Mới đây, các bác sĩ Khoa Nội tim mạch người lớn, Trung tâm Tim mạch, Bệnh viện E đã liên tiếp thực hiện thành công kỹ thuật thay van động mạch chủ qua da (TAVI) cho hai người bệnh 91 tuổi và 74 tuổi, đều mắc hẹp khít van động mạch chủ kèm suy tim nặng.

Kỹ thuật TAVI cứu sống 2 bệnh nhân cao tuổi

Cụ bà 91 tuổi có tiền sử hai lần nhồi máu cơ tim, suy thận độ 2B và được theo dõi hẹp van động mạch chủ suốt 8 năm. Những năm gần đây, người bệnh liên tục nhập viện vì khó thở, phù phổi cấp nguy kịch.

TS.BS Phan Thảo Nguyên, Phó Giám đốc Bệnh viện E, Trưởng khoa Nội tim mạch người lớn, Trung tâm Tim mạch cho biết, thời điểm nhập viện gần đây, cụ bà trong tình trạng suy tim nặng, phụ thuộc hoàn toàn vào oxy, không thể đi lại, phải dùng thuốc trợ tim và lợi tiểu cưỡng bức. Chức năng thận suy giảm khiến lượng nước tiểu chỉ còn hơn 1 lít/ngày.

Kết quả chụp CT 512 dãy cho thấy toàn bộ hệ thống động mạch chủ của người bệnh bị vôi hóa nặng. Động mạch chậu - đùi hai bên hẹp chỉ còn khoảng 4,7 mm tại vị trí hẹp nhất, vừa khít với kích thước dụng cụ can thiệp.

"Bài toán đặt ra lúc này là phải thay van động mạch chủ. Tuy nhiên, với một cụ bà đã 91 tuổi, cơ thể suy đa tạng, nếu tiến hành mổ mở theo phương pháp truyền thống thì tiên lượng hồi sức hậu phẫu cực kỳ nặng nề”, TS Nguyên chia sẻ.

Các bác sĩ quyết định nong van động mạch chủ trước. Sau hai lần nong van thành công, người bệnh cai được oxy, cải thiện khả năng hô hấp. Đến ngày thứ 5, êkíp can thiệp tiến hành thay van động mạch chủ qua da bằng đường đùi.

Sau hơn 1,5 giờ can thiệp, van tim mới được đặt chính xác, không hở cạnh chân van. Chỉ 4 giờ sau thủ thuật, cụ bà được rút ống nội khí quản, có thể ăn uống và đi lại.

Ca bệnh thứ hai là cụ ông 74 tuổi từng được phẫu thuật thay hai van tim sinh học tại Trung tâm Tim mạch cách đây 11 năm. Gần đây, người bệnh xuất hiện khó thở, đau ngực. Kết quả kiểm tra cho thấy hẹp 60 - 70% động mạch liên thất trước, đồng thời van sinh học cũ đã thoái hóa theo thời gian.

Theo TS.BS Phan Thảo Nguyên, khó khăn lớn nhất là cấu trúc van sinh học cũ. May mắn, loại van được cấy ghép trước đây thuộc dòng có thể nong giãn và phá vòng van để thực hiện kỹ thuật “van trong van”.

Các bác sĩ đã đo đạc chính xác thông số và tiến hành đặt một van TAVI mới vào bên trong van sinh học cũ đã thoái hóa. Ca can thiệp kéo dài hơn 1 giờ và diễn ra thuận lợi. Hiện sức khỏe người bệnh ổn định, có thể sinh hoạt bình thường.

Mở cơ hội sống cho người bệnh cao tuổi

TS.BS Phan Thảo Nguyên cho biết, TAVI được xem là bước tiến lớn trong can thiệp tim mạch hiện đại, đặc biệt phù hợp với người cao tuổi hoặc người không đủ điều kiện phẫu thuật mở.

Khác với phương pháp mổ hở phải cưa xương ức, ngừng tim và sử dụng tuần hoàn ngoài cơ thể, TAVI chỉ cần đưa van tim nhân tạo qua ống thông từ động mạch đùi có kích thước khoảng 5 - 6 mm.

Theo các chuyên gia tim mạch, sau can thiệp khoảng 12 - 24 giờ, người bệnh có thể ngồi dậy, đi lại sớm. Thời gian nằm viện thường khoảng 5 ngày.

Hiện tại, Việt Nam mới có khoảng 8 trung tâm tim mạch lớn triển khai thường quy kỹ thuật này. Riêng kỹ thuật “van trong van” đặc biệt phức tạp, cả nước mới thực hiện hơn 30 ca, trong đó Trung tâm Tim mạch, Bệnh viện E đã thực hiện 8 ca.

TS.BS Phan Thảo Nguyên cho biết, tỷ lệ mắc bệnh van động mạch chủ hiện chiếm khoảng 5 - 6% dân số. Diễn tiến bệnh thường âm thầm trong nhiều năm, nhưng khi đã xuất hiện triệu chứng như ngất, khó thở, rối loạn nhịp hoặc đau ngực, nguy cơ tử vong trong vòng 1 - 2 năm nếu không can thiệp có thể lên tới 80 - 90%.

Theo các bác sĩ, trong bối cảnh già hóa dân số ngày càng rõ rệt, nhu cầu tiếp cận các kỹ thuật can thiệp tim mạch ít xâm lấn như TAVI sẽ tiếp tục gia tăng.

Tuy nhiên, chi phí điều trị hiện vẫn còn cao, là rào cản với nhiều người bệnh. Các chuyên gia kỳ vọng bảo hiểm y tế sẽ từng bước mở rộng mức chi trả để tăng cơ hội tiếp cận kỹ thuật hiện đại cho người dân.

>>> Mời quý độc giả xem thêm video Người dân sắp được khám sức khỏe định kỳ miễn phí khoảng 350.000 đồng/lượt: