Theo phóng viên TTXVN tại Washington, khoảng 100 tỷ USD tiền hoàn thuế quan của Mỹ đã được chuyển sang giai đoạn chi trả thông qua hệ thống mới của Cơ quan Hải quan và Bảo vệ Biên giới Mỹ (CBP), sau khi Tòa án Tối cao Mỹ bác bỏ một phần cơ sở pháp lý đối với các mức thuế khẩn cấp do Tổng thống Donald Trump áp đặt.

Các khoản tiền hoàn thuế bắt đầu được phản ánh trong báo cáo tài chính quý 2/2026 của nhiều tập đoàn lớn. Amazon cho biết đã nhận khoảng 600 triệu USD tiền hoàn thuế quan.

Apple thông báo khoản hoàn thuế đóng góp khoảng 11 cent vào lợi nhuận pha loãng trên mỗi cổ phiếu, tương đương khoảng 2,2 tỷ USD. Caterpillar cho hay khoản tiền này góp phần giúp biên lợi nhuận hoạt động vượt dự báo, trong khi PepsiCo cho rằng tiền hoàn thuế giúp bù đắp một phần áp lực gia tăng chi phí nguyên liệu.

Tháng 2/2026, với tỷ lệ bỏ phiếu 6-3, Tòa án Tối cao Mỹ đã bác bỏ việc chính quyền Tổng thống Trump sử dụng Đạo luật Quyền hạn Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế (IEEPA) để áp đặt một loạt mức thuế, trong đó có các mức thuế được công bố trong chương trình mà Nhà Trắng gọi là "Ngày Giải phóng."

Tòa án sau đó giao cho Tòa án Thương mại Quốc tế Mỹ xử lý các vấn đề liên quan đến việc hoàn trả tiền thuế.

Theo ước tính của chính phủ, tổng số tiền có thể phải hoàn lên tới khoảng 166 tỷ USD. Như vậy, khoảng 100 tỷ USD đã được đưa vào quy trình chi trả, trong khi hàng chục tỷ USD còn lại vẫn đang chờ được giải quyết. CBP sau đó triển khai hệ thống CAPE nhằm xử lý số lượng lớn hồ sơ hoàn thuế.

Tại một phiên điều trần trước Tòa án Thương mại Quốc tế Mỹ ngày 7/8, Thẩm phán Richard Eaton đánh giá hệ thống này đã đạt tiến triển đáng kể.

Tuy nhiên, ông lưu ý hàng nghìn nhà nhập khẩu quy mô nhỏ vẫn gặp khó khăn trong việc tiếp cận khoản tiền được hoàn trả.

Các khoản hoàn thuế đang tạo ảnh hưởng đáng kể đến kết quả kinh doanh của nhiều doanh nghiệp. Giám đốc Tài chính Johnson & Johnson Joseph Wolk cho biết các khoản hoàn thuế dự kiến cải thiện khoảng 75 điểm cơ bản đối với biên lợi nhuận hoạt động trước thuế của công ty.

PepsiCo cũng dự kiến tiền hoàn thuế đóng góp khoảng 1 điểm phần trăm vào mức tăng lợi nhuận trên mỗi cổ phiếu trong năm nay.

Tuy nhiên, không phải toàn bộ số tiền hoàn thuế đều được doanh nghiệp giữ lại. FedEx cho hay khoảng 800 triệu USD trong số dư tiền mặt liên quan đến các khoản hoàn thuế sẽ được sử dụng để hoàn trả cho khách hàng.

Amazon cũng cho biết sẽ liên hệ trực tiếp với khách hàng trong một số trường hợp có thể xác định cụ thể số thuế quan đã được chuyển vào giá mua hàng.

Việc hoàn thuế cũng phát sinh các tranh chấp mới giữa doanh nghiệp và người tiêu dùng. Một số khách hàng đã khởi kiện các công ty như Adidas, General Motors, Mattel, Microsoft, Nike và Target, cho rằng doanh nghiệp giữ lại khoản tiền thuế mà thực tế người tiêu dùng đã phải chi trả thông qua giá hàng hóa. General Motors bác bỏ lập luận này, cho rằng khách hàng đã nhận đúng sản phẩm tương ứng với số tiền họ thanh toán.

Tranh chấp về hoàn thuế diễn ra trong bối cảnh chính quyền Tổng thống Trump tiếp tục áp dụng các mức thuế mới dựa trên những cơ sở pháp lý khác sau phán quyết của Tòa án Tối cao. Một số biện pháp mới cũng đang bị thách thức tại tòa án.

Các doanh nghiệp vì vậy cảnh báo khoản tiền hoàn thuế hiện nay chủ yếu mang tính lợi ích một lần, không phản ánh sự thay đổi lâu dài trong chi phí thương mại.

Nếu các mức thuế mới tiếp tục được duy trì hoặc mở rộng, doanh nghiệp có thể phải đối mặt trở lại với chi phí nhập khẩu cao hơn trong những quý tới.

Về phía chính quyền, việc hoàn trả số tiền lớn đang đặt ra bài toán hành chính và tài chính đáng kể, trong khi các nhà nhập khẩu phải tiếp tục chờ đợi để xác định chính xác số tiền được hoàn và thời điểm nhận tiền.

Đồng thời, tranh chấp pháp lý về thẩm quyền áp thuế của tổng thống và cách thức hoàn trả đang tiếp tục có thể ảnh hưởng đến chính sách thương mại của Mỹ trong thời gian tới./.