Một cuộc tấn công bằng máy bay không người lái đã gây ra hỏa hoạn gần nhà máy điện hạt nhân Barakah duy nhất của Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) hôm 17/5.
Giới chức nước này cho rằng đây là “một vụ tấn công khủng bố vô cớ”. Chưa rõ ai đứng sau vụ tấn công nhưng vụ việc khiến dư luận lo ngại nguy cơ chiến sự bùng phát trở lại khi Mỹ và Iran đều phát tín hiệu sẵn sàng đối đầu.
Sự leo thang nguy hiểm
Bộ Quốc phòng UAE cho biết 3 máy bay không người lái đã xâm nhập qua biên giới phía tây với Ả Rập Xê Út, 2 chiếc còn lại bị đánh chặn. Nhà chức trách đang điều tra bên nào đứng sau vụ tấn công. Trước đây, Iran và các lực lượng dân quân Shiite đồng minh tại Iraq từng bị cáo buộc nhiều lần tiến hành các vụ tấn công bằng máy bay không người lái nhằm vào các quốc gia vùng Vịnh trong chiến sự.
“Dù do tác nhân chính hay thông qua các lực lượng ủy nhiệm, vụ tấn công này là một sự leo thang nguy hiểm”, Anwar Gargash, cố vấn ngoại giao của Tổng thống UAE, viết trên mạng xã hội.
Ả Rập Xê Út lên án vụ tấn công và sau đó thông báo đã đánh chặn 3 máy bay không người lái xâm nhập từ không phận Iraq.
Nhà máy điện hạt nhân Barakah trị giá 20 tỷ USD được UAE xây dựng với sự hỗ trợ của Hàn Quốc, đi vào hoạt động từ năm 2020. Đây là nhà máy điện hạt nhân duy nhất tại thế giới Ả Rập và có thể đáp ứng 1/4 nhu cầu năng lượng của UAE.
Theo AP, vụ tấn công vào nhà máy điện hạt nhân ở UAE không gây thương vong hay rò rỉ phóng xạ.
Cơ quan quản lý hạt nhân UAE cho biết đám cháy không ảnh hưởng đến an toàn nhà máy và “tất cả các tổ máy vẫn vận hành bình thường”. Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) của Liên Hợp Quốc xác nhận vụ tấn công gây cháy ở máy phát điện và một lò phản ứng đang phải sử dụng máy phát điện diesel khẩn cấp.
Đây là lần đầu tiên nhà máy Barakah với 4 lò phản ứng bị tấn công kể từ khi cuộc xung đột giữa Mỹ và Iran nổ ra hôm 28/2. Lực lượng Houthi do Iran hậu thuẫn ở Yemen từng tuyên bố tấn công nhà máy khi đang xây dựng năm 2017, nhưng Abu Dhabi phủ nhận.
Chương trình hạt nhân của UAE khác biệt với Iran và Israel
UAE đã ký thỏa thuận nghiêm ngặt với Mỹ về nhà máy điện hạt nhân, gọi là “thỏa thuận 123”, theo đó UAE cam kết không làm giàu uranium trong nước và không tái chế nhiên liệu đã qua sử dụng nhằm xoa dịu lo ngại việc phổ biến vũ khí hạt nhân. Nguồn uranium của UAE được nhập khẩu.
Điều này hoàn toàn khác với chương trình hạt nhân của Iran, vốn là tâm điểm căng thẳng kéo dài với Mỹ và Israel.
Iran khẳng định chương trình hạt nhân của họ phục vụ mục đích hòa bình, nhưng đã làm giàu uranium gần mức vũ khí. Iran cũng thường xuyên hạn chế hoạt động của các thanh sát viên Liên Hợp Quốc, đặc biệt là từ sau cuộc chiến 12 ngày với Israel năm 2025.
Israel được cho là quốc gia duy nhất trong khu vực sở hữu vũ khí hạt nhân, nhưng chưa bao giờ xác nhận hay phủ nhận điều này. Iran từng tấn công gần cơ sở hạt nhân Dimona của Israel trong khi cuộc chiến diễn ra.
Các nhà máy điện hạt nhân ngày càng trở thành mục tiêu trong các cuộc xung đột gần đây. Trong cuộc chiến Mỹ - Iran, Tehran nhiều lần tuyên bố nhà máy điện hạt nhân Bushehr của nước này bị tấn công, dù không có thiệt hại trực tiếp nào đối với lò phản ứng hay rò rỉ phóng xạ.
Mỹ cảnh báo Iran, lệnh ngừng bắn mong manh
Lệnh ngừng bắn giữa Mỹ và Iran vẫn mong manh trong khi các nỗ lực ngoại giao nhằm đạt được hòa bình bền vững chưa có tiến triển. Trong khi đó, giao tranh giữa Israel và nhóm vũ trang Hezbollah do Iran hậu thuẫn tại Lebanon tiếp tục leo thang, bất chấp lệnh ngừng bắn trên danh nghĩa.
“Đối với Iran, thời gian không còn nhiều, họ nên hành động nhanh chóng, nếu không sẽ chẳng còn lại gì”, Tổng thống Mỹ Donald Trump đăng trên mạng xã hội cảnh báo Iran, ngay sau cuộc điện đàm với Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu.
Đáp lại, Iran tuyên bố lực lượng vũ trang nước này sẵn sàng khai hỏa.
“Các lực lượng vũ trang của chúng tôi đã sẵn sàng khai hỏa, đồng thời hoạt động ngoại giao vẫn tiếp tục”, Mohsen Rezaei, cố vấn quân sự của Lãnh tụ tối cao Iran, phát biểu trên truyền hình nhà nước.
Israel được cho là đang phối hợp với Mỹ về khả năng nối lại các cuộc tấn công nhằm vào Iran, theo hai nguồn tin am hiểu tình hình, trong đó có một sĩ quan quân đội Israel. Họ yêu cầu giấu tên vì đang thảo luận về các kế hoạch quân sự mật.
Phát biểu trước nội các hôm 17/5, Thủ tướng Netanyahu nói rằng: “Chúng tôi cũng đang cảnh giác với Iran và đã sẵn sàng cho mọi kịch bản”.
Trên truyền hình nhà nước Iran, các MC trên ít nhất hai kênh xuất hiện với vũ khí trong các chương trình trực tiếp.
Trong một kênh, Mobina Nasiri cho biết cô đã nhận được vũ khí từ một cuộc tụ họp tại Quảng trường Vanak ở Tehran. “Tôi tuyên bố sẵn sàng hy sinh vì đất nước”, cô nói.
>>> Mời độc giả xem thêm video: Bế tắc đàm phán Mỹ - Iran
