Dịp Tết Trung thu cận kề cũng là thời điểm nhu cầu mua sắm bánh kẹo, gửi quà tri ân gia tăng mạnh mẽ. Nắm bắt tâm lý này, các đối tượng tội phạm công nghệ cao đã nhanh chóng dựng lên những kịch bản tặng quà miễn phí tinh vi nhằm dẫn dụ người dân sập bẫy. Trang thông tin của cơ quan công an tại nhiều địa phương như Hưng Yên, Quảng Ngãi, Đồng Nai... đồng loạt phát đi cảnh báo khẩn về phương thức lừa đảo mới thông qua mã QR đính kèm bưu phẩm.

Bưu phẩm bất ngờ và cái bẫy mang tên "Mã QR"

Theo cơ quan công an, thủ đoạn chung của các đối tượng là lợi dụng thông tin cá nhân của người dân bị rò rỉ trên mạng để gửi bưu phẩm chứa bánh Trung thu, trà, voucher giảm giá... đến tận nhà dù nạn nhân không hề đặt mua. Bên ngoài bưu phẩm thường in nhãn “Quà tri ân khách hàng thân thiết”, “Nhận quà miễn phí” đi kèm logo của các sàn thương mại điện tử hoặc thương hiệu lớn nhằm tạo lòng tin.

Bên trong mỗi hộp quà hoặc thiệp hướng dẫn đều in nổi bật một mã QR kèm lời mời chào hấp dẫn: quét mã để “xác thực thông tin nhận quà”, “nhận tiền lì xì” hoặc “kích hoạt phiếu mua hàng”.

Thực chất, việc quét mã QR không tự động chiếm quyền điều khiển điện thoại, nhưng nguy hiểm nằm ở những bước tiếp theo. Khi người dân làm theo hướng dẫn:

• Chuyển hướng đến website giả mạo: Nạn nhân bị đưa đến các trang web có giao diện giống hệt ngân hàng, sàn thương mại điện tử chính thống và được yêu cầu nhập số căn cước công dân, tài khoản ngân hàng, mật khẩu và mã OTP xác thực.
• Cài đặt mã độc: Một số kịch bản yêu cầu người nhận tải ứng dụng (dạng tệp .apk lạ) với lý do để “kích hoạt voucher”. Từ đó, mã độc sẽ âm thầm giám sát thao tác bàn phím, đánh cắp tin nhắn OTP và chiếm quyền điều khiển thiết bị.
• Yêu cầu nộp phí: Nạn nhân bị yêu cầu chuyển trước một khoản tiền nhỏ gọi là “phí vận chuyển”, “phí kích hoạt tài khoản nhận thưởng” trước khi đối tượng cắt đứt hoàn toàn liên lạc.

Dấu hiệu nhận diện kẻ gian

Lực lượng chức năng chỉ ra một số điểm bất thường mà người dân cần đặc biệt lưu tâm:

Bất ngờ nhận quà tặng có giá trị từ người gửi lạ, không rõ danh tính hoặc từ các đơn vị mà bản thân chưa từng giao dịch.

Quà tặng mang danh “miễn phí” nhưng lại yêu cầu người nhận cung cấp quá nhiều thông tin nhạy cảm (tên đăng nhập ứng dụng ngân hàng, mật khẩu, mã OTP, số thẻ tín dụng).

Mã QR dẫn tới các đường link lạ, tên miền có ký tự bất thường hoặc sai lệch so với tên miền chính thống của doanh nghiệp.

Yêu cầu chuyển khoản đặt cọc hoặc đóng các loại phí vô lý để được nhận quà/tiền thưởng.

Khuyến cáo từ lực lượng chức năng

Để chủ động bảo vệ tài sản và thông tin cá nhân, cơ quan công an khuyến cáo người dân:

1. Tuyệt đối không quét mã QR lạ in trên các bưu phẩm, tờ rơi gửi tới nhà mà không rõ nguồn gốc.

1. Không tin vào logo hay bao bì: Kẻ gian hoàn toàn có thể in ấn, sao chép hình ảnh nhãn hiệu nổi tiếng một cách dễ dàng. Hãy chủ động liên hệ tổng đài chính thức của doanh nghiệp để xác minh.

1. Bảo mật tuyệt đối: Không bao giờ cung cấp mật khẩu Internet Banking, mã PIN, mã OTP cho bất kỳ ai hoặc nhập vào bất kỳ trang web nào qua liên kết lạ.
2. Không cài đặt tệp lạ: Tuyệt đối không cài file đuôi .apk hay các ứng dụng ngoài kho chính thức (Google Play, App Store).

Nếu đã lỡ quét mã và truy cập trang web, hãy lập tức thoát ra ngay khi chưa điền dữ liệu. Trong trường hợp đã trót nhập thông tin tài khoản ngân hàng hoặc mã OTP, người dân cần gọi ngay đến đường dây nóng của ngân hàng để yêu cầu khóa tài khoản khẩn cấp. Nếu phát hiện bị chiếm đoạt tiền hoặc thiết bị bị kiểm soát từ xa, cần nhanh chóng sao lưu bằng chứng (hình ảnh bưu phẩm, tin nhắn, mã QR, lịch sử chuyển khoản) và trình báo đến cơ quan công an gần nhất để được xử lý kịp thời.