, chia cắt Bắc và Nam châu Âu – khiến nước này trở thành tuyến đường quá cảnh lý tưởng. Thụy Sĩ láng giềng cũng có chính sách trung lập tương tự.
Tiền lệ đáng chú ý nhất là vụ việc vào tháng 10 năm 2002, khi Mỹ cố gắng bí mật đưa hai máy bay tàng hình F-117A Nighthawk qua không phận Áo bằng cách chỉ nộp kế hoạch bay cho máy bay tiếp dầu KC-10A đi cùng. Các tiêm kích Draken của Áo đã phát hiện ra các máy bay không khai báo và Vienna sau đó đã gửi công hàm ngoại giao phản đối chính thức.