Quan sát của Báo Tri thức và Cuộc sống cho thấy, bên cạnh những dấu hiệu bất thường về phương án bố trí nhân sự và thiết bị thi công chắp vá, hoạt động đấu thầu của Công ty TNHH Thúy Như tại địa bàn tỉnh Tây Ninh còn bộc lộ một bức tranh tài chính đáng quan ngại. Những con số giảm giá mang tính chất tượng trưng tại hàng loạt dự án hạ tầng giao thông, dân dụng do chính quyền cấp xã làm chủ đầu tư đang đi ngược lại mục tiêu tối ưu hóa ngân sách nhà nước, đặt ra yêu cầu cấp bách về việc chấn chỉnh công tác kiểm soát dòng vốn ở cấp cơ sở.

Dữ liệu thống kê toàn diện lịch sử hoạt động của Công ty TNHH Thúy Như thể hiện rõ nét dấu ấn của một nhà thầu hoạt động tập trung tại địa bàn quen thuộc. Trong tổng số 46 gói thầu đã tham gia, doanh nghiệp này được tuyên trúng thầu tới 36 gói thầu, đạt tỷ lệ thành công áp đảo, trong đó số lượng công trình được thực hiện trên địa bàn nội tỉnh Tây Ninh lên tới 97,8%.

Đáng chú ý, hiệu suất trúng thầu của doanh nghiệp này gắn liền với một mối quan hệ khép kín cùng các đối tác quen thuộc. Hồ sơ hệ thống lưu vết thể hiện, Công ty TNHH Thúy Như đã giành chiến thắng tuyệt đối tại 15 trên 15 gói thầu (đạt tỷ lệ trúng thầu 100%) do Công ty TNHH MTV Xây dựng Khánh Huy TN (tiền thân là Công ty TNHH MTV Xây dựng Nguyễn Phi Dũng) đứng tên làm bên mời thầu hoặc đơn vị tư vấn đánh giá hồ sơ. Song song đó, doanh nghiệp này cũng duy trì thành tích bất bại khi trúng thầu 4 trên 4 gói thầu tại Ban Quản lý dự án xã Bến Cầu, tỉnh Tây Ninh.

Phản hồi lại các băn khoăn của dư luận về việc liên tục trúng thầu tại các đơn vị này, văn bản trả lời của Công ty TNHH Thúy Như cho rằng, mức giá dự thầu được doanh nghiệp xây dựng dựa trên cơ sở nghiên cứu kỹ lưỡng hồ sơ mời thầu, định mức kinh tế kỹ thuật và điều kiện thi công thực tế tại hiện trường. Tuy nhiên, dưới góc nhìn chuyên môn, lập luận này chưa khỏa lấp được sự bất thường của một phân khúc thị trường thiếu vắng tính cạnh tranh sòng phẳng. Đây là nơi các nhà thầu mới thường bị gạt bỏ bởi những rào cản kỹ thuật tiểu tiết, nhường lại cơ hội trúng thầu cho đơn vị quen thuộc đưa ra mức giá sát nút dự toán.

Dấu hiệu lãng phí ngân sách từ những gói thầu tiết kiệm 1%

Bài toán tối ưu hóa hiệu quả kinh tế cho dòng vốn đầu tư công tại cơ sở đang xuất hiện nhiều dấu hỏi lớn khi hàng loạt dự án hạ tầng giao thông và mương thoát nước nông thôn trên địa bàn tỉnh Tây Ninh ghi nhận tỷ lệ tiết kiệm ngân sách rập khuôn ở mức rất thấp, chỉ dao động quanh ngưỡng 1%.

Tại gói thầu Xây lắp và Đảm bảo giao thông thuộc dự án Mương thoát nước từ Bách Hóa Xanh đến nhà ông Lâm Văn Quang do Ban Quản lý dự án xã Bến Cầu làm Chủ đầu tư, giá gói thầu được duyệt là 3.535.063.398 đồng. Liên danh Công ty TNHH Thúy Như và Công ty TNHH MTV Ngọc Vân Khánh là đơn vị duy nhất tham dự thầu và dễ dàng trúng thầu với mức giá 3.499.150.379 đồng, tương ứng với tỷ lệ tiết kiệm ngân sách chỉ 1,02% (mức giảm giá khoảng 35,9 triệu đồng).

Kịch bản này tiếp tục lặp lại rập khuôn tại gói thầu Xây lắp và Đảm bảo giao thông thuộc dự án Nâng cấp đường vào trường THCS Khưu Văn Chông, Tiểu học An Thạnh, cũng do Ban Quản lý dự án xã Bến Cầu làm Chủ đầu tư. Dự án có giá gói thầu được phê duyệt là 2.783.649.128 đồng. Vẫn là Liên danh Thúy Như - Ngọc Vân Khánh tham dự thầu và trúng thầu sát nút giá trần ở mức 2.755.101.131 đồng, mang lại tỷ lệ tiết kiệm nhỏ giọt 1,02% cho ngân sách nhà nước.

Tương tự, tại dự án Trường Mầm non Long Thuận do Ban Quản lý dự án xã Long Thuận làm Chủ đầu tư, giá gói thầu xây lắp được phê duyệt là 2.898.642.593 đồng. Công ty TNHH Thúy Như tham gia với tư cách nhà thầu độc lập và trúng thầu với giá 2.868.642.637 đồng, tương ứng với tỷ lệ giảm giá tượng trưng chỉ là 1,03%.

Sự bất cập về mặt tài chính càng trở nên nghiêm trọng khi đối chiếu phương án giá của Thúy Như với kết quả đánh giá hồ sơ của đối thủ cạnh tranh trực tiếp. Tại dự án Trường Mầm non Long Thuận, Công ty TNHH Thiết kế Kiến trúc và Xây dựng Đại Phát đã nộp hồ sơ dự thầu với mức giá cực kỳ cạnh tranh là 2.555.377.229 đồng, chủ động đề xuất mức giảm giá sâu lên tới 11,82%. Thế nhưng, thay vì lựa chọn phương án kinh tế tối ưu này để giúp ngân sách địa phương dôi dư, tiết kiệm trực tiếp 313.265.408 đồng chênh lệch, Tổ chuyên gia chấm thầu thuộc Công ty TNHH MTV Xây dựng Khánh Huy TN (tiền thân là Công ty TNHH MTV Xây dựng Nguyễn Phi Dũng) lại loại bỏ nhà thầu Đại Phát bằng các rào cản kỹ thuật hành chính.

Hiện tượng chuỗi gói thầu từ Chào hàng cạnh tranh qua mạng đến Chỉ định thầu rút gọn liên tiếp rơi vào tay một nhà thầu duy nhất với tỷ lệ tiết kiệm tượng trưng quanh mức 1% là một dấu hiệu bất thường, bộc lộ sự thiếu hiệu quả trong công tác đàm phán giá của các chủ đầu tư. Thực trạng này đi ngược lại hoàn toàn tinh thần siết chặt kỷ cương quản lý dòng vốn đầu tư công và hướng dẫn về giải pháp tiết kiệm theo Công văn số 5557/BTC-QLĐT ngày 05/05/2026 của Bộ Tài chính. Văn bản này yêu cầu các địa phương phải tăng cường giải pháp giám sát, kiểm tra chuyên sâu, đặc biệt siết chặt việc thương thảo giá nhằm ngăn ngừa tình trạng lãng phí nguồn vốn ngân sách nhà nước.

Mô hình hành chính mới và yêu cầu thắt chặt cơ chế kiểm soát quyền lực

Sự xuất hiện của chuỗi gói thầu xây lắp siêu tiết kiệm trên địa bàn tỉnh Tây Ninh đặt ra một bài toán quản lý vĩ mô hết sức bức thiết trong bối cảnh hành chính quốc gia mới. Căn cứ theo Nghị quyết số 202/2025/QH15 của Quốc hội, bộ máy chính quyền địa phương toàn quốc đã chính thức được tinh gọn, xóa bỏ hoàn toàn cấp chính quyền trung gian, thiết lập mô hình quản lý mới chỉ bao gồm hai cấp: cấp Tỉnh và cấp Xã.

Sự thay đổi mang tính lịch sử này đồng nghĩa với việc thẩm quyền tự chủ mua sắm, phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu và phân bổ dòng vốn được phân cấp mạnh mẽ cho chính quyền cơ sở, cụ thể là Ủy ban nhân dân cấp xã, cùng các Ban Quản lý dự án trực thuộc xã Long Thuận, xã Bến Cầu. Tuy nhiên, khi quyền lực tài chính được hạ tầng hóa về cấp cơ sở nhưng nếu thiếu đi các thiết chế giám sát thường xuyên đủ sắc bén từ cơ quan chuyên môn cấp tỉnh, các địa bàn cấp xã rất dễ tạo kẽ hở cho các mối quan hệ lợi ích cục bộ bám rễ.

Những hạn chế thực tế này đòi hỏi cơ quan quản lý nhà nước về đấu thầu, trực tiếp là Sở Tài chính tỉnh Tây Ninh, phải khẩn trương kích hoạt cơ chế giám sát thường xuyên hoạt động đấu thầu của các chủ đầu tư theo quy định tại Nghị định số 214/2025/NĐ-CP. Đồng thời, các địa phương phải thực thi nghiêm túc tinh thần kỷ cương thép tại Chỉ thị số 12/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ về việc tăng cường, nâng cao hiệu lực, hiệu quả, trách nhiệm trong công tác đấu thầu. Đây là giải pháp then chốt để bảo đảm tính cạnh tranh, công bằng, minh bạch, triệt tiêu hiện tượng hạn chế cạnh tranh và ngăn ngừa nguy cơ thất thoát, lãng phí dòng vốn ngân sách nhà nước tại các vùng nông thôn.

Báo Tri thức và Cuộc sống tiếp tục thông tin./.