Sardinia - hòn đảo ngoài khơi bờ biển Italy - là nơi tồn tại hàng ngàn tháp đá cổ xưa được gọi là nuraghe. Trong khi một số tháp đứng riêng lẻ, những công trình khác lại là quần thể kiến ​​trúc đồ sộ với các bức tường, sân trong và các làng mạc liền kề.

Các nuraghe, hay còn gọi nuraghi, được xây dựng trên đảo Sardinia ở Địa Trung Hải cách đây gần 4.000 năm. Những tháp đá này vô cùng kiên cố và đã tồn tại hàng ngàn năm. Điều này cho thấy nền văn minh Nuragic đã có kiến thức đi trước thời đại về việc xây dựng những công trình trường tồn với thời gian

Qua nhiều thập kỷ, các nhà khảo cổ học đã phát hiện 7.000 nuraghe trên đảo Sardinia. Đến nay, họ vẫn đang nỗ lực giải mã người Nuragic xây những tháp đá này với mục đích gì.

Người Nuragic sinh sống ở Sardinia từ khoảng năm 1900 trước Công nguyên đến năm 700 trước Công nguyên. Nền văn minh này đã thống trị khu vực Địa Trung Hải trong nhiều thế kỷ. Họ tham gia cả thương mại và chiến tranh, nắm quyền kiểm soát nhiều cảng trên đảo.

Sardinia rất giàu khoáng sản, chủ yếu là đồng và chì. Người Nuragic là những thợ kim loại lành nghề. Họ nhập khẩu thiếc từ các vùng Địa Trung Hải để làm tượng đồng hình người và động vật cũng như các hiện vật khác như kiếm và đồ trang sức.

Các nhà khảo cổ học đã nghiên cứu về nuraghe và chia những tháp đá cổ xưa của người Nuragic thành 3 nhóm chính: protonuraghe, tholos nuraghe và complex nuraghe.

Protonuraghe là phiên bản sớm nhất của cấu trúc nuraghe, có thể được xây dựng trong khoảng thời gian từ năm 1700 trước Công nguyên đến năm 1500 trước Công nguyên. Chúng không tròn hoặc hình nón như các công trình sau này và thay vì một căn phòng tròn bên trong, chúng có những hành lang dài và hẹp.

Giống như tất cả các nuraghe khác, protonuraghe được người Nuragic xây dựng mà không dùng vữa hoặc bất cứ chất kết dính nào. Họ cẩn thận, tỉ mỉ xếp từng khối đá vừa khít vào nhau thành một cấu trúc hoàn hảo và chắc chắn. Công trình này thường có một cầu thang dẫn lên mái bằng và trên đó dường như có túp lều bằng gỗ.

Các nuraghe trong giai đoạn tiếp theo có thiết kế phức tạp hơn. Trong đó, nuraghe tholos - cấu trúc được thấy phổ biến nhất khắp Sardinia ngày nay - là một tòa tháp hình nón đơn độc trông giống như tổ ong. Công trình này có 2 hoặc 3 tầng, được làm hoàn toàn bằng đá. Một số nuraghe tholos có chiều cao khoảng 18m. Một hành lang ngắn dẫn đến một căn phòng tròn bên trong và một cầu thang xoắn ốc dẫn lên đỉnh của công trình. Những khe hở nhỏ giữa các tảng đá giúp ánh sáng xuyên vào bên trong.

Trong khi đó, complex nuraghe là những công trình phức tạp, thường gồm một tháp ở vị trí trung tâm với nhiều tháp nhỏ hơn bao xung quanh. Các công trình được kết nối với nhau bằng những bức tường thành kiên cố với các lối đi tạo thành một sân trong. Một số complex nuraghe có 2 hoặc 3 lớp tường và tòa tháp trung tâm cao tới 30m.

Một trong những công trình thuộc loại complex nuraghe có tên Su Nuraxi di Barumini ở đảo Sardinia. Công trình cổ xưa này đã được UNESCO công nhận là Di sản Thế giới vào năm 1997.

Các nhà nghiên cứu đã đưa ra một số giả thuyết về mục đích xây dựng nuraghe trên đảo Sardinia của người Nuragic. Trong đó, một số ý kiến cho rằng những công trình này có thể từng được sử dụng như pháo đài quân sự hoặc là nơi cất giữ lương thực, vũ khí. Thậm chí, một giả thuyết cho rằng đó có thể là những cột mốc đánh dấu ranh giới lãnh thổ hoặc đơn giản chỉ là nơi sinh sống của người Nuragic.

Ngoài ra, các nuraghe trên đảo Sardinia được cho có thể là nơi diễn ra các hoạt động cộng đồng như nghi lễ, hội họp hay đóng vai trò như đền thờ. Dù nhiều giả thuyết đã được đưa ra nhưng đến nay giới nghiên cứu vẫn chưa tìm ra lời giải về mục đích sử dụng của các nuraghe.